จงปฏิวัติ ‘การเรียนรู้’ ไม่ใช่ปฏิวัติการศึกษา

ผมเป็นคนหนึ่งที่ส่งลูกชายคนเดียวเข้าเรียนในระบบโฮมสกูลและระบบการศึกษาทางเลือกแบบวอลดอร์ฟตั้งแต่เมื่อ 22 ปีก่อน ตอนเขาอายุไม่ถึง 4 ขวบ

จนกระทั่งเรียนจบชั้นประถมที่นั่น จึงส่งเข้าเรียนโรงเรียนอินเตอร์ภาคภาษาอังกฤษในชั้นมัธยมต้น และโรงเรียนอินเตอร์ภาคภาษาเยอรมันในชั้นมัธยมปลาย จากที่เขากลับจากการเป็นนักเรียนทุนแลกเปลี่ยนที่เยอรมัน ดังที่ผมเคยเขียนเล่าไว้ในหนังสือ ซามูไรสอนลูก (2014) ของผม

ปัจจุบันลูกชายของผมอยู่ในวัยเบญจเพส กำลังจะจบสาขาปัญญาประดิษฐ์ที่มหาวิทยาลัยเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี และกำลังจะเป็นนักวิจัยเรื่องปัญญาประดิษฐ์ที่ศูนย์วิจัยในเยอรมนี

โปรดสังเกตว่า ผมไม่ได้ส่งลูกชายคนเดียวของผมเข้าเรียนในระบบการศึกษาหลักของประเทศไทยเลย เพราะผมแลเห็นปัญหาระบบการศึกษาไทยตั้งแต่สมัยนั้นแล้ว ซึ่งมีแต่ย่ำแย่ลงอย่างที่เห็นในทุกวันนี้ เพราะโรงเรียนในเชิงสถาบันก็ถูก Disrupt อย่างรุนแรงเช่นกัน

ผมแลเห็นตั้งแต่เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้วก่อนจะเกิดการปฏิวัติดิสรัปชั่นทางเทคโนโลยีอีกว่า…

การปฏิรูปหรือการปฏิวัติการศึกษาไม่มีทางทำได้สำเร็จ ไม่ว่าในยุคของใคร แต่การ #ปฏิวัติการเรียนรู้ (learning revolution) ทำได้เดี๋ยวนี้เลย ด้วยการปลูกฝังจิตใจ #รักการอ่านหนังสือ และการเรียนรู้ให้แก่ลูกของเราตั้งแต่ยังเป็นเด็กเล็ก

กับ #ให้อิสรภาพในการเรียนรู้อย่างอิสระแก่ลูกของเราในชั้นประถม ด้วยการส่งเข้าเรียนในโรงเรียนที่ครูทั้งโรงเรียนมีความคิดก้าวหน้าในเรื่องการศึกษา

โดยที่หัวใจการปฏิวัติการเรียนรู้นั้นอยู่ที่ครอบครัวมิใช่โรงเรียน คือคนเป็นพ่อแม่ต้องเข้าใจวิธีเลี้ยงลูกสอนลูก #ให้เป็นคนมีคุณธรรมกับใฝ่รู้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องมีใครบังคับ ” …

สำหรับผมแล้ว การที่ผู้ปกครองพาลูกตนเองที่ยังเป็นนักเรียนชั้นประถมไปประท้วงกระทรวงศึกษาธิการ มันเป็นเรื่องที่ผิดพลาดอย่างร้ายแรงแบบกลัดกระดุมผิดตั้งแต่เม็ดแรกๆ แล้ว… #นี่คือการกระทำที่อำมหิตต่อลูกหลานของตนเองด้วยความมืดบอดของคนเป็นพ่อเป็นแม่
ที่คลั่งการเมืองอย่างแท้จริง

การเลี้ยงลูกให้ดีเป็นความรับผิดชอบของพ่อแม่ ไม่ใช่โรงเรียนหรือรัฐบาลซึ่งเป็นแค่ปัจจัยแวดล้อมอย่างหนึ่งเท่านั้น

#ส่วนเด็กมัธยมปลายอยากประท้วงรัฐบาลนานแค่ไหนทำไปเถิด ปล่อยให้เยาวชนของเราตื่นตัวและเผชิญความเป็นจริงคือการเรียนรู้ที่ดีที่สุดสำหรับพวกเขา แม้จะต้องลองผิดลองถูกแค่ไหนก็ตาม

ผมไม่เคยเชื่อว่า #การปฏิรูป หรือ #การปฏิวัติการศึกษา จะเป็นไปได้แม้ในยุคนี้ เพราะผมเห็นความล่มสลายของมันมาตั้งนานแล้ว ในเชิงระบบและเชิงสถาบันที่ไม่อาจปรับตัวในยุคดิสรัปชั่นได้

ไม่ต่างจากธุรกิจแบบเก่าทั้งหลายที่รอวันล่มสลาย

#ครอบครัว ต่างหากคือปราการด่านเดียวที่จะอบรมสั่งสอนบุตรหลานของเราให้อยู่รอดในยุค Datalism หลังจากนี้ได้

เพราะความรู้มีอยู่มากมายเต็มไปหมดในโลกออนไลน์ แต่การขัดเกลาอุปนิสัยใจคอ ปลูกฝังคุณธรรมตั้งแต่เด็ก ในช่วงอายุ 3-13 ปี เป็นเรื่องของคนเป็นพ่อเป็นแม่ มิใช่คนอื่นคนใดทั้งสิ้น

เรื่อง : ดร.สุวินัย ภรณวลัย