ตัวเลข GDP และความขัดแย้งในต่างแดนที่เราควรศึกษา เพื่อนำมาสร้างประโยชน์ให้คนทุกกลุ่ม

จากรายงานตัวเลขเศรษฐกิจ มีความจำเป็นที่รัฐต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน เพื่อสร้างความโปร่งใส แม่นยำ ชัดเจน และต้องเลิกอยู่กับมายาคติที่ไม่ตอบโจทย์ จึงจะทำให้เห็นโอกาสที่จะนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลงได้

เพราะผลกระทบจากไวรัสโคโรน่าทำให้เกิดการค้นหาปรากฎการณ์ที่ซ่อนตัวอยู่ ซึ่งบางประเทศนั้น เริ่มค้นหาวิธีเปลี่ยนโครงสร้างครั้งใหญ่ รวมถึงการดูตัวเลขทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น อาจทำให้เส้นทางในการพลิกฟื้นเศรษฐกิจเร็วกว่าที่ในตำราหรือสายบังคับบัญชากำหนดไว้
ถาม: ช่วงนี้ไม่ได้ให้ข้อมูลวิเคราะห์เกี่ยวกับสถานการณ์โลกกับโควิดเพราะอะไร
ตอบ: คือกำลังรวบรวมข้อมูลอยู่ แต่ของทางการไทยนั้นค่อนข้างจะเข้าถึงตัวเลขเพื่อนำมาวิเคราะห์ได้ยาก ยกเว้นอาจจะมีตัวเลขของหน่วยงานที่ให้คำปรึกษาของภาคเอกชน
รัฐดีแต่พูดเรื่อง 4.0 แต่ในทางปฎิบัตินั้น ไม่มีข้อมูลทางสถิติดังกล่าว ทำให้ต้องดูข้อมูลภายนอกที่แน่นอนกว่า อีกอย่างหนึ่ง กำลังดูเหตุการณ์ในเบโลรุสว่า การเจรจาต่อรองระหว่างรัสเซียและตะวันตกจะเป็นอย่างไร ซึ่งก็น่าสนใจหากมาเปรียบเทียบกับความเคลื่อนไหวของเยาวชนปลดแอก
ถาม: คิดว่าการเจรจาต่อรองระหว่างรัสเซียกับตะวันตก และในไทยเป็นอย่างไร
ตอบ: รัสเซียส่งสัญญาณว่าเป็นเรื่องกิจการภายในของเบโลรุส ให้ประชาชนในประเทศตกลงกันเอง แต่มีเงื่อนไขว่าอย่าก่อการจลาจล ไม่อย่างนั้นรัสเซียจะใช้สิทธิในฐานะเป็นสหภาพของเบโลรุส ดำเนินการจัดการฝ่ายจลาจล
ดูแล้วเบลารุสน่าจะหยุดเพราะเห็นสัญญาณที่ไม่ดี คาดว่า บาตก้า อาจขอเงินจากปูตินในการจ่ายเงินเดือนให้แก่เจ้าหน้าที่รัฐและพนักงานรัฐประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์ 
นั่นคือราคาที่ต้องจ่ายเพื่อสกัดไม่ให้เกิดคลื่นอพยพของผู้คนและยับยั้งการขยายตัวของตะวันตก

ในขณะที่บ้านเรานั้นยังไม่หยุดงานเหมือนเบลารุส แต่การเมืองภายในของรัฐทำให้แรงงานว่างงาน คือผลที่เกิดขึ้นเหมือนกัน ในวันนี้ประเทศเพื่อนบ้านต่างงัดกลยุทธ์แบบนี้มาใช้ในการทำภูมิศาสตร์การเมือง กล่าวคือหากชีวิตของตนเองฟื้นฟูยากในด้านเศรษฐกิจ ก็ทำให้เพื่อนบ้านไม่ดำเนินการผลิตโดยใช้เทคโนโลยีทางการเมืองในรูปแบบใหม่ เพราะหากภาคการผลิตแข่งกันกับประเทศที่เคยได้เปรียบ ก็จะได้เปรียบเพิ่มขึ้นด้วยต้นทุนที่ดีกว่า อย่างเบลารุส ที่มีต้นทุนดีกว่าโปแลนด์ ยูเครน
ดังนั้น หากหยุดทำงานในประเทศตนเองก็จะเข้าทางยูเครนและโปแลนด์เหมือนกัน หากนโยบายทำให้การจ้างงานหดตัวก็กลายเป็นการหยุดงาน ซึ่งไม่ได้เกิดจากการประท้วงแต่มาจากความล้มเหลวด้านการตัดสินใจใช้นโยบายในช่วงก่อนโควิด ซึ่งเน้นไปที่การหมุนเวียนสินค้าและนโยบายการเงินกับการค้าการลงทุน จากฐานเศรษฐกิจกลวงที่ไม่มีป้อมปราการของตนเอง
คือเราใช้ภูมิศาสตร์การเมืองของเราเล่นงานตัวเอง ถึงตอนนี้เลยไม่มีใครประกาศตัวเลขที่เป็นทางการออกมา อย่างการว่างงาน อัตราเงินเฟ้อ มวลรวมของอุปสงค์อุปทานในแต่ละไตรมาส
ถาม: แล้วตัวเลขประเทศอื่นๆ นั้น ไตรมาสที่ 3 คือกรกฎาคมที่ผ่านมา มีข้อมูลอะไรบ้างเกี่ยวกับสถานการณ์โลกกับโควิด
ตอบ: อย่างสหรัฐ ข้อมูลใหม่ในเดือนกรกฎาคมคือ อัตราเงินเฟ้อของราคาสินค้าบริโภคพื้นฐานและโดยรวมเพิ่มขึ้นเป็น 0.6% เมื่อเทียบเป็นอัตราเงินเฟ้อรายเดือน ที่อัตราเงินเฟ้ออยู่ในระดับสูงเช่นนี้ เคยเกิดขึ้นครั้งสุดท้ายในช่วงต้นทศวรรษที่ 90 นั่นคือเกือบ 30 ปีที่แล้ว ดังนั้นตัวบ่งชี้ 0.6% จึงไม่สามารถนำมาประกอบกับปัจจัยตามฤดูกาลหรือการเปลี่ยนแปลงของราคาสินทรัพย์ต่างๆ ได้ เช่น น้ำมัน เพราะอัตราเงินเฟ้อในสหรัฐนั้นเพิ่มสูงขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติและจะยังคงได้รับแรงผลักดันต่อไป

หน่วยงานด้านการเงินของโลกก็ลืมเรื่องนี้ไป เมื่อสหรัฐเปิดแท่นพิมพ์ดอลลาร์ของตนเองก่อนการโจมตีของไวรัสโคโรน่า แน่นอนว่ามีการพิมพ์เงิน แต่ไม่มีเงินเฟ้อ และทั้งหมดเป็นเพราะเงินที่พิมพ์ออกมาหมุนเวียนในระบบการเงินไม่ส่งผลกระทบต่อสถานการณ์ในภาคเศรษฐกิจของธุรกิจจริง สถานะของกิจการจึงพัฒนาขึ้น เนื่องจากความจริงที่ว่า หลังจากปี 2008 โลกได้เข้มงวดกับข้อกำหนดด้านกฎระเบียบสำหรับธนาคาร เกี่ยวกับเงื่อนไขการปล่อยสินเชื่อ ด้วยเหตุนี้การเพิ่มขึ้นของงบดุลเฟด ธนาคารกลางยูโร ธนาคารอังกฤษ จึงไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการเติบโตของการปล่อยสินเชื่อไปยังภาคเศรษฐกิจที่แท้จริง
แต่ในความเป็นจริง ไวรัสโคโรน่าทำให้ทางตัน หน่วยงานด้านการเงินเดิมเริ่มอัดฉีดสภาพคล่องจำนวนมากเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ แต่คราวนี้เป็นการเชื่อมโยงหลักกับการไหลของเงินคือ เงินจากการคลังของรัฐบาลเริ่มหลั่งไหลเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจโดยตรงผ่านงบประมาณ เช่นที่เกิดในสหรัฐ โดยพื้นฐานแล้วเฟดจะเพิ่มงบดุลโดยซื้อหลักทรัพย์จากกระทรวงการคลังของสหรัฐ
นี่คือวิธีที่เงินเข้าสู่งบประมาณของประเทศและจากนั้นก็เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจที่แท้จริงภายใต้โครงการช่วยเหลือ ผลกระทบนี้สามารถเห็นได้ง่ายจากข้อมูลไตรมาสที่สองซึ่งออกมาพร้อมกับการเผยแพร่สถิติเกี่ยวกับจีดีพีของสหรัฐ โดยรายได้ส่วนบุคคลทั้งหมดของชาวอเมริกันในไตรมาสที่สองเพิ่มขึ้นเป็น 20.3 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี ขณะที่ในไตรมาสแรกมีเพียง 18.9 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี และในไตรมาสที่สี่ของปี 2019 มีมูลค่า 18.7 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี
ถาม: การเพิ่มรายได้ส่วนบุคคลบอกอะไรในวิกฤตโคโรน่าเพราะกำลังซื้อหดตัวทั่วโลก
ตอบ: ที่น่าสนใจตรงนี้คือตั้งแต่ต้นปี ธนาคารอเมริกันได้เพิ่มปริมาณสินเชื่อภายในประเทศอย่างมีนัยสำคัญจาก 13.8 ล้านล้านดอลลาร์ ในช่วงต้นปี ภายในเดือนกรกฎาคมเพิ่มขึ้นเป็น 14.8 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งหมายความว่า ธนาคารดำเนินงานต่างจากปีก่อนๆ โดยในช่วงไวรัสโคโรน่าได้ปล่อยกู้จำนวนมากอย่างรวดเร็วให้แก่ภาคเศรษฐกิจจริงของสหรัฐ นั่นคือผู้คนและบริษัทต่างๆ ทำให้โดยทั่วไปแล้ว ชาวอเมริกันมีเงินมากขึ้นเมื่อเทียบกับ 6 เดือนก่อน

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างช่วงของการจำกัด-กักกัน ไม่สามารถกักกันอัตราเงินเฟ้อได้ เนื่องจากเศรษฐกิจไม่ได้ทำงาน ในขณะที่กิจกรรมของผู้บริโภคยังอยู่ แต่ตอนนี้เศรษฐกิจเริ่มหยุดชะงัก กิจกรรมของผู้บริโภคก็ลดลง ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างช้าๆ และด้วยการเติบโตต่อในภาคเศรษฐกิจจริง ปริมาณเงินที่มากเกินไปจะปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจนว่าจะเกิดอัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้จำเป็นต้องคำนึงถึงคุณลักษณะบางประการของวิกฤตไวรัสโคโรนาซึ่งจะกระตุ้นอัตราเงินเฟ้อในอนาคตด้วยประเด็นก็คือวิกฤติไวรัสโคโรน่าแตกต่างจากวิกฤติต่างๆ ทั้งหมดตรงที่มันนำ “ความยุ่งเหยิง” บางอย่างเข้ามาในงบดุลแบบเก่าของเศรษฐกิจทั้งในแง่ของมวลรวมอุปสงค์และอุปทาน. หากมองผ่านอุปทานรวมสินค้าทั้งหมดที่ผลิตในโลกสามารถแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามเงื่อนไขได้
  • กลุ่มแรก ประกอบด้วยสินค้าการผลิตและการบริโภคที่ลดลงอย่างเท่าเทียมกัน
  • กลุ่มที่สอง คือสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น น้ำมัน ซึ่งกิจกรรมของผู้บริโภคที่ต่ำทำให้เกิดการผลิตมากเกินไปและสินค้าคงเหลือเพิ่มขึ้น
  • กลุ่มที่สาม เป็นสินค้าที่ความต้องการลดลงเพียงเล็กน้อย แต่การผลิตได้รับความเดือดร้อนอย่างมาก ประกอบด้วยผลิตภัณฑ์หลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคขั้นพื้นฐาน เช่น อาหาร คือสินค้าที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน
ในช่วงเวลากักกัน สินค้ากลุ่มที่สองได้รับผลกระทบอย่างมากจากอัตราเงินเฟ้อ เป็นผลให้อัตราเงินเฟ้อลดลงไปสู่ค่าติดลบ แต่ตอนนี้ไม่สามารถส่งผลกระทบอย่างมากต่ออัตราเงินเฟ้อโดยรวมได้
ในทางตรงกันข้าม สินค้ากลุ่มนี้จะเข้าสู่การฟื้นราคาเก่า และนอกจากนี้เมื่อมีการกระตุ้นเศรษฐกิจ ผลกระทบที่รุนแรงต่ออัตราเงินเฟ้อจะเริ่มจากสินค้ากลุ่มที่สามซึ่งมีการหยุดชะงักในภาคการผลิตระหว่างการกักกัน อาจเกิดการขาดดุลซึ่งจะทำให้ราคาสินค้าเพิ่มสูงขึ้นได้ และปัจจัยด้านเงินเฟ้อเหล่านี้ไม่มีลักษณะเป็นตัวเงิน ทั้งยังอยู่เหนือการควบคุมของหน่วยงานการเงินของโลก ดังนั้นการที่ธนาคารกลางจะต่อสู้กับปัจจัยที่ทำให้เงินเฟ้อดังกล่าวน่าจะเป็นเรื่องที่ยากมาก ขณะเดียวกัน ประเทศที่มีจำนวนเงินทั้งหมดในภาคเศรษฐกิจจริงเติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และอัตราเงินเฟ้อในสภาวะเหล่านี้จะสูงขึ้น
จากมุมมองข้างต้นพูดได้ว่า โลกกำลังใกล้ถึงการเปลี่ยนแปลงด้านสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง จากโลกที่เงินฝืดเป็นฟองสบู่มาตั้งแต่ปี 2008 ซึ่งในไม่ช้าจะกลายเป็นอดีต และช่วงเวลาแห่งเงินเฟ้อที่รุนแรงจะเริ่มต้นขึ้นจากผลที่ตามมาทั้งหมด

ข้อตกลงทางการค้า จีน สหรัฐ

ถาม: ดูแล้วการกำกับเป้าหมายอัตราเงินเฟ้อ ไม่น่าจะตอบโจทย์ในเวลานี้
ตอบ: ใช่ เป้าหมายอัตราเงินเฟ้อนั้นแค่ตอบโจทย์ตัวเลขระเบียบทางการเงิน ซึ่งไม่เกี่ยวกับการลงทุนการค้าระหว่างประเทศ จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมจีนไม่เลือกใช้แนวทางนี้ แต่เลือกใช้การลดค่าเงินหยวนของตนเองเพราะการทำสงครามในราคาสินค้าสามารถเพิ่มอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ การจ้างงานและการทำให้คู่แข่งขาดดุลการค้าได้อย่างเป็นรูปธรรมมากที่สุด จากการที่ปัจจัยด้านเงินเฟ้อเหล่านี้ไม่มีลักษณะเป็นตัวเงิน
ตรงนี้คือปัญหาที่ทำให้ค่าแรงเติบโตช้ากว่าต้นทุนการผลิต การลงทุนต่ำจึงหยุดการเติบโต นี่คืออาการของโครงสร้างการผลิตของบ้านเรา ทางแก้ตรงนี้คือ ต้องปรับโครงสร้างการผลิตใหม่และลดการผูกขาด อย่างเช่น การเข้าถึงแหล่งข้อมูลสินเชื่อของสถานประกอบการด้วยความยากลำบาก (หากการเติบโตของปริมาณเงินส่วนใหญ่ถูกสกัดโดยภาครัฐหรือไปที่ตลาดผู้บริโภคและการเงิน) ภาษีที่สูงขึ้นจะทำให้เกิดการขาดแคลนพนักงาน คุณภาพการผลิตต่ำลง สมทบกับอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดยากยิ่งขึ้น (แบบเดียวกับการผูกขาดตลาดท้องถิ่น) ซึ่งรวมถึงข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน (การเข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกด้านพลังงาน เครือข่ายการขนส่ง และอื่นๆ)
ในกรณีนี้เศรษฐกิจตอบสนองต่อการเติบโตของอุปสงค์ไม่ได้มาจากการเพิ่มขึ้นของการผลิต แต่เป็นการเพิ่มต้นทุนขององค์กรและการลงทุนที่ลดลง การแข่งขันที่ต่ำทำให้บริษัทต่างๆ สามารถเปลี่ยนต้นทุนให้กับผู้บริโภคได้ ส่งผลให้การเติบโตของรายได้ที่แท้จริงของประชากรชะลอตัวลง ซึ่งอาจทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจลดลงด้วย
อย่างไรก็ตาม ด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างเพียงพอและมีเหตุผลมากขึ้นศักยภาพในการพัฒนาเศรษฐกิจจึงยังคงมีอยู่มหาศาลดังนั้นอัตราเงินเฟ้อจะต้องลดลง แต่ไม่ใช่โดยวิธีการขันสกรูให้แน่นในการปล่อยสินเชื่อของธนาคาร แต่ด้วยการขจัดข้อจำกัดด้านโครงสร้างที่สำคัญในการต่อสู้กับภาวะเงินเฟ้อที่ไม่ใช่ตัวเงิน นั่นคือการเร่งความปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในการผูกขาดตามธรรมชาติและที่อยู่อาศัย โครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ตลอดจนการบริการชุมชน

ตัวเลข GDP

หากไม่มีสิ่งเหล่านี้จะไม่สามารถหยุดเงินเฟ้อได้ และจะยังคงส่งผลลบต่อเศรษฐกิจมหภาคและอัตราการเติบโตในภาคธุรกิจจริงโดยเฉพาะ นอกจากนี้ การเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าอุปโภคบริโภคจะทำให้เศรษฐกิจมีความเสี่ยงมากขึ้น
แม้ว่าการติดเชื้อไวรัสโคโรน่าเป็นเพียงตัวกระตุ้นแต่ยังมีการซ่อนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างขนาดใหญ่ในเศรษฐกิจโลกเอาไว้ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเทคโนโลยีและเศรษฐกิจโลก ตรงนี้ นักเศรษฐศาสตร์และผู้นำรัฐศูนย์กลางรับรู้กันแล้วว่า เป็นโอกาสที่จะพลิกตนเองขึ้นเป็นผู้นำการปฏิวัติทางเทคโนโลยีและการบริหารจัดการในช่วงเวลานี้ ซึ่งจะมามาพร้อมกับการลดค่าลงอย่างมากของระบบการผลิต เทคโนโลยีที่มีอยู่เดิม และคุณสมบัติของคนงานหลายล้านคน จากการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วของนวัตกรรมพื้นฐานตามลำดับเทคโนโลยีใหม่และการเกิดขึ้นของศูนย์กลางกิจกรรมทางเศรษฐกิจใหม่ของโลก

นี่เป็นช่วงเวลาแห่งความปั่นป่วนทางการเงินและความตึงเครียดทางการเมือง ซึ่งจะสิ้นสุดลงเมื่อทุนที่เหลืออยู่หลังจากการล่มสลายฟองสบู่ทางการเงินหมดไป และมีการประยุกต์ใช้นวัตกรรมการผลิตตามระเบียบการเทคโนโลยีใหม่และศูนย์กลางของการเติบโตทางเศรษฐกิจโลกแห่งใหม่ 

ระเบียบการทางเทคโนโลยีใหม่ที่อิงจากความซับซ้อนของการผลิตด้านนาโนวิศวกรรมชีวภาพและดิจิทัลจะยิ่งทำให้มีการใช้ทรัพยากรน้อยลงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงในด้านการเกษตร
มีผลการวิจัยที่เพิ่งดำเนินการเมื่อเร็วๆ นี้รายงานว่า มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโกได้เพิ่มการประมาณขนาดประชากรสูงสุดตามลำดับขนาดโดยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการทำฟาร์มขั้นสูงซึ่งมีความซับซ้อนทำให้สามารถเลี้ยงคนได้มากกว่า 20 พันล้านคน จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่า โลกจะก้าวไปสู่ระบบใหม่ของการบริหารและพัฒนาเศรษฐกิจอย่างไร
ระเบียบทางเศรษฐกิจใหม่ของโลกได้ก่อตัวขึ้นแล้วในจีน บนพื้นฐานของการผสมผสานระหว่างอุดมการณ์สังคมนิยมและการประกอบการส่วนตัว การวางแผนเชิงกลยุทธ์และการแข่งขันทางตลาด การควบคุมการหมุนเวียนของเงินและระบบธนาคาร ที่ให้การเข้าถึงเงินกู้ระยะยาวในราคาถูกแก่องค์กรที่ให้ความสนใจทั้งหมด
โครงสร้างเศรษฐกิจโลกใหม่นี้ รัฐจะทำหน้าที่เป็นตัวนำในการประสานผลประโยชน์ของกลุ่มสังคมต่างๆ บนพื้นฐานของเกณฑ์การเติบโตของสวัสดิการสังคมที่กำลังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย