อีกมุมที่ SALIKA ยังไม่ได้เขียนเกี่ยวกับผลกระทบจาก ‘การทำงานที่บ้าน’ หรือจากที่ไหนก็ได้ ว่ามีผลต่อผู้ประกอบธุรกิจให้เช่าสถานที่อย่างสำนักงานให้เช่า (Office for Rent) สำนักงานสำเร็จรูป (Serviced Office) หรือโคเวิร์กกิ้งสเปซ (Co-working space) อย่างไรบ้าง
WeWork : กรณีศึกษาของ Co-working space ที่ตั้งอยู่ใน 38 ประเทศ
จากที่เคยไปเยือน WeWork ที่ตึก T-One แล้วนำมาเขียนบทความ ‘WeWork’ สตาร์ทอัพหมื่นล้านดอลลาร์ ทำไมต้องบินไกลจากอเมริกามาอาเซียน? ในฐานะผู้ให้บริการพื้นที่ทำงานซึ่งขยายตัวอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบันมี 843 สาขา ใน 150 เมือง 38 ประเทศทั่วโลก
สมาชิกของ WeWork มีทั้งที่เป็นองค์กรธุรกิจ ผู้ประกอบการ เทคสตาร์ทอัพ โปรแกรมเมอร์ ฟรีแลนซ์ ฯลฯ รวมแล้วกว่า 612,000 คน โดยในช่วงการแพร่ระบาดอย่างรุ นแรงของโควิด-19 สมาชิกที่เป็นองค์กรขนาดใหญ่คือกลุ่มที่มีการเติ บโตอย่างต่อเนื่องทั่วโลกถึง 11%
สำหรับผลกระทบเมื่อเกิดโควิด WeWork ปรับตัวตามสถานการณ์โดยชูเรื่อง ความยืดหยุ่น การปรับรูปแบบบริการให้ตอบโจทย์บริษัททุกขนาด และการรักษาความสะอาดกับสุขอนามัย ขึ้นมาเป็นจุดแข็งและจุดขาย


ยิ่งช่วงวิกฤตหนักๆ ก็เพิ่มความยืดหยุ่นมากขึ้นไปอีก เช่น บางธุรกิจที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัลขยายตัวในช่วงโควิด ต้องเพิ่มทีมงาน สามารถขอเปลี่ยนขนาดพื้นที่ทำงานได้ (นอกเหนือจากสัญญาใช้พื้นที่ที่ทำไว้) ขณะเดียวกัน บางบริษัทที่ยืนหยัดสู้ต่อแต่ต้องลดกำลังคน ลดค่าใช้จ่าย ก็สามารถปรับพื้นที่ใช้งานให้เล็กลงตามความเหมาะสมได้
ส่วนเรื่องสุขอนามัยนั้น ทาง WeWork ออกนโยบายหลากหลายด้าน เช่น การเช็ดทำความสะอาดตามกำหนดเวลา การฆ่าเชื้อโรคตามจุดต่างๆ มีเจลล้างมือไว้รองรับ มีป้ายสัญลักษณ์ให้สมาชิกเว้นระยะห่าง สมาชิกต้องสวมหน้ากากอนามัยก่อนเข้าใช้บริการทุกครั้ง และยึดหลักปฏิบัติแบบเดียวกันนี้ในทุกสาขา ทุกประเทศ
ไม่เว้นแม้แต่สหรัฐอเมริกา ดินแดนแห่งเสรีภาพ ที่มีข้อบังคับว่า สมาชิก WeWork ต้องสวมหน้ากากอนามัยเท่านั้นจึงจะเข้าใช้งานได้
WeWork ในไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยังเวิร์กไหม
ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2563 WeWork ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีทั้งหมด 32 สาขา โดยตั้งอยู่ในทำเลสำคัญๆ ใน 6 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม ซึ่งในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ผ่านมา ปรากฏว่า จำนวนสมาชิกยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่องถึง 11% ทั่วภูมิภาค โดยมีสัดส่วนลูกค้าองค์กรขนาดใหญ่เกือบ 60% ของจำนวนสมาชิกในภูมิภาคนี้
สำหรับประเทศไทย SALIKA ได้ไปเยือน WeWork สาขาสปริง ทาวเวอร์ ซึ่งตั้งอยู่ในย่านพญาไท และได้พูดคุยกับทีมงานของ WeWork ถึงผลกระทบจากโควิด นโยบายบริษัท และการปรับตัว

- จีนอ่วมก่อน นำมาสู่บทเรียนและนโยบายใหม่
เนื่องจากจีนเป็นประเทศแรกที่เผชิญสถานการณ์โรคระบาดอย่างรวดเร็วและรุนแรง จึงเลือกที่จะล็อกดาวน์ประเทศ สาขาของ WeWork ในจีนจึงต้องหยุดให้บริการชั่วคราวตามนโยบายภาครัฐ และหลังจากนั้นก็ต้องปรับตัวตามมาตรการต่างๆ อาทิ ให้สวมใส่หน้ากากอนามัยทุกครั้งเมื่อออกนอกบ้าน รณรงค์ให้ล้างมือบ่อยๆ บ้างก็ใช้อุปกรณ์ป้องกันการติดเชื้อ เช่น เฟซชิลด์ ตลอดจนลดการแพร่ระบาดโดยให้ชาวจีนในบางเมืองอยู่แต่ในบ้าน
จีนจึงเป็นชาติแรกที่สถานการณ์บังคับให้ต้องปรับตัวก่อนใคร แม้จะขาดความพร้อมในการรับมือช่วงแรก แต่สิ่งที่ชาวจีนเผชิญนั้นสร้างความเปลี่ยนแปลงจนชาวโลกยังต้องอึ้ง และการที่ WeWork มีหลายสาขาในจีน จึงได้เรียนรู้ ปรับตัว และได้บทเรียนสำคัญที่นำมาประยุกต์ใช้กับทุกสาขาในประเทศต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย เช่น
– สวมใส่หน้ากากอนามัยก่อนใช้บริการทุกครั้ง
– ให้สมาชิกเข้ามาใช้บริการได้เพียง 50% จากจำนวนที่รองรับได้ในสาขานั้นๆ เนื่องจากมาตรการเว้นระยะห่างจึงจำเป็นต้องจำกัดจำนวนผู้เข้าใช้
– การจัดเตรียมสิ่งต่างๆ ไว้รองรับ เช่น เจลล้างมือ ป้ายสัญลักษณ์ตามจุดต่างๆ ซึ่งแน่นอนว่า บริษัทมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น


- ต้องเลื่อนการเปิดตัวสาขาใหม่
บริษัทต่างๆ มักจะมีแผนงานและดำเนินการตามแผน เช่น ขยายทีม ขยายองค์กร ขยายสาขา กรณีของ WeWork สปริง ทาวเวอร์ ที่สร้างแล้วเสร็จและเริ่มให้บริการในปี 2562 มีแผนเปิดตัวในเดือนกุมภาพันธ์ 2563 แต่วิกฤตโควิดที่ทำให้มีผู้ติดเชื้อกระจายไปในหลายประเทศ บางประเทศปิดเมือง บางประเทศล็อกดาวน์ การเปิดตัวจึงต้องเลื่อนออกไปเพราะผู้บริหารเดินทางข้ามประเทศไม่ได้ ซึ่งรวมถึงในเวียดนามด้วย
ลำดับการเปิดให้บริการในไทย
- อาคารเอเชีย เซ็นเตอร์ (เปิดให้บริการปี 2561)
- อาคารที-วัน (เปิดให้บริการปี 2562)
- สปริง ทาวเวอร์ (เปิดให้บริการปี 2562)
- เดอะ พาร์ค (เปิดให้บริการปี 2563)
แม้ว่าการรองรับสมาชิกทำได้น้อยลง ทว่า ตั้งแต่โควิด-19 ระบาด WeWork ประเทศไทยกลับมีลูกค้าที่เป็นองค์กรขนาดใหญ่มาใช้บริการ Co-working space เพิ่มขึ้นถึง 46% เมื่อเปรียบเทียบไตรมาสที่ 3 กับไตรมาสที่ 2 ของปี 2563 ซึ่งเป็นสัดส่วนที่เกินกว่าครึ่ งของสมาชิก WeWork ทั้งหมดในไทย
การเติบโตนี้จึงสอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงในตลาดโลกและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวคือ มีผู้ใช้บริการ Co-working space เพิ่มขึ้น แต่เป็นกลุ่มองค์กรขนาดใหญ่ที่มีทุนรองรับ
ยืดหยุ่นพื้นที่ตามความต้องการของสมาชิก
ที่สาขาสปริง ทาวเวอร์ มีสตาร์ทอัพหลายรายใช้เป็นสำนักงาน เช่น Globish สตาร์ทอัพที่มุ่งปลดล็อกการเรียนภาษาอังกฤษให้วัยทำงาน AIYA แพลตฟอร์มแชตบอตที่ช่วยดูแลลูกค้าให้แก่ร้านค้าออนไลน์และองค์กรธุรกิจ ในเฟซบุ๊กและไลน์ นอกจากนี้ ยังมีตัวอย่าง 3 ธุรกิจที่มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ในช่วงโควิด

1) สุพิชชา วัฒนชัยมงคล Marketing Manager, Devers Technologies สตาร์ทอัพด้านอาหารเพื่อสุขภาพ ที่เพิ่งเปิดตัวไม่นานมานี้ เปิดเผยว่า การต้องเดินทางไปมาระหว่างที่ทำงานกับห้องครัวและเป็นธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นจึงยังใช้พื้นที่ไม่มากนัก และด้วยเทรนด์ที่คนใส่ใจสุขภาพมากขึ้น บริษัทกำลังขยายตัว จึงสามารถปรับเปลี่ยนพื้นที่ได้ตามความยืดหยุ่น
2) ภัคศิกร ทับทิมทอง CEO and Founder, Mission To Top U ผู้ให้คำปรึกษาด้านการเรียนต่อต่างประเทศในมหาวิทยาลัยชั้นนำ เช่น มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เผยว่า ในช่วงโควิดมีผู้ปกครองและนักเรียนมาขอคำปรึกษาเพิ่มขึ้น บริษัทจึงขยายตัวอย่างรวดเร็ว รับทีมงานเพิ่มจำนวนมาก จึงปรับเปลี่ยนการใช้พื้นที่ได้ไม่ยาก
3) นิธินันท์ รัตนชัยฤทธิ์ Transport & Operations Management, The Lorry (Thailand) บริษัทสตาร์ทอัพด้านโลจิสติกส์ เปิดเผยว่า จากที่มีทีมงานราว 20 คน แต่ผลกระทบจากโควิด-19 ทำให้บริษัทต้องลดทีมงานลง จึงขอลดการใช้พื้นที่เพื่อรองรับทีมงาน 7-8 คน

- การเมืองกับเรื่องการงาน
ในช่วงที่ประเทศไทยมีการชุมนุมตามจุดต่างๆ ถนนบางสายถูกปิด หรือรถไฟฟ้าหยุดให้บริการบางสถานี แม้สมาชิกจะเดินทางไม่สะดวกแต่ด้วยนโยบายของ WeWork ที่เปิดให้สมาชิกสามารถทำงานสาขาอื่นๆ ได้ เรียกว่ามูฟออนได้ตามสถานการณ์และความต้องการ แต่อย่างไรก็ตาม ต้องจองผ่านแอปพลิเคชั่นล่วงหน้าอย่างน้อย 1 วัน ซึ่งรวมถึงสาขาอื่นๆ ที่กระจายอยู่ในทุกประเทศทั่วโลกด้วย
ไม่ว่าสถานการณ์ต่อจากนี้จะเป็นอย่างไร ทาง WeWork ให้ข้อมูลปิดท้ายว่า ยังเล็งเห็นการเติบโตจากความต้องการ (Demand) ของกลุ่มธุรกิจต่างๆ ผ่านการวางแผนกลยุทธ์เชิงรุ กของเวิร์กเพลสหรือสถานที่ ทำงานในปี 2564 พร้อมกันนี้ บริษัทยังเตรียมการรองรับแบบยืดหยุ่น โดยคาดการณ์ไว้ว่า เราอาจต้องเผชิญกับโรคโควิด-19 อีกราว 2 ปี
ย้อนอ่านบทความที่เกี่ยวของกับธุรกิจ Co-working space
‘WeWork’ สตาร์ทอัพหมื่นล้านดอลลาร์ ทำไมต้องบินไกลจากอเมริกามาอาเซียน?
‘co-working spaces’ ในฮ่องกง ความต้องการที่ลงตัวในพื้นที่สุดแออัด











