กรณีศึกษา : การใช้เทคโนโลยี 3D ในวิกฤต COVID เพื่อปกป้องชีวิต ช่วยธุรกิจสตาร์ทอัพ และอุตสาหกรรมการผลิตให้ก้าวต่อ

หลายเดือนที่ผ่านมา หากสังเกตคอมมูนิตี้ของนักวิทยาศาสตร์ นวัตกร นักประดิษฐ์ วงการสาธารณสุข ฯลฯ จะเห็นการสรรค์สร้างอุปกรณ์เพื่อช่วยป้องกันการติดเชื้อ COVID-19 ขึ้นมาหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะการใช้เทคโนโลยี 3D Printing (การพิมพ์สามมิติ) เพื่อผลิต Face Shield (หน้ากากป้องกันการติดเชื้อ) และ Ventilator (เครื่องช่วยหายใจ) 


ทำไมเทคโนโลยี 3D ต้องมาและต้องแมส?

3D Printing คือการขึ้นรูปชิ้นงานโดยเติมเนื้อวัสดุเข้าไป ซึ่งก่อนที่จะพิมพ์ชิ้นงาน 3D ออกมาได้นั้น ต้องผนวกรวมเทคโนโลยี การผลิตแบบเพิ่มเนื้อวัสดุ (Additive Manufacturing : AM) และเทคโนโลยี การพิมพ์สามมิติ (3D Printing) ซึ่งเทคโนโลยีอย่างหลังต้องใช้ซอฟต์แวร์ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ และใช้ฮาร์ดแวร์หรือเครื่องพิมพ์สามมิติ (3D Printer) เพื่อผลิตชิ้นงาน
เทคโนโลยี 3D Printing มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และจะมีการใช้งานมากยิ่งขึ้น โดยผู้เขียนมองว่ามีปัจจัยสำคัญ ดังนี้
  • 1) ผลิตน้อยชิ้นก็ได้ ผลิตระดับแมสก็ทำได้ จึงสามารถรองรับความต้องการได้ทั้งนวัตกร ผู้ประกอบธุรกิจสตาร์ทอัพ เจ้าของโรงงานอุตสาหกรรม
  • 2) ราคาเครื่องพิมพ์ที่อยู่ในหลักหลายล้าน ค่อยๆ ไต่ระดับลงมา จึงเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงของผู้ผลิตและการใช้งานของผู้บริโภคในประเทศต่างๆ
  • 3) การพัฒนาซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ช่วยให้การผลิตชิ้นงานต่างๆ ทำได้อย่างรวดเร็ว จึงเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในภาวะวิกฤต การขาดแคลนสินค้าอุปโภคบริโภค ดังที่เรากำลังเผชิญโรคระบาดครั้งใหญ่กันอยู่ หน้ากากทางการแพทย์ไม่เพียงพอ จึงมีการผลิตหน้ากากด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย
  • 4) การใช้นวัตกรรมร่วมกับความคิดสร้างสรรค์ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ขึ้นมารองรับความต้องการที่เปลี่ยนไปของมนุษยชาติ โดยต้องตอบโจทย์ด้านความยั่งยืนได้

3d covid crisis

ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 กับการสู้โรคระบาดด้วยเทคโนโลยี 3D 

เชื่อว่าหลายคนน่าจะได้เห็นผลิตภัณฑ์หรืออุปกรณ์ร่วมต้าน COVID-19 ที่ผลิตจากเทคโนโลยี 3D ไปบ้างแล้ว โดยในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ขอยกตัวอย่างแบรนด์อุตสาหกรรมยานยนต์  ที่แม้จะไม่ใช่สายการผลิตที่ถนัด แต่ก็ปรับเปลี่ยนไลน์การผลิตมาร่วมรบกับสงครามเชื้อโรคได้
  • Volkswagen เปลี่ยนโรงงานเป็นโรงผลิตชิ้นส่วนหน้ากาก Face Shield ส่งมอบให้สเปน
  • Lamborghini เปลี่ยนโรงงานผลิตซูเปอร์คาร์ใน Sant’Agata Bolognese เป็นโรงงานผลิตหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ เพื่อบริจาคให้โรงพยาบาลในเมือง Bologna ประเทศอิตาลี
  • Ford ใช้โรงงานผลิตรถยนต์ ผลิตหน้ากากเพื่อบุคลากรทางการแพทย์ โดยนำนวัตกรรมของ Prusa ผู้ผลิตเครื่องพิมพ์สามมิติมาเร่งกระบวนการผลิตหน้ากากแบบติดสปีด เพื่อให้ทันต่อความต้องการใช้งานในหลายพื้นที่

กรณีศึกษา : Dassault Systèmes ผู้นำด้าน 3D ซอฟต์แวร์ บริษัทเทคที่สร้างโซลูชันส์เอื้อต่อใช้งานในสถานการณ์ปกติและภาวะวิกฤต

ผู้เขียนมารู้ทีหลังว่า เบื้องหลังการต่อสู้กับการแพร่ระบาดของไวรัส COVID‐19 นั้น มีโซลูชันส์ของ Dassault Systèmes ขับเคลื่อนอยู่หลากหลายโครงการ ซึ่งมีทั้งที่เปิดเผยได้และไม่ได้

สำหรับภาพรวมของโครงการต่างๆ ทางบริษัทให้ข้อมูลเกี่ยวกับโครงการที่ก่อให้เกิดผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรมซึ่งครอบคลุมทั้งประเทศจีนและประเทศอื่นๆ พร้อมกับเผยโครงการใหม่ๆ ที่ยังอยู่ระหว่างดำเนินการในหลากหลายกลุ่มอุตสาหกรรม ซึ่งทำงานบนแพลตฟอร์ม 3DEXPERIENCE ดังนี้
  • 3DEXPERIENCE on Cloud
แพลตฟอร์มที่ช่วยให้พนักงานของบริษัทและองค์กรธุรกิจสามารถทำงานผ่านการเชื่อมต่อระยะไกลและสามารถเข้าถึงข้อมูลภายในองค์กรได้อย่างปลอดภัย ภายใต้มาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) และการปิดสถานที่ทำงานชั่วคราว และด้วยระบบดิจิทัล การขยายกลุ่มต่างๆ การจัดการโครงการ และการพาธุรกิจไปสู่ Virtual Environment หรือสภาพแวดล้อมเสมือนจริง

3d covid crisis cloud dassault

แพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้นเพื่อบุกเบิกโซลูชันสำหรับอุตสาหกรรมด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพและสุขภาพ และโซลูชันส์เฉพาะกิจ เช่น การทดลองยา การผลิตวัคซีน ช่วยให้บริษัทยา นักวิจัยในสถาบันการศึกษา และธุรกิจสตาร์ทอัพ สามารถวิเคราะห์และแบ่งปันข้อมูลร่วมกันได้ เป็นการสนับสนุนการสร้างสรรค์นวัตกรรมด้านวิทยาศาสตร์และการทดลองทางคลินิกเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่รวดเร็วยิ่งขึ้น รวมทั้งยังมีการพัฒนาโซลูชันส์เพื่อเพิ่มความคล่องตัวให้แพลตฟอร์มโลจิสติกส์อีกด้วย

ตัวอย่างการทำงานกับองค์กรด้านชีวเภสัชภัณฑ์ SALIKA เคยนำเสนอบทความ SIMULIA XFlow เทคโนโลยี 3D เบื้องหลังการออกแบบ รพ.เหลยเสินซาน ที่สร้างเสร็จใน 14 วัน เพื่อสู้วิกฤตโควิด-19 โดย SIMULIA XFlow เป็นแอปพลิเคชันที่อยู่ภายใต้ Dassault Systèmes ฟีเจอร์หลักคือ การสร้างแบบจำลองของไหลช่วยให้นักออกแบบโรงพยาบาลเหลยเสินซาน ที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน สามารถออกแบบและสร้างแบบจำลองสำหรับระบบจ่ายอากาศและระบบระบายอากาศภายในโรงพยาบาลได้ก่อนการสร้างโรงพยาบาลจริง โดยทำงานบนแพลตฟอร์ม 3DEXPERIENCE

  • 3DEXPERIENCE Education
แพลตฟอร์มการเรียนรู้ร่วมกันผ่านทางออนไลน์ เพื่อรองรับหลักสูตรและการออกใบรับรองสำหรับผู้ใช้ในช่วงที่ภาระการทำงานลดลง โดยให้บริการอย่างต่อเนื่องสำหรับหลักสูตรออนไลน์และสถานศึกษาผ่านโครงการนำร่อง รวมไปถึงการดำเนินการของภาครัฐในการปรับใช้แพลตฟอร์มในระดับประเทศ และการรองรับการเรียนการสอนทางออนไลน์อย่างสมบูรณ์ ด้วยความร่วมือกับพันธมิตรในแวดวงการศึกษา บริษัทเชื่อมั่นว่าจะช่วยเพิ่มโอกาสการจ้างงานและปรับปรุงองค์กรหลังจากพ้นวิกฤตในครั้งนี้ได้

  • 3DEXPERIENCE Lab
แหล่งสนับสนุนสตาร์ทอัพที่มีอยู่ทั่วโลก ให้สามารถพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวเนื่องกับ COVID‐19 โดยมีการจัดตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจอย่างเร่งด่วนเพื่อตรวจสอบรับรองธุรกิจสตาร์ทอัพที่ผ่านการคัดเลือก และจะมีการจัดหาแอปพลิเคชันทางด้านวิศวกรรมที่รองรับการทำงานร่วมกัน บริการด้านการตลาด และให้คำแนะนำเกี่ยวกับการพัฒนาโซลูชัน การสร้างแบบจำลอง และการตรวจสอบรับรองประสิทธิผลร่วมกับนักวิทยาศาสตร์ด้านการแพทย์ เพื่อเร่งกระบวนการผลิตที่ตอบสนองความต้องการของโรงพยาบาลในประเทศนั้นๆ ต่อไป
  • 3D Cloud
เป็นระบบคลาวด์ที่เสริมการทำงานแบบรีโมทให้แก่พนักงานและองค์กร เพื่อรองรับการทำงานจากที่บ้าน โดย Dassault Systèmes เปิดให้ใช้งานข้อมูลบนระบบ 3D Cloud เพื่อรองรับการจัดเก็บข้อมูลลูกค้าอย่างปลอดภัยสำหรับพนักงานที่ทำงานนอกสถานที่ ด้วยการเชื่อมต่อข้อมูลและผู้ใช้บนระบบเก่าเข้ากับแพลตฟอร์ม 3DEXPERIENCE รวมถึงผู้ใช้ CATIA V5, SOLIDWORKS และ multi‐CAD ก็สามารถใช้งานด้วยกันได้
บริษัทยังมีระบบการเรียนรู้ในสาขาต่างๆ เช่น การประสานงานร่วมกัน การออกแบบ วิศวกรรม การสร้างแบบจำลอง และการผลิต เพื่อให้บุคลากรได้เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความคล่องตัวให้แก่บริษัทหลังวิกฤตผ่านพ้นได้ ทั้งยังรองรับการฝึกอบรมผ่านทางออนไลน์ ช่วยให้ตัวแทนจำหน่ายดำเนินโครงการและให้บริการได้อย่างต่อเนื่อง หรือหากเป็นฝ่ายบริการด้านเทคนิคก็สามารถทำงานได้อย่างเต็มที่ โดยได้รับผลกระทบน้อยที่สุด นอกจากนี้ยังมีระบบ e‐learning เพื่อให้คู่ค้าหรือพนักงานเรียนรู้ได้ด้วยตนเองและออกใบรับรองทางออนไลน์ได้ เป็นการเพิ่มความเชี่ยวชาญระหว่างที่ทำงานนอกสถานที่

เทคโนโลยีสำหรับคนที่ Work from Anywhere ต้องตอบโจทย์การทำงานได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

Bernard Charlès Dassault Systèmes 3d covid crisis
เบอร์นาร์ด ชาร์แลส รองประธานและซีอีโอของ Dassault Systèmes
เนื่องจาก Dassault Systèmes เป็นผู้ให้บริการซอฟต์แวร์ซึ่งมีความก้าวหน้าอย่างมากในด้านเทคโนโลยีการสร้างโมเดล การสร้างแบบจำลอง และระบบข้อมูลอัจฉริยะ เบอร์นาร์ด ชาร์แลส รองประธานและซีอีโอของบริษัท แดสสอลท์ ซิสเต็มส์ จำกัด กล่าวถึงจุดมุ่งหมายในการคุ้มครองความปลอดภัยให้แก่พนักงาน พาร์ทเนอร์ และลูกค้า ก่อนว่า บริษัทอาศัยนวัตกรรมช่วยให้ทุกคนทำงานได้จากทุกที่ มีความต่อเนื่อง และได้งานที่มีประสิทธิภาพ
“เราเปิดตัวโครงการใหม่ๆ เพื่อช่วยเร่งการสร้างสรรค์นวัตกรรม ทั้งในส่วนของ R&D งานด้านวิศวกรรมการผลิต และโลจิสติกส์ โดยใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่จากระบบ Virtual Twin (การจำลองสิ่งต่างๆ ในรูปแบบสามมิติที่เสมือนจริง) ผ่านทางออนไลน์ เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถให้แก่ผู้ใช้ระบบ 3D ของเราซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนมาก ให้สามารถทำงานร่วมกันได้จากที่บ้าน” 

Virtual Twin

The Open COVID-19 Community
ตัวอย่างการใช้งานซอฟต์แวร์ออกแบบ Face Shield ซึ่งสามารถแบ่งปันความรู้ แชร์โมเดล 3D ให้ทุกคนในคอมมูนิตี้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันได้บน Open COVID-19 Community

ในสถานการณ์ COVID-19 เบอร์นาร์ดกล่าวถึง Open COVID-19 ว่าเป็นคอมมูนิตี้ที่อยู่ภายใต้โครงการ Open Innovation ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยมุ่งใช้นวัตกรรมแก้ไขปัญหาต่างๆ อาทิ เพิ่มความรวดเร็วในการออกแบบเพื่อผลิตเครื่องช่วยหายใจ/อุปกรณ์ป้องกันเกี่ยวกับระบบหายใจ โดยประสานงานร่วมกับชุมชนอาสาสมัคร วิศวกร นักออกแบบ ผู้ผลิต ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมต่างๆ นักวิทยาศาสตร์ และนักประดิษฐ์ 

“Open COVID‐19 Community เป็นชุมชนออนไลน์ที่เกิดจากการรวบรวมสมาชิกของ 3DEXPERIENCE Lab ในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร อินเดีย ฝรั่งเศส และเนเธอร์แลนด์ มาทำงานร่วมกับบริษัทสตาร์ทอัพต่างๆ ในการสร้างโซลูชันส์ที่ดียิ่งขึ้นเพื่อต่อสู้กับ COVID-19″ 
3d-solidwork
Teach & Learn from Home : การสอนใช้แพลตฟอร์ม 3DEXPERIENCE และซอฟค์แวร์ SOLIDWORKS สร้างหน้ากาก Face Shield ใน Open COVID-19 Community
แซมซัน เคา กรรมการผู้จัดการ Dassault Systèmes
ด้วยพันธกิจการนำเสนอนวัตกรรมโลกเสมือนจริงให้แก่ผู้คนและองค์กรธุรกิจทั่วโลก ไม่ว่าจะอยู่ในอุตสาหกรรมคมนาคมขนส่ง อุตสาหกรรมยานยนต์ การบินและการป้องกันประเทศ อุตสาหกรรมทางทะเล การแพทย์ พลังงาน ฯลฯ แซมซัน เคา กรรมการผู้จัดการ บริษัท แดสสอลท์ ซิสเต็มส์ จำกัด เล่าว่า บริษัทยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมนวัตกรรมทางสังคมและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน ผ่านการออกแบบที่ต้องลงตัวทั้งด้านการใช้ชีวิตและกลมกลืนกับธรรมชาติ โดยแซมซันยกตัวอย่างสิ่งที่ต้องคำนึงถึงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต์ ดังนี้
  • การวางคอนเซ็ปต์รถ
  • การเลือกใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี เช่น เลือกเครื่องยนต์ที่ไม่สร้างก๊าซคาร์บอน
  • การคำนึงถึงความปลอดภัยและสะดวกสบายของผู้โดยสาร
  • การออกแบบรถเสมือนจริง
  • การออกแบบทุกชิ้นส่วนโดยคำนึงถึงการเสื่อมสภาพในอนาคต การย่อยสลาย ตลอดจนการรีไซเคิล
ต่อด้วยการวิเคราะห์โอกาสในวิกฤตของอุตสาหกรรมในประเทศไทยว่า 
“อุตสาหกรรมการบินและโลจิสติกส์ทั่วโลกได้รับผลกระทบอย่างหนัก จีนเองก็ไม่สามารถจัดส่งสินค้า เช่น ชิ้นส่วนรถยนต์ไปยังประเทศต่างๆ ได้ ประเทศไทยจึงมีโอกาสในวิกฤต COVID Disruption นี้ เนื่องจากมีความทันสมัยและมีนโยบาย Thailand 4.0 จึงสามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลขับเคลื่อนอุตสาหกรรมที่คาดว่าจะมีความต้องการอย่างมากหลังผ่านสถานการณ์นี้ไป เช่น การผลิตชิ้นส่วนรถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า นวัตกรรมที่เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ
“เราเชื่อว่าประเทศไทยจะฟื้นตัวได้เร็วกว่าหลายประเทศในอาเซียน แต่ก็ต้องเร่งพัฒนา Workforce หรือบุคลากรให้มีทักษะในภาคการผลิตเพิ่มขึ้น โดยต้องฝึกทักษะดิจิทัล การใช้ 3D Software การบริหารจัดการนวัตกรรมใหม่ๆ เรื่องนี้สำคัญเพราะดิจิทัลจะช่วยเสริมสร้างสมดุลให้องค์กรธุรกิจ ตั้งแต่เรื่องวัตถุดิบ โลจิสติกส์ การผลิต เรียกได้ว่าตลอดทั้งห่วงโซอุปทาน” 

ที่มา


เรื่องโควิด-19 เต็มหัวไปหมดแล้ว ชวนอ่านเกี่ยวกับเทคโนโลยี 3D ในอุตสาหกรรมอาหารกันต่อ 

ชี้ช่องยืมมือ ‘3D printing’ เครื่องพิมพ์ 3 มิติ เทคโนโลยีการพิมพ์แห่งอนาคต ดันธุรกิจให้ไปไกลกว่าที่คิด