วัฒนธรรมการอ่านหนังสือการ์ตูนในหมู่ประเทศพัฒนาแล้ว ไม่ว่าจะอเมริกา ยุโรป หรือญี่ปุ่น ไม่มีการแบ่งแยกว่าการ์ตูนไม่ใช่หนังสือ
เราจึงได้เห็นทั้งเด็กและผู้ใหญ่ อ่านการ์ตูนกันอย่างกว้างขวาง ประชากรในประเทศพัฒนาแล้ว มองการ์ตูนเป็นวรรณกรรมประเภทหนึ่ง หรือที่เรียกกันว่า “นิยายภาพ”
Christopher Nolan ผู้กำกับแถวหน้าของโลก คือหนึ่งในนั้น
ความที่เติบโต และรับการศึกษามาในยุโรป (อังกฤษ) และไปประกอบอาชีพในอเมริกา ทำให้ Nolan ผูกพันกับวัฒนธรรมการ์ตูนเป็นอย่างมาก
นอกจากจะจบวรรณคดีอังกฤษ และหลงรักการ์ตูนแล้ว เขายังหลงใหลในภาพยนตร์ โดยเฉพาะบรรดาหนัง Sci-Fi ของผู้กำกับชั้นยอดทั้งหลาย
โดยมี 2001: A Space Odyssey และ Star Wars โดยเฉพาะหนัง Sci-fi ของ Ridley Scott เป็นต้นแบบ

นอกจากที่ Nolan จะทำหนังอิงกับนิยายวิทยาศาสตร์ หรือใช้ภาพยนตร์ Sci-Fi ของเหล่าบรมครูในวงการหนังเป็นตัวแบบสำคัญแล้ว
วรรณกรรมสายลับชุด James Bond และหนังสือการ์ตูนก็ดูจะเป็นอีกหนึ่งต้นทางสำคัญในงานของ Nolan
ที่ส่งอิทธิพล ทั้งที่เขารู้ตัว และไม่รู้ตัว อย่างหนักแน่น และมั่นคง
หากเราไล่ดู หนังของ Nolan ไล่มาตั้งแต่ Following (1998) Memento (2000) Insomnia (2002) ไปจนถึง The Prestige (2006) แล้ว
เราจะพบการหลอมรวมทุกสิ่งทุกอย่างที่กล่าวมาทั้งหมด ใส่อยู่ในนั้น
ไม่ว่าจะเป็นวรรณกรรมสายลับ นวนิยายวิทยาศาสตร์ ภาพยนตร์ Sci-Fi หนังสือการ์ตูน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง หนังแนวอาชญากรรม หรือ Film Noir
ก่อนหน้า The Prestige ออกฉาย Christopher Nolan ที่ตอนนั้นเริ่มโด่งดังจาก Memento และ Insomnia ได้รับโอกาสครั้งสำคัญจากนายทุนฮอลลีวู้ด ให้ขึ้นแท่นกำกับหนังซูเปอร์ฮีโร่เรื่องหนึ่ง ซึ่งต่อมาหนังเรื่องนี้ได้กลายเป็นอีกหนึ่งตำนานของวงการภาพยนตร์โลก
นั่นก็คือหนังเรื่อง Batman Begins (2005)

แม้ Insomnia จะเลื่อนสถานะ Christopher Nolan จากผู้กำกับอินดี้ ขยับไลน์เข้าสู่ทำเนียบคนทำหนัง Mass แล้ว แต่ดูเหมือนว่าเขาอยากทะยานให้ไกลกว่านั้น
ยิ่งเมื่อเห็น Alfonso Cuarón ผู้กำกับอินดี้ที่แจ้งเกิดในรุ่นราวคราวเดียวกัน กระโดดไปรับงานกำกับหนังแฟนตาซีอย่าง Harry Potter and the Prisoner of Azkaban ในปี ค.ศ. 2004 ก็ยิ่งเป็นตัวเร่งให้ Nolan ไม่รีรอที่ตอบรับกำกับ Batman Begins
Christopher Nolan ได้ดึงศักยภาพทั้งหมดของตัวเขา ณ เวลานั้นออกมาเพื่อสร้าง Batman Begins ให้ต่างออกไปจาก Batman เวอร์ชั่นเดิมๆ
เรียกได้ว่า ล้างภาพจำของ Batman เก่าๆ ไปจนหมดสิ้น ไม่ว่า Batman จะเคยผ่านมือผู้กำกับชั้นครูหน้าไหนมาก่อนหน้านี้ก็ตาม
ไม่เฉพาะกับ Batman Begins เท่านั้น แต่ Nolan ได้ปรับโฉมหน้า “มนุษย์ค้างคาว” ใหม่หมดทั้ง 3 ภาค
ประกอบด้วย Batman Begins (2005) The Dark Knight (2008) และ The Dark Knight Rises (2012)
รวมเรียกว่า The Dark Knight Trilogy (2005–2012)

นอกจากผสมผสานวรรณกรรมสายลับ นวนิยายวิทยาศาสตร์ ภาพยนตร์ Sci-Fi หนังสือการ์ตูน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง หนังแนวอาชญากรรม หรือ Film Noir เข้าด้วยกันแล้ว
ที่สำคัญที่สุดก็คือ Christopher Nolan ได้หยิบเอาการ์ตูน Batman ในเวอร์ชั่นสุด Dark มาเป็นต้นแบบการทำงาน
ไล่ตั้งแต่ Batman: Year One, Batman: The Long Halloween, Batman: The Killing Joke, Batman: Arkham Asylum, Batman: The Dark Knight Returns, Batman: Knightfall และ Batman: No Man’s Land
Christopher Nolan ได้แปลง “นิยายภาพ” หรือหนังสือการ์ตูน Batman เวอร์ชั่นสุด Dark ให้กลายเป็นภาพยนตร์ที่ใช้คนแสดงได้อย่างน่าตื่นตาตื่นใจ
ผสมผสานปรัชญาการ์ตูนที่เป็นเรื่องเหนือจินตนาการ เพราะผู้วาด “จะวาดการ์ตูนอย่างไรก็ได้” ให้เข้ากับปรัชญาการทำหนังดั้งเดิมของเขา นั่นคือ “ความไม่รู้คือเสน่ห์อย่างหนึ่ง”
เพราะผู้ชมไม่มีทางคาดเดาได้เลย ว่าหนังซูเปอร์ฮีโร่ชื่อดังอย่าง Batman เมื่อมาอยู่ในมือผู้กำกับสุดอินดี้คนนี้แล้ว หน้าตาจะออกมาเป็นเช่นไร
โดยเฉพาะการเจาะเข้าไปในแก่นความคิดของตัวละคร ทำให้ “มนุษย์ค้างคาว” มี “ความเป็นคน” มากที่สุดในบรรดาหนัง Batman ที่เคยสร้างกันมา
ที่สำคัญที่สุดก็คือ การวิเคราะห์พฤติกรรมของอาชญากร หรือบรรดา “คนนอก” ที่ดูเหมือนจะเป็นงานถนัดของ Christopher Nolan
ไม่ว่าจะเป็น The Young Man ใน Following, Leonard ใน Memento, Will Dormer ใน Insomnia หรือ Robert Angier ใน The Prestige รวมถึง Cobb ใน Inception
และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง Bruce Wayne ใน The Dark Knight Trilogy
ที่ทั้งหมดได้ถูก Nolan สลายบุคลิก จากคนธรรมดา เปลี่ยนบุคลิกจากหน้ามือเป็นหลังมือ

เพราะตัวละครทั้งหมดในผลงานของ Christopher Nolan ได้รับการสลายตัวตน ไม่ด้วยรูปแบบใดก็ในรูปแบบหนึ่งเสมอ
จากตัวละครธรรมดา Nolan ได้พาทุกคนเดินเข้าสู่สภาวะไร้ตัวตน ดุจหนอนที่กลายเป็นดักแด้ และรอวันเปลี่ยนโฉมเป็นผีเสื้อ
ตัวละครทุกตัวของ Christopher Nolan ติดกับดัก “อดีต” ของตัวเอง “อดีต” ที่ไม่สามารถย้อนกลับไปเปลี่ยนแปลงได้ และ “อดีต” ที่ส่งผลถึง “ปัจจุบัน” และ “อนาคต”










