Zombie Firms “องค์กรผีดิบ” จุดเริ่มต้นหายนะเศรษฐกิจโลก

ไม่เพียงข้อห่วงกังวลอนาคตเศรษฐกิจไทย ทว่า ในแวดวงเศรษฐศาสตร์ระดับโลก กำลังวิตกเกี่ยวกับการมีอยู่ของ “องค์กรผีดิบ” หรือ Zombie Firms


Zombie Firms แปลว่า บริษัทที่ไม่มีความสามารถในการทำกำไร ไม่มีการเติบโต หรือเติบโตก็ทำได้เพียงเล็กน้อย
Zombie Firms มีส่วนทำให้เกิดส่วนเกินด้านกำลังการผลิตครับ
โดยทั่วไปแล้ว การดำรงอยู่ของบริษัทห้างร้านต่างๆ นั้น ส่วนใหญ่มักจะต้องอาศัยการกู้เงิน ไม่ก็จะเป็นไปในรูปแบบเงินอุดหนุน หรืองบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ธนาคารพาณิชย์ เพื่อพยุงเอาไว้ ไม่ให้กิจการล้มละลาย
Zombie Firms “องค์กรผีดิบ” จึงหมายถึงบริษัทที่มีผลการดำเนินการที่ขาดทุน อันเป็นผลมาจากการบริหารงานที่ไร้ประสิทธิภาพ

Zombie Firms องค์กรผีดิบ

จากสภาวะเศรษฐกิจโลก ที่มีสัญญาณชะลอตัวอย่างหนัก ก่อนหน้าที่จะเกิดวิกฤต COVID-19 นั่นคือปัญหาสงครามการค้าระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน
ห้วงเวลานั้น เศรษฐกิจโลกมีวี่แววของการพังพินาศทั่วโลก จากท่าทีที่ย่ำแย่ของภาคธุรกิจ ยิ่งมาเจอ COVID-19 ยิ่งเร่งให้เศรษฐกิจพังเร็วขึ้น
ส่งผลให้ Zombie Firms มีโอกาสล้มละลายมากยิ่งขึ้นไปอีก อันจะส่งผลทำให้เกิดภาวการณ์ว่างงานจำนวนมากในเวลาต่อมา
อย่างไรก็ดี ลักษณะสำคัญอีกประการหนึ่งของการดูว่า บริษัทไหนเป็น Zombie Firms หรือไม่ก็คือ “องค์กรผีดิบ” มักเป็นธุรกิจที่เปิดตัวขึ้นตามกระแส มีสินค้าที่ไม่โดดเด่น หรือแตกต่างกันจากในตลาดเดิมที่มีอยู่
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “องค์กรผีดิบ” 100 ทั้ง 100 เป็นบริษัทที่ไม่มีนวัตกรรม ไม่มีความคิดสร้างสรรค์ หรือ Design Thinking ในการบริหารองค์กร ทั้งในแง่การออกแบบสินค้าหรือบริการ
จุดสำคัญก็คือ Zombie Firms มักใช้สงครามราคาเป็นกลยุทธ์ทางการตลาด ในรูปของการแข่งขันทางการค้า ด้วยการตัดราคากันเองในหมู่กิจการในอุตสาหกรรมเดียวกัน
โดยที่ไม่มีผู้ซื้อ หรือลูกค้าที่แท้จริง!
เมื่อเข้าคุณสมบัติเหล่านี้ ธุรกิจจำนวนมาก จึงต้องจำใจกลายเป็น “องค์กรผีดิบ” ในที่สุด
อย่างไรก็ดี ปัญหา Zombie Firms นี้ กำลังเกิดขึ้นทั่วทุกมุมโลก โดยประเทศไทยของเราเองก็คงจะหนีไม่พ้นสถานการณ์ดังกล่าวเช่นกัน

เนื่องจากกิจการในบ้านเราส่วนใหญ่ ถ้ามองในภาคอุตสาหกรรมการผลิตสินค้าแล้ว ก็มักมีลักษณะของการรับช่วงผลิตสินค้าหรือ OEM
อีกส่วนหนึ่งคือโรงงานที่มุ่งผลิตสินค้าในรูปแบบ Non Value-Added Product หรือผลิตภัณฑ์คุณภาพต่ำหรือปานกลาง ไม่ใช่นวัตกรรม
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาคบริการ (Service) ในวงจรธุรกิจไทย
ที่เกือบทั้งหมด ประกอบกิจการในภาคบริการที่มีความคล้ายคลึงกันไปหมด พูดอีกแบบก็คือ “องค์กรผีดิบ” ส่วนใหญ่ไม่มี Brand เป็นของตนเองที่เด่นชัด
สิริรวมความแล้ว Zombie Firms จึงมีนัยถึง บริษัทที่ไม่มีความสามารถในการทำกำไรทั้งในในปัจจุบันและในอนาคต มากเพียงพอที่จะนำมาชำระหนี้ขององค์กรได้ในระยะเวลาที่ยาวนานและต่อเนื่อง
แปลไทยเป็นไทยก็คือ “องค์กรผีดิบ” เป็นบริษัทที่มี “หนี้สินล้นพ้นตัว” นั่นเอง!
และหากโลกของเรามี Zombie Firms จำนวนมาก เศรษฐกิจก็จะพังพินาศได้ไม่ยาก!
ดังนั้น การที่รัฐให้ความช่วยเหลือ “องค์กรผีดิบ” ทั้งๆ ที่ Zombie Firms เหล่านี้ “ถึงที่ตาย” นอกจากจะทำให้ “องค์กรผีดิบ” หลงระเริง คิดว่า จะบริหารงานอย่างไรก็ได้ เดี๋ยวรัฐก็จะเข้ามาอุ้มแล้ว
Zombie Firms ยังมีส่วนเป็นอย่างมาก ที่จะทำให้ระบบเศรษฐกิจถูกบิดเบือนอย่างรุนแรง

Zombie Firms องค์กรผีดิบ

ทั้งนี้เนื่องเพราะ ดังที่กล่าวเอาไว้ในตอนแรก ว่า “องค์กรผีดิบ” มีส่วนทำให้กำลังการผลิตส่วนเกินยังคงอยู่
อีกทั้ง การมีอยู่ของ Zombie Firms จะยังคอยหลอกหลอนตลาด ด้วยกลยุทธ์ด้านราคา หรือการดั๊มราคา-ตัดราคาคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน
ส่งผลสะเทือนต่อธุรกิจอื่นๆ ที่มีความสามารถในการปรับตัวเองได้และมีผลิตภาพสูง อยู่รอดได้ยาก และเข้ามาแข่งขันไม่ได้
“องค์กรผีดิบ” จึงไม่ต่างอะไรกับ Zombie ในภาพยนตร์สยองขวัญ ที่คอยวิ่งไล่กัดกินเลือดเนื้อคนอื่นให้ล้มตาย และติดเชื้อ-กลายเป็น “ผีดิบ” ไปด้วย
แพร่เชื้อลุกลามไปทั่วทุกหัวระแหง
และในท้ายที่สุด Zombie Firms ก็จะส่งผลให้การจัดสรรทรัพยากรในระบบของรัฐขาดประสิทธิภาพ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสามารถในการแข่งขันของประเทศก็จะถดถอยลงตามมาอย่างแน่นอน
ในทางตรงกันข้าม บริษัทที่ไม่เข้าข่าย Zombie Firms ก็คือองค์กรที่มีความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบันอยู่เสมอ
แม้ในห้วงเวลาวิกฤต อาจจะจำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบ้าง ทว่า เมื่อสถานการณ์คลี่คลายตัวลงไปแล้ว กิจการจะสามารถกลับมาทำกำไรได้ดังเดิม
ที่สำคัญก็คือ มีความสามารถในการชำระคืน และปลดภาระหนี้สินได้นั่นเอง
บริษัทเหล่านี้ก็ไม่เข้าข่ายการเป็น Zombie Firms ครับ!