ปรับสร้าง ‘แรงงานแห่งอนาคต’ ในมุมมอง 2 กูรูภาคอุตสาหกรรม ‘IQ ไม่สำคัญเท่า EQ & ประสบการณ์’

“ระบบการศึกษาในขณะนี้เริ่มเปลี่ยนแล้ว โดยเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนไปมากขึ้น แรงงานรุ่นใหม่จะไม่แบ่งชนชั้น เพศ อายุ อีกต่อไป เพราะทุกคนจะมีความรู้ด้านไอทีเท่ากัน และไม่มัวมานั่งคิดแล้วว่า AI คือคู่แข่ง เพราะคนกลุ่มนี้โตมากับ AI และมีความสามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ให้เป็นประโยชน์ได้มากกว่าคนรุ่นปัจจุบัน” คำกล่าวจากปาฐกถาของ ไพรินทร์ ชูโชติถาวร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม และอดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) อธิบายได้ชัดเจนถึงทิศทางที่ประเทศควรจะเดินไปเพื่อสร้าง ‘แรงงานแห่งอนาคต’ เป็นกำลังสำคัญในการเดินหน้าประเทศไทย

โดยคำกล่าวข้างต้นนี้ มาจากปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “ทักษะแรงงานในอนาคต ทำอย่างไรให้รอด” ในงานสัมมนาครบรอบ 25 ปี สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ ที่ในปีนี้ ต้องการนำเสนอมุมมองต่อการขับเคลื่อนผลิตภาพ โดยโฟกัสไปที่ High Skilled Workforce ซึ่งย้ำให้เห็นถึงแนวโน้มของ แรงงานแห่งอนาคต ที่ประเทศไทยต้องการได้อย่างน่าสนใจผ่าน Keynote Speaker ผู้มีประสบการณ์ในการบริหารภาคอุตสาหกรรมไทยหลายท่าน
www.ftpi.or.th

‘ไพรินทร์ ชูโชติถาวร’ กับแนวคิดปรับกระบวนการศึกษา สร้าง ‘แรงงานแห่งอนาคต’

ทั้งตำแหน่ง อดีต รมว.กระทรวงคมนาคม และอดีตซีอีโอ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เป็นสิ่งที่การันตีได้ว่า ถ้าให้คุณไพรินทร์ กล่าวในหัวข้อ “ทักษะแรงงานในอนาคต ทำอย่างไรให้รอด” ผู้ฟังย่อมได้รับมุมมองที่สร้างสรรค์ สามารถชี้ทางและนำไปสู่การปฏิบัติได้จริง
“จำนวนประชากรที่ลดลงอย่างต่อเนื่องมีความเสี่ยงสูง ที่จะส่งผลต่อแรงงานของไทยในอนาคต ซึ่งปัญหานี้รัฐบาลทราบดีและพยายามแก้ไข แต่มีแนวโน้มที่จะไม่ประสบผลสำเร็จหลังพยายามรณรงค์ให้คนมีลูกมากขึ้น ซ้ำยังไม่ทันต่อสถานการณ์ ซึ่งคนรุ่นหนุ่มสาว วัยทำงานจะต้องแบกรับภาระหนี้สินและเลี้ยงดูคนสูงวัยมากขึ้นจากปัจจุบันที่มีอัตรา 1 ต่อ 2.1 คน”
“โดยปัญหาในลักษณะนี้ เคยเกิดขึ้นกับสังคมญี่ปุ่น ที่วางแนวทางแก้ไขปัญหาด้วยการเปิดให้แรงงานต่างชาติเข้ามาทำงาน ซึ่งปัจจุบันไทยเองก็เดินตามรอยญี่ปุ่นอยู่ แต่เปิดให้เฉพาะชนชั้นแรงงานที่ไม่มีฝีมือเข้ามา รวมทั้งยังสงวนสิทธิ์บางอาชีพ โดยอ้างว่าเพื่อปกป้องให้กับแรงงานไทย ส่งผลให้ไทยขาดแรงงานที่มีฝีมือในทุกระบบ ทุกภาคอุตสาหกรรม”
ไพรินทร์ ชูโชติถาวร // www.ftpi.or.th

“ในอีกทางหนึ่ง เมื่อวิเคราะห์ไปถึง ประชากรในช่วงวัยที่เป็นความหวังของการมาขับเคลื่อนประเทศ นั่นคือ ประชากร ใน Gen Millennial และ Gen Z เป็นหลัก ซึ่งคุณไพรินทร์มองว่า คนใน Gen นี้ เป็นเด็กรุ่นใหม่ที่โตมากับ โทรศัพท์มือถือ ไอแพด แท็บเล็ต ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้เป็น AI ที่มีไอคิว ระดับ 85 ขึ้นไป ดังนั้น การเจริญเติบโตของเด็กรุ่นใหม่จึงรวดเร็วต่อยอดไปได้ในทันที สามารถค้นหาความรู้จากโลกโซเชียล แต่ต้องยอมรับว่าในความทันยุคทันสมัยนี้ ยังมีข้อเสียคือขาดประสบการณ์จริง หรือ EQ”

“ที่ผ่านมา ทิศทางการเติบโตของประชากรคนรุ่นใหม่ของไทย พบว่าไม่สอดคล้องกับแนวโน้มความต้องการของกลุ่มอุตสาหกรรม ที่ต้องการแรงงานมีประสบการณ์ สามารถคิด ประดิษฐ์ สร้างนวัตกรรม โดยนำเทคโนโลยีทุกด้านมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้”
“ทางรอดของปัญหานี้ เราต้องเริ่มปรับกระบวนการศึกษา ให้เน้นการสร้าง EQ มากกว่า IQ มุ่งสร้างประสบการณ์ให้มากกว่าการแข่งขันว่าใครเรียนเก่งกว่า ทั้งนี้เพราะในอนาคต ภาคอุตสาหกรรมจะไม่สนใจวุฒิการศึกษา แต่จะวัดผลจากประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญมากกว่า”
ด้วยทุกเหตุผลที่กล่าวมานี้ นำไปสู่ทางออกของปัญหาด้านการปฏิรูปการศึกษาไทย ที่ตอนนี้เริ่มมองเห็นแสงสว่างปลายอุโมงค์แล้ว เพราะเกิดการพัฒนาในทิศทางที่ควรจะเป็น คือ การเชื่อมโยงภาคการศึกษาให้ผลิตบุคลากรตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมมากขึ้น

เดินหน้า ‘การศึกษาไทย 4.0′ แค่บุคลากรการศึกษาต้องเปิดใจ เชื่อมโยงให้เป็น

นอกจากการเชื่อมโยงภาคการศึกษาไทยกับภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้ผลิตบุคลากรได้ตอบสนองตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมแล้ว ดร.ไพรินทร์ยังเคยให้สัมภาษณ์ไว้ถึงโมเดลด้านการศึกษาที่ประเทศไทยควรขับเคลื่อนไป นั่นคือ ฮัมโบลเตียน โมเดล (Humboldtian Model of Higher Education)
“ในปัจจุบัน การศึกษาไทยมุ่งเน้นแต่การศึกษาให้เป็นผู้เชี่ยวชาญ สังเกตได้จากสมัยประถมมัธยม เราเรียนกันแทบจะทุกวิชา พอมาถึงมัธยมปลายก็ต้องแยกเป็นสายวิทย์สายศิลป์ พอเข้ามหาวิทยาลัยยิ่งเรียนก็ยิ่งแคบ ทั้งๆ ที่การศึกษานั้นไม่ควรจะมีการจำกัดอยู่เฉพาะสายวิชานั้นๆ แต่ควรจะเปิดกว้างไปศึกษาในสาขาอื่นๆ ที่สัมพันธ์กันได้ด้วย”
“ฮัมโบลเตียนโมเดล มองว่า การศึกษาจะต้องมีการเชื่อมโยงกันระหว่างตัวผู้ศึกษาเองกับประชากรของโลก เพื่อสร้างมนุษย์ที่คำนึงความเป็นมนุษย์และมีโอกาสที่จะได้เรียนรู้อย่างอิสระ โดยไม่มีขอบเขตของคำว่า วิชาเอก สาขา คณะ มาเป็นเส้นกั้นขอบเขตในการเรียนรู้ เช่น อยู่คณะวิศวฯ จะไปเรียนภาษาจีนไม่ได้ เป็นต้น การศึกษาแบบฮัมโบลเตียนจะเน้นการศึกษาวิจัยเป็นหลัก โดยการทำวิจัยนั้นจะต้องเป็นอิสระจากความลำเอียงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม หรือปัจจัยอื่นๆ”
และจากแนวคิดนี้เองที่เป็นแนวคิดพื้นฐานในการก่อกำเนิด โรงเรียนกำเนิดวิทย์ และ สถาบันวิทยสิริเมธี หรือ VISTEC โดยโรงเรียนกำเนิดวิทย์ ทำหน้าที่หลักในการสร้างเด็กที่จบออกมาแล้วมีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ติดตัว ไม่ใช่แค่ความรู้ตามตำราเท่านั้น ส่วนตัวสถาบันวิทยสิริเมธี ก็เป็นมหาวิทยาลัยที่ที่มุ่งในแนวทาง สร้างความเป็นเลิศทางการวิจัย เปลี่ยนนิยามใหม่ของ “มหาวิทยาลัย” ได้จริงๆ

‘กอบชัย สังสิทธิสวัสดิ์’ ปลัดกระทรวงอุตฯ เพิ่มผลิตภาพของประเทศได้ ถ้าทักษะแรงงานยกระดับด้วย

ปัญหาสังคมสูงวัย ขาดแรงงานที่มีทักษะ และการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว นี่คือ 3 ปัจจัย ที่ ‘กอบชัย สังสิทธิสวัสดิ์’ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม หยิบยกขึ้นมากล่าวในงานสัมมนาครั้งนี้
“ทุกประเทศต้องเตรียมความพร้อมรองรับ ปัญหาสังคมสูงวัย ขาดแรงงานที่มีทักษะ และการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ยังมีปัญหาการติดอยู่ในฐานะประเทศกับดักรายได้ปานกลาง เพราะพัฒนาการทางเศรษฐกิจมีข้อจำกัดด้วย ที่กำลังต่อคิวรอแนวทางการแก้ไขที่เหมาะสมอยู่จากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง”
กอบชัย สังสิทธิสวัสดิ์ // www.ftpi.or.th
“และแนวทางที่จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศได้ คือ ต้องยกระดับผลิตภาพ ด้วยการใช้ทรัพยากรรอบๆ ตัวอย่างคุ้มค่าและมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในภาคอุตสาหกรรมการผลิตที่เป็นกลไกหลักของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ”

“การยกระดับทักษะความสามารถของแรงงาน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ และสร้างความพร้อมของปัจจัยแวดล้อม ในอุตสาหกรรมหลักที่ไทยมีความชำนาญ รวมไปถึงอุตสาหกรรมใหม่ ที่มีศักยภาพการเติบโตในอนาคต ได้แก่ อุตสาหกรรมที่ผลักดันด้วย S-Curve, New S-Curve และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จึงเป็นเหมือนหมุดหมายที่ทุกฝ่ายต้องร่วมกันพิชิตให้ได้ เพื่อเดินหน้าประเทศไทยให้เป็นไปอย่างที่ต้องการ”

“ที่ผ่านมา กระทรวงอุตสาหกรรม ได้ให้ความสำคัญกับการปฏิรูปการยกระดับผลิตภาพ ส่งเสริมและพัฒนาภาคอุตสาหกรรมไทยให้เข้มแข็ง และมีส่วนร่วมในการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยมีเป้าหมายในปี 2565 ต้องเพิ่มผลิตภาพอุตสาหกรรมเติบโตได้อย่างน้อย 2.2% ต่อปี”
“ผ่านวิธีการมุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาสนับสนุนการเพิ่มผลิตภาพ เพื่อปฏิรูปอุตสาหกรรม 4.0 หรืออุตสาหกรรมที่มีกระบวนการผลิตอัจฉริยะ ซึ่งสถาบันเพิ่มผลิตภาพแห่งชาติ จะเป็นกลไกหลักที่สำคัญ ในการช่วยขับเคลื่อนผลิตภาพภาคอุตสาหกรรมไทย”
เมื่อพิจารณาประกอบกับแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของประชากรในประเทศไทย สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้ประมาณการณ์ประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553 – 2583 ว่าประชากรไทยจะเพิ่มขึ้นจาก 66.5 ล้านคน ในปี 2563 เป็น 67.2 ล้านคน ในปี 2571 หลังจากนั้นจำนวนประชากรจะเริ่มลดลงในอัตรา -0.2% ต่อปี ทำให้ในปี 2583 คาดประมาณว่าประเทศไทยจะมีประชากรทั้งหมดประมาณ 65.4 ล้านคน
จากสถิตินี้เองที่ทำให้ทุกฝ่ายต้องเตรียมรับมือ ทั้งวิกฤต และโอกาสที่จะเกิดจากสภาวะการลดลงของจำนวนประชากรไทย ด้วยการทำทุกวิถีทางเพื่อเพิ่มผลิตภาพต่อหัวให้กับประชากรไทยได้ และการที่จะพิชิตภารกิจนี้ได้ ก็ต้องย้อนกลับมาสู่การหาวิธีที่มีประสิทธิภาพในการยกระดับทักษะแรงงานแห่งอนาคตของไทยอย่างเร่งด่วน เพื่อให้ทันกับการพัฒนาประเทศนั่นเอง

ที่มา :


อัปเดตหลากหลายมุมมอง เพื่อขับเคลื่อนการศึกษาไทยไปสู่สมัยใหม่

รศ.ดร.ชิต เหล่าวัฒนา ดึง GDP กลับสู่การเติบโตด้วยเครื่องยนต์ตัวใหม่

ร่วมหาทางออกให้เด็กไทย ฮาวทูฝึกฝน ทักษะภาษาต่างประเทศ ให้เป๊ะและปังกว่าเดิม

พนักงานที่มีความรู้และทักษะ คือ “ทรัพย์สิน” (Human Asset) ไม่ใช่ “ต้นทุน”