เมื่อพูดถึง ทักษะการสื่อสาร หลายคนมองว่า เป็นทักษะขั้นพื้นฐานของมนุษย์อยู่แล้ว และทุกคนก็ล้วนมีทักษะด้านนี้ ไม่ใช่เรื่องยากอะไรที่จะสื่อสาร ทว่า ล่าสุด มีงานวิจัยด้านการสื่อสารจากมหาวิทยาลัยในระดับโลกออกมายืนยันแล้วว่า ผู้คนส่วนใหญ่มักคิดว่าตนเป็นนักสื่อสารที่ดีแล้ว ทว่า นั่นคือความคิดที่หลงผิด เพราะในความจริงอาจไม่เป็นอย่างที่เราคิดเสมอไป เนื่องจาก มีข้อค้นพบว่า มีคนจำนวนไม่น้อยที่มีทักษะการสื่อสารที่บกพร่องโดยไม่รู้ตัว
งานวิจัยชิ้นนี้ทำขึ้น โดยทีมนักวิจัย ประจำ The University of Chicago Booth School of Business ที่มาเผยรายงานผลการวิจัยเกี่ยวกับ ทักษะการสื่อสาร ของผู้คน ล่าสุด ผ่านเว็บไซต์ World Economic Forum กับการปรับเอาทฤษฎีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ ไปเป็นหลักเกณฑ์ทดสอบ ทักษะการสื่อสาร ของผู้คน
โดยในการศึกษาครั้งนี้ ทีมนักวิจัยได้จับคู่กลุ่มตัวอย่างกับคนที่พวกเขารู้จักดี และกับคนที่พวกเขาเพิ่งเจอเป็นครั้งแรก ผลปรากฎว่า จากการทดสอบความเข้าใจระหว่างคนทั้ง 2 แบบ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความเข้าใจจากการสื่อสารกับคนที่รู้จักดีและคนที่เพิ่งรู้จักในระดับที่ไม่ได้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญเลย

ยิ่งไปกว่านั้น จากการศึกษาครั้งเดียวกันนี้ ยังพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความมั่นใจในทักษะการสื่อสารของตนมากกว่าความเป็นจริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับคนที่พวกเขาคิดว่ารู้จักดี
จากผลการศึกษาเบื้องต้นที่บอกเล่ามานี้ ก็ชี้ให้เห็นแล้วว่าผู้คนส่วนใหญ่ตระหนักดีว่า ทักษะการสื่อสาร มีความสำคัญ แต่แค่เราละเลยที่จะพัฒนาทักษะด้านนี้ให้มีประสิทธิภาพเพราะคิดเองว่าเป็นทักษะพื้นฐานที่เราทุกคนมีอยู่แน่นอน และไม่ใช่เรื่องยากอะไรที่จะสื่อสารกับผู้คนรอบตัว ซึ่งนั่นเป็นความคิดที่ไม่ถูกต้อง เพราะทักษะการสื่อสารที่ดีเป็นสิ่งที่ต้องฝึกฝนอยู่ตลอดนั่นเอง
ยิ่งในยุคนี้ ที่อะไรๆ ก็ดูเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ผู้คนต้องใช้ชีวิตเร่งรีบ ไม่มีเวลาให้ความสำคัญกับการสื่อสาร จนเป็นต้นเหตุของความวุ่นวายและปัญหาต่างๆ มากมาย กอปรกับในช่วงวิกฤตโรคระบาดในยามนี้ การสื่อสาร ที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ ยิ่งทวีความสำคัญอย่างมากในการพาทุกคนให้รอดพ้นจากวิกฤต
งานวิจัยระดับโลก เผยสาเหตุหลัก ทำการสื่อสารด้อยประสิทธิภาพ
Nicholas Epley หนึ่งในทีมนักเขียนบทความ เรื่อง “8 ways to vastly improve your communication skills” ที่เผยแพร่ใน เว็บไซต์ World Economic Forum ชี้ว่า
“ปัญหาที่เกิดขึ้นในการสื่อสารกับผู้คนส่วนใหญ่มักมีสาเหตุมาจากการที่เราสร้าง “ภาพลวงตา” ขึ้นในความคิดของเราว่า เมื่อเราสนิทสนมกับใครสักคนนั่นแปลว่าเราสามารถสื่อสารและเข้าใจเขาได้อยู่แล้ว ทั้งที่ในความเป็นจริงอาจไม่ได้เป็นเช่นนั้น”
“เมื่อเราได้สื่อสารกับผู้คนที่เราคิดว่าเรารู้จักพวกเขาดี คนส่วนใหญ่ก็มักคิดไปแล้วว่า ความสัมพันธ์กับคนเหล่านี้ย่อมต้องดีไปด้วย เพราะเรามีความเข้าใจเขามากกว่าคนที่ไม่รู้จักกันอย่างแน่นอน และแนวโน้มของการคิดเข้าข้างตัวเองนี้เอง ที่ในทางจิตวิทยามองว่าเป็นทัศนคติที่ผิดพลาดอย่างหนึ่ง โดยนิยามมันว่าเป็น closeness-communication bias”
“ดังนั้น การฉุกคิดให้ได้ว่า “สิ่งที่ฉันเข้าใจอาจแตกต่างจากสิ่งที่คุณเข้าใจ” เป็นแนวคิดพื้นฐานที่จะนำสู่ ทักษะการสื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพได้” Kenneth Savitsky หัวหน้าทีมวิจัยในเรื่องนี้ได้เน้นย้ำ และอธิบายต่อว่าแนวคิดพื้นฐานที่จะนำสู่ความสำเร็จในการสื่อสารคือต้องสื่อสารให้ได้อย่าง ผู้นำ
“เพราะทักษะการสื่อสารที่ดี เป็นปัจจัยความสำเร็จที่สำคัญอย่างหนึ่งของความเป็นผู้นำ คุณไม่มีทางเข้าใกล้ความเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ได้เลยถ้าปราศจากทักษะการสื่อสารที่แข็งแกร่ง เข้มแข็ง และมีประสิทธิภาพ”
“เพราะการสื่อสารที่คนในระดับผู้นำที่ได้รับการยอมรับใช้ จะต้องสามารถสร้างแรงบันดาลใจหรือแรงผลักดันให้ผู้คน ไม่ใช่แค่กับลูกน้องหรือพนักงานที่ทำงานร่วมกันเท่านั้น แต่เมื่อคุณสื่อสารออกไป คำพูดนั้น จะต้องสามารถเข้าถึงใจของประชาชน บุคคลทั่วไปได้ด้วย โดยการสื่อสารนั้นจะต้องเปี่ยมไปด้วยอารมณ์ความรู้สึก และในบางครั้งต้องเข้าถึงปัจเจกบุคคลแต่ละคนให้ได้ด้วย”
“โดยการสื่อสารที่ประสบความสำเร็จนี้ มักมาจากการที่ผู้นำคนนั้นมีความเข้าใจในผู้คน และมีความสามารถที่จะพูดและสื่อสารโดยตรงถึงความต้องการตามหลักการที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้คนต้องการได้ฟัง”
เปิด 7 วิธีทรงพลัง สร้าง ทักษะการสื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพ เข้าถึงคน
มาถึง 7 วิธี ที่งานวิจัยระดับโลกชิ้นนี้นำเสนอ เพื่อนำไปปรับใช้สร้าง ทักษะการสื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพ ดังนี้
สื่อสารกับ “กลุ่มคน” ให้ได้เหมือนสื่อสารกับ “บุคคล”
แน่นอนว่าคนที่เป็น ผู้นำ มักมีความจำเป็นต้องสื่อสารกับกลุ่มคนเสียเป็นส่วนใหญ่ ทั้งในการประชุมทั้งกลุ่มเล็ก กลุ่มใหญ่ โดยสิ่งที่คนเป็นผู้นำหรือหัวหน้า ต้องพยายามทำให้ได้ นั่นคือ การทำให้ทุกคนที่อยู่ในกลุ่มนั้น รู้สึกเหมือนสาส์นที่ออกจากปากผู้นำ พูด หรือ สั่งการตรงมาที่แต่ละคน
การที่จะสื่อสารให้ได้อย่างที่กล่าวมานี้ หากทำได้ ย่อมเป็นการขจัดความรู้สึกแปลก แตกต่าง หรือทลายกำแพง ช่องว่างของการสื่อสารลง ผู้ฟังจะเข้าใจได้ทันทีว่าสาส์นนั้นตนต้องเปิดรับ โดยการจะประสบความสำเร็จในการสื่อสารในสถานการณ์แบบนี้นั้น ผู้สื่อสารจำเป็นต้องพูดด้วยอารมณ์ ความรู้สึก และพลังงาน ที่ส่งถึงผู้ฟังเพื่อเปิดใจผู้ฟังให้ได้
อ่าน “ผู้ฟัง” ให้ออก แล้วจึงสื่อสารออกไป
ผู้ที่ได้ชื่อว่าเป็นนักสื่อสารที่ดี จะอ่านผู้ฟังและฝ่ายตรงข้ามที่พวกเขาต้องการสื่อสารด้วยให้ออกก่อนเสมอ โดยก่อนที่จะเริ่มสื่อสาร เขาต้องมีความมั่นใจก่อนว่าสาส์น หรือ Message ที่จะสื่อสารออกไป ต้องเป็นสิ่งที่ผู้ฟังอยากได้ยิน มีความสนใจ เพราะจะทำให้พวกเขาจะเปิดรับฟังคุณแน่นอน เมื่อพิชิตเงื่อนไขข้อนี้ได้ ทีนี้ก็รอดูว่าเขาจะตอบรับกับการสื่อสารของคุณอย่างไร
โดยผลตอบรับหลังจากที่ได้สื่อสารออกไป ก็จะแตกต่างกันออกไปตามทัศนคติของผู้ฟัง และถ้าการสื่อสารนั้นนำสู่การตั้งคำถามเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น นั่นล่ะคือตัวชี้วัดความสำเร็จในการสื่อสารว่า คุณได้เดินมาถูกทางแล้ว

สร้างสรรค์ การสื่อสาร ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้แสดงความเห็น
การสื่อสารทางเดียวที่ไม่ได้เปิดโอกาสให้ผู้รับฟังได้แสดงความคิดเห็น จัดเป็นการสื่อสารที่ไม่มีประสิทธิภาพ เพราะการสื่อสารที่สมบูรณ์ควรต้องเป็นปฏิกริยาสองทาง มีคนพูด และคนฟังก็ไม่ได้แค่ฟังถ้อยคำ ตีความหมายจากถ้อยคำเท่านั้น ทว่า ต้องฟังและตีความหมายทั้งจากโทนเสียง ความเร็ว ความช้าในการพูด ความดัง ความเบา อะไรที่ถูกพูดออกมา อะไรที่แม้ไม่ได้ถูกพูด แต่มีการสื่อความหมายให้คิดไปได้
ดังนั้น การสื่อสารนั้นจะมีประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อทั้งผู้พูดและผู้ฟังได้ทำหน้าที่ของตนอย่างตั้งใจ เช่น เมื่อคุณกำลังคุยงานทางโทรศัพท์ อย่าพิมตอบอีเมล เมื่อประชุมอยู่ ให้ปิดประตูและนั่งใกล้กับคนที่คุณต้องฟัง พฤติกรรมเหล่านี้จะช่วยให้เราโฟกัสและมีสมาธิกับการสื่อสารมากขึ้น
การสื่อสารในอุดมคติ ต้องเข้าถึงอารมณ์ความรู้สึกของผู้ฟัง
ดังที่มีคนเคยกล่าวไว้ว่า “ผู้คนอาจลืมสิ่งที่คุณพูดหรือทำได้ แต่พวกเขาจะไม่มีวันลืมความรู้สึกดีที่คุณเป็นคนสร้างให้เกิดขึ้น” ดังนั้น คนที่เป็นผู้นำ ควรจำใส่ใจไว้ว่าการสื่อสารของคุณจะไร้ประโยชน์ทันที ถ้าคำพูดนั้นไม่สามารถเข้าถึงใจและอารมณ์ความรู้สึกของคนฟังได้
อย่างไรก็ดี ปัจจัยที่จะทำให้การจะสื่อสารให้สามารถเข้าถึงอารมณ์ ความรู้สึกของผู้ฟังได้นั้น อยู่ที่ตัวผู้สื่อสาร เขาต้องเป็นคนที่น่าศรัทธา โปร่งใส เข้าถึงง่าย และมีจิตใจของความเป็นมนุษย์

อย่าใส่ใจแค่คำพูด แต่ต้องใส่ใจ Body language ด้วย
ในการสื่อสาร ไม่ใช่แค่ต้องโฟกัสกับถ้อยคำและวิธีการสื่อสารเท่านั้น ทว่า ผู้พูดต้องสังเกต ภาษากาย หรือ Body Language ของผู้ฟังด้วย บ่อยครั้งที่สาส์นจาก ภาษากาย ที่แสดงออกมานั้น ถูกละเลยไปอย่างน่าเสียดาย ดังนั้น นักสื่อสารที่ดี จึงไม่ควรละเลยการสังเกตปฏิกริยา หรือ ภาษากาย ของผู้ฟังด้วย ทั้งในการสื่อสารอย่างเป็นทางการและการสื่อสารแบบไม่เป็นทางการ เพราะจริงๆ แล้ว คำพูดที่ต้องการสื่อสาร แม้จะไม่ได้ถูกพูดออกมา แต่หากได้สื่อสารออกมาผ่าน ภาษากาย ถ้อยความที่สื่อสารจะดังและชัดเจนกว่าคำพูดเสียอีก
ดังนั้น นักสื่อสารที่ดีควรให้ความสำคัญกับสิ่งที่ไม่ได้พูดออกมา แต่มีการสื่อสารออกมา ให้มากกว่าสิ่งที่พูดออกมาเป็นเสียงเสียอีก เพราะถ้าทำได้ นั่นเท่ากับว่าคุณมีความสามารถพิเศษในการปลดล็อคถ้อยความที่ผู้คนเก็บซ่อนอยู่แต่ต้องการสื่อสารออกมาได้อย่างน่าทึ่ง
เจตนาในการสื่อสารชัด ก็มีชัยไปกว่าครึ่ง
นักสื่อสารที่ดี ต้องมีเจตนาในการสื่อสารที่ชัดเจน ตั้งมั่น โดย เจตนา นี้ ต้องแทรกอยู่ในการสื่อสาร ไม่ใช่แค่การเตรียมถ้อยแถลงเท่านั้น แต่ผู้สื่อสารต้องมีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ในสิ่งที่ต้องการสื่อสาร และออกแบบวิธีการสื่อสาร คำพูด ท่าทาง น้ำเสียง จังหวะจะโคนในการพูด ให้สอดคล้องกับ “เจตนา”ที่ต้องการสื่อสาร
ถ้าเป็นไปได้ เราไม่จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับความสละสลวยของศัพท์แสง หรือ คำอุปมาอุปไมยเปรียบเทียบ เพื่อประดิษฐ์ให้ถ้อยคำที่ใช้สื่อสารสวยงามมากจนเกินไป เพราะนั่นจะยิ่งสร้างช่องว่างระหว่างผู้สื่อสารกับผู้ฟัง ทำให้ผู้ฟังเข้าไม่ถึงใจความที่คุณต้องการสื่อสารไปอีก

ฝึกฝนการฟังแบบ Active listening กุญแจไขสู่การสื่อสารทรงพลัง
เพราะ การฟังแบบ Active Listening เป็นการสร้างบรรยากาศการสื่อสารที่ดี และจำเป็นต้องฝึกฝน โดยวิธีที่ใช้ในการฝึกฝนมีดังนี้
ฝึกฟังให้มากกว่าพูด
อย่าตอบคำถามด้วยการตั้งคำถามกลับ
หลีกเลี่ยงการเป็นคนตัดจบประโยคที่ผู้อื่นกำลังสื่อสาร
โฟกัสกับสิ่งที่คนนั้นพูดกว่าการโฟกัสในสิ่งที่คนคนนั้นสนใจ
คิดถึงสิ่งที่กำลังจะพูดออกไปภายหลังจากที่คนนั้นพูดจบ ไม่ใช่คิดแต่จะพูดแทรกในระหว่างคนนั้นกำลังพูด
พยายามถามคำถามที่สงสัยออกไป อย่าเก็บเอาไว้
อย่าทำอะไรที่จะขัดขวางการสื่อสาร ถ้าเป็นไปได้ไม่ต้องจด ใช้เวลาไปฟังดีกว่า
ที่มา : บทความเรื่อง “8 ways to vastly improve your communication skills” จากเว็บไซต์ World Economic forum
บทความฮาวทูพัฒนาทักษะจำเป็นในยุคนี้ ยังมีให้อ่านต่อ
ของมันต้องมี! ทักษะจำเป็นที่ ผู้ประกอบการยุค Post-covid ต้องมีไว้ติดตัว
วิกฤตสร้างคนได้จริง ผลสำรวจชี้ เยาวชนรุ่นใหม่อาเซียน มี ‘ทักษะการปรับตัวและความยืดหยุ่น’ ดีเยี่ยม
‘ทักษะเชิงดิจิทัล’ ความจำเป็นของชีวิต ยิ่งเจอวิกฤตยิ่งต้องอัปเวล












