สตาร์ทอัพแบบไหนที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก ทิศทางที่ใช่และบทเรียนที่ไทยควรศึกษา เพื่อสร้างคลื่นลูกใหม่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้รุดหน้า

แม้ทั่วโลกจะมีสตาร์ทอัพผุดขึ้นมามากมาย ตามกระแสคนยุคใหม่ไฟแรงที่ไม่ต้องการทำงานเป็นลูกจ้างใคร แต่กระนั้นก็มีสัดส่วนมากถึง 90% ที่ล้มเหลว ไปไม่ถึงฝั่งฝัน ทั้งๆ ที่ยังตั้งไข่ไม่ได้ แสดงให้เห็นว่าถึงแม้จะมีไอเดีย จนก่อเกิดเป็นบริการให้ผู้บริโภคใช้งานได้จริงแล้วก็ตาม แต่ไม่ใช่ทุกไอเดียจะก่อร่างสร้างเม็ดเงินให้งอกเงยได้ หรือไม่ใช่ทุกไอเดียจะได้รับการตอบรับจากนักลงทุน

แล้วสตาร์ทอัพแบบไหนล่ะ ที่ควรจะเป็นต้นแบบ ที่สตาร์ทอัพไทยควรถอดบทเรียนโดยละเอียด และทางการควรให้การส่งเสริมเพื่อปั้นผู้ประกอบการรายใหม่ให้เป็นกำลังสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศชาติให้เติบโตต่อไป แน่นอนว่าไหนๆ จะเสาะหากรณีศึกษาแล้ว ก็ควรเป็นบรรดาสตาร์ทอัพที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก เพราะสะท้อนถึงความสำเร็จอันเป็นที่ประจักษ์ และน่าจะเป็นเส้นทางที่สร้างแรงบันดาลใจให้กับสตาร์ทอัพไทยก้าวไปสู่ระดับยูนิคอร์นได้

แม้ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ฝันอันยิ่งใหญ่นี้จะเป็นจริง แต่ถ้าไม่เริ่มฝันตั้งแต่วันนี้ เท่ากับปิดประตูความสำเร็จทุกบานตั้งแต่แรก

จากข้อมูลของ CB Insights รายงานว่าบริษัท AI สัญชาติจีน Bytedance ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ TikTok เป็นบริษัท สตาร์ทอัพที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลกในขณะนี้ กิจการที่มีมูลค่า 140,000ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4,240,682 ล้านบาท) โดยให้บริการแพลตฟอร์มเนื้อหา Toutiao (โถวเถี่ยว) ในประเทศจีน ที่ถือเป็น Mega App ซึ่งนำเสนอ Personalized Information โดยใช้แมชชีน เลิร์นนิง และอัลกอริทึมในการปรับแต่งฟีดข่าวจากสื่อดั้งเดิมและสมัยใหม่ ครอบคลุมข่าวการเมือง เศรษฐกิจ การเงิน เทคโนโลยี สุขภาพ ไลฟ์สไตล์ และบันเทิง เพื่อนำเสนอให้กับผู้อ่านแต่ละราย นับเป็นการใช้ข้อมูลข่าวสารตอบสนองจริตและพฤติกรรมการใช้ชีวิตของผู้่อ่านที่แตกต่างกันจากการวิเคราะห์และประมวลพฤติกรรมการใช้งานผ่านโซเชี่ยลมีเดียของแต่ละคน จึงถูกเรียกขานว่า ‘BuzzFeed of China’

Toutiao
Toutiao (โถวเถี่ยว)
Toutiao
Toutiao (โถวเถี่ยว)
ผลิตภัณฑ์ของ Bytedance ได้รับความนิยมจากผู้ใช้งานชาวจีนอย่างสูง หลังจากเริ่มดำเนินธุรกิจเมื่อมีนาคม 2012 ที่อพาร์ทเมนท์ขนาด 4 ห้องนอนในกรุงปักกิ่ง ก่อนจะเปิดตัว Toutiao ในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน ตามด้วย Tiktok ในเดือนกันยายน 2016 และถัดมาอีก 3 เดือน จากนั้นเข้าถือหุ้นใหญ่ใน BaBe – Baca Berita แอปฯ ฟีดข่าวแบบเดียวกับ Toutiao หลัง Tiktok ประสบความสำเร็จอย่างสูงในจีน มีนาคม 2017 ก็ได้ฤกษ์บุกตลาดต่างประเทศ เดือนพฤศจิกายนปีเดียวก็ซื้อกิจการ Musical.ly แพลตฟอร์มวิดีโอสั้น (จากนั้นควบกิจการเป็นหนึ่งเดียวกับ Tiktok) มิถุนายน 2018 เปิดตัว Helo โซเชียล มีเดียในอินเดีย และล่าสุดเมื่อมีนาคม 2019 กระโดดจับกลุ่มบริษัทและองค์กรด้วยการเปิดตัว Lark ในญี่ปุ่นและสิงคโปร์ มุ่งให้บริการการสื่อสารภายในสำนักงานแบบครบวงจร จบในที่เดียว ปัจจุบัน Bytedance มีพนักงานกว่า 60,000 คน ใน 150 ประเทศทั่วโลก และมีศูนย์วิจัยและพัฒนา 15 แห่งทั่วโลก
Tiktok
Tiktok
ส่วนสตาร์ทอัพมูลค่าสูงสุดเป็นอันดับ 2 ก็มาจากประเทศจีนเช่นกัน โดย Didi Chuxing (ตีตี ชูสิง) หรือ Didi ซึ่งเป็นบริการรถโดยสารแบบ Ridesharing ที่มีมูลค่า 62,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,878,000 ล้านบาท) นำเสนอบริการขนส่งและการเดินทางแบบครบวงจรทั้งแท็กซี่ รถส่วนตัว รถเช่า รถบัส คนขับ จักรยาน และเดลิเวอรี่ โดยใช้โมบาย แอปพลิชั่นในการจอง มีผู้ใช้งานกว่า 550 ล้านคนทั่วเอเชียแปซิฟิก ละตินอเมริกา และรัสเซีย ให้บริการผู้โดยสารมากกว่า 10,000 ล้านเที่ยวต่อปี และเมื่อสิงหาคมที่ผ่านมาได้ทำสถิติทะลุ 50 ล้านเที่ยวต่อวัน พร้อมกันนี้ได้ตั้งเป้าที่จะมีการให้บริการผู้โดยสารเกิน 100 ล้านเที่ยวต่อวันในปี 2022 และให้บริการลูกค้าทั่วโลกมากกว่า 800 ล้านคนต่อเดือน
Didi Chuxing
Didi Chuxing (ตีตี ชูสิง)

Didi Chuxing
Didi Chuxing (ตีตี ชูสิง)
Didi Chuxing จัดว่าเป็นสตาร์ทอัพที่เนื้อหอมมาก เริ่มแรกมีบริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Alibaba และ Tencent เป็นผู้ร่วมทุนกับแอปฯ แท็กซี่ 2 ราย และเปิดให้บริการเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2015 ด้วยคุณสมบัติของสตาร์ทอัพเกรด A++ ทำให้ได้รับเงินทุนสนับสนุนรวม 21,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 636,158 ล้านบาท) จากนักลงทุน 18 ราย รวมถึง Temasek Holdings, China Life Insurance, Toyota, และ SoftBank การซื้อกิจการและเข้าถือหุ้นใหญ่ในบริษัทคู่แข่งก็เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่สตาร์ทอัพรายนี้นิยมทำ เมื่อเดือนสิงหาคม 2016 ซื้อกิจการ Uber ในประเทศจีน ทำให้ Didi Chuxing มีแสนยานุภาพในตลาดนี้เป็นอย่างมาก ขณะเดียวกันก็พยายามสรรหาบริการใหม่ๆ ที่ตอบโจทย์ความต้องการผู้บริโภคยุคนี้ เช่น การจัดตั้งหน่วยธุรกิจยานยนต์อัตโนมัติเมื่อปี 2016 รวมถึงล่าสุดจับมือกับ BYD ผู้ผลิตรถยนต์สัญชาติจีน นำเสนอ D1 รถยนต์ EV ที่ผลิตสำหรับ Ridesharing โดยเฉพาะเป็นครั้งแรกในโลก
SpaceX
SpaceX
SpaceX
ในขณะที่ SpaceX หนึ่งในสตาร์ทอัพที่เก่าแก่เพราะก่อตั้งตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2002 หรือเมื่อ 18 ปีเศษที่ผ่านมา ดำเนินธุรกิจด้านการขนส่งทางอวกาศของ Elon Musk จากสหรัฐอเมริกา ได้อันดับที่ 3 ในรายชื่อยูนิคอร์นซึ่งมีมูลค่า 46,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,393,285 ล้านบาท) นับเป็นสตาร์ทอัพชั้นนำระดับโลกที่ขับเคลื่อนธุรกิจด้วยความแตกต่างยากจะเลียนแบบ เพราะเน้นนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางอวกาศขั้นสูง นอกจากนี้ SpaceX ยังเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากลูกค้าต่ำกว่าคู่แข่งอย่างมากส่งผลให้กำไรต่อการเปิดตัวน้อยลง และวิธีเดียวที่จะสร้างรายได้ให้เพียงพอกับธุรกิจคือการเปิดตัวบ่อยขึ้นนั่นเอง เราจึงเห็นสารพัดโปรเจคต์ของสตาร์ทอัพดาวเด่นนี้อยู่เสมอ เช่น ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2010 เป็นต้นมาจรวดจากตระกูล Falcon 9 ถูกปล่อยออกมาแล้ว 102 ครั้ง มากกว่าคู่แข่ง ทั้งยังทำภารกิจสำเร็จ 100 ครั้ง มีความล้มเหลวเพียงบางส่วน และการสูญเสียยานอวกาศทั้งหมดแค่เพียงหนึ่งครั้งเท่านั้น
ด้วยกลยุทธ์นี้ทำให้บริษัทฯสามารถเรียกเก็บเงินจากรัฐบาลสหรัฐฯ เพียง 90 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อการเปิดตัว (และ 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับลูกค้าเชิงพาณิชย์) ซึ่งถือว่าห่างไกลจากค่าใช้จ่าย 420 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อการเปิดตัวที่คู่แข่งเรียกเก็บ ซึ่งแนวทางนี้เป็นไปตามที่ Elon Musk ได้กล่าวไว้ว่า “โดยพื้นฐานแล้วหากคุณไม่มีผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจในราคาที่น่าสนใจ คุณก็ไม่สามารถที่จะมีบริษัทที่ยอดเยี่ยมได้” และจากนวัตกรรมทั้งเชิงเทคนิคและการตลาดเหล่านี้ ไม่เพียงแต่ช่วยให้พวกเขาประสบความสำเร็จอย่างมาก แต่ยังมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนวิธีการดำเนินงานของอุตสาหกรรมขนส่งทางอวกาศไปตลอดกาล
SpaceX
Moletai/Lithuania October 12, 2020 SpaceX Crew Dragon spacecraft docking to the International Space Station. Dragon is capable of carrying up to 7 passengers to and from Earth orbit, and beyond.

นอกจากนี้ด้วยวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นการทำงานหนักและทุ่มเทอย่างเต็มที่ ก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ทำให้ SpaceX ยืนหยัดได้อย่างแข็งแกร่งและเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดย Elon Muskเชื่อมั่นในการทำงานอย่างหนักและยาวนาน โดยส่วนตัวเขาทำงาน 80-100 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ และทำแบบนั้นสัปดาห์ต่อสัปดาห์เป็นเวลาหลายปี  “ผมทำงานหนักทุกชั่วโมงที่ตื่น ถ้าคุณคิดเลขง่าย ๆ เช่นคนอื่นทำงาน 50 ชั่วโมง และคุณทำงาน 100  ชั่วโมง คุณจะได้ผลงานมากกว่าคนอื่น 2 เท่าใน 1 ปี” ปัจจุบัน SpaceX มีพนักงานราว 8,000 คน ล้วนเก่งกาจและมีความชาญฉลาดสูงแต่ละคนอาจทำงานได้มากถึง 55-70 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

อย่างไรก็ตาม การสำรวจล่าสุดโดย PayScale ระบุว่า SpaceX เป็นสถานที่ทำงานที่เครียดที่สุด (และเป็นหนึ่งในสถานที่ทำงานที่มีค่าตอบแทนต่ำกว่าบริษัทไอทีและเทคโนโลยอื่นๆ อาทิ Microsoft, Cisco, Amazon, Google, eBay, ,Qualcomm, Apple, Facebook, Tesla และ LinkedIn เป็นต้น) อย่างไรก็ตาม ยังถือว่าเป็นสถานที่ทำงานที่มีความหมายมากที่สุดที่จะทำงานด้วย
Stripe
Stripe
Stripe
Stripe
สำหรับอันดับที่ 4 ได้แก่ Stripe ซึ่งเป็น FinTech จากสหรัฐอเมริกา ให้บริการธุรกิจรับชำระเงินออนไลน์ มีมูลค่า 36,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,090,972 ล้านบาท) เป็นคู่แข่งตัวยงของ PayPal โดยมุ่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจสำหรับอินเทอร์เน็ต เจาะธุรกิจทุกขนาดตั้งแต่บริษัทที่เพิ่งเริ่มต้นไปจนถึงบริษัทมหาชนให้หันมาใช้ซอฟต์แวร์ของ Stripte พื่อรับชำระเงินและจัดการธุรกิจทางออนไลน์ ชูจุดขายที่ความสะดวกสบายในการใช้งาน รวดเร็ว ใช้เวลาไม่นาน ชำระเสร็จในไม่กี่ขั้นตอน ล่าสุดเมื่อปีที่ผ่านมา แตกไลน์บริษัทใหม่ ‘Stripe Capital’ เพื่อมุ่งให้บริการกู้ยืมเงินในรูปแบบของสินเชื่อธุรกิจผ่านระบบออนไลน์
ขณะนี้ สตาร์ทอัพในสหรัฐฯ มีสัดส่วน 60% ของ 10 อันดับแรกที่มูลค่าสูงที่สุดในโลก ส่วนที่เหลือเป็นสตาร์ทอัพในจีนและอินเดีย การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่เกิดขึ้นใน 10 อันดับแรกนี้ โดยมีสตาร์อัพจัดส่งอาหาร 2 ราย รายแรกคือ Instacart มุ่งเน้นไปที่การจัดส่งสินค้าจากร้านขายของชำในขณะที่ DoorDash เชี่ยวชาญในการเลือกร้านอาหาร จากข้อมูลของ CB Insights รายงานว่าทั่วโลกมีสตาร์ทอัพระดับยูนิคอร์น (มีมูลค่า 1,000 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป) มากกว่า 500 บริษัท ณ เดือนพฤศจิกายน 2020

สตาร์ทอัพ


สตาร์ทอัพ

10 เหตุผลที่สตาร์ทอัพ ล้มไม่เป็นท่า

1. นำเสนอสินค้าและบริการที่ตลาดไม่ต้องการ เน้นสนองความต้องการของตัวเองเป็นหลัก มีความดันทุรังสูง แต่ขาดความเข้าใจในพฤติกรรมผู้บริโภคและตลาด สักแต่จะทำโดยไม่สนใจว่าตลาดต้องการหรือไม่ หากเป็นแบบนี้ก็ทำใจเลยว่าแพ้ตั้งแต่ยังไม่คลอด ภัยความมั่น(ใจ) นี้จึงนับเป็นเหตุผลอันดับแรกที่ทำให้สตาร์ทอัพต้องตอกฝาโลงก่อนเวลาอันควร แต่ถ้ารีบปรับและแก้ไขสินค้าและบริการได้ทันท่วงที ก็อาจอยู่รอดปลอดภัยต่อไปได้
2. ขาดสภาพคล่องทางการเงิน ส่วนใหญ่เกิดจากการบริหารการเงินที่ผิดวิธี ไม่บริหารต้นทุนให้มีประสิทธิภาพ เมื่อทุนรอนเหือดแห้ง อะไรก็ดูจะติดขัดและชะงักงันไปเสียหมด ดังนั้นควรมีเงินสดสำรองเพียงพออย่างน้อย 12 – 18 เดือน โดยเฉพาะในสภาวะสถานการณ์วิกฤตที่ได้รับผลกระทบทั่วโลกอย่างโควิด-19 เพราะการชะลอตัวของเศรษฐกิจจะกินระยะเวลายาวนาน แม้วิกฤตจะผ่านพ้นไปแล้วก็ตาม
3. ทีมล้มเหลว แม้สตาร์ทอัพจะมีคนน้อย แต่หากบริหารจัดการทีมไม่ได้ หรือต่างคนต่างทำ พายเรือไปคนละทิศละทาง ขาดการสื่อสารที่เข้าใจตรงกัน ทั้งยังไม่ทุ่มเทเต็มที่ ไม่รู้จะแปรเปลี่ยนไอเดียเป็นการดำเนินการและกลยุทธ์อย่างไร บ้างอาจเลือกคนมาทำงานแบบผิดฝาผิดตัว โอกาสที่จะเละตุ้มเป๊ะ และยกธงขาวก็ยิ่งมีมากเท่านั้น

สตาร์ทอัพ

4. คู่แข่งมากหน้าหลายตาต่างประสบความสำเร็จกันถ้วนหน้า แน่นอนว่าหากสตาร์ทอัพนั้นอยู่ในตลาดที่มีการแข่งขันกันสูง และคู่แข่งแต่ละหลายต่างมีความโดดเด่นและตอบสนองความต้องการของตลาดได้ดี แต่สตาร์ทอัพนั้นกลับนำเสนอสินค้าและบริการที่ด้อยกว่า ก็ไม่แปลกที่จะสู้ไม่ได้ และพบกับความปราชัยในที่สุด
5. ราคาไม่โดน บริการไม่ได้ กลไกด้านราคายังเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะชี้วัดว่าสตาร์ทอัพนั้นจะไปต่อได้ไกลแค่ไหน เช่น หากทำธุรกิจ Sharing Economy แต่ราคาสูงกว่าคู่แข่งที่วางตำแหน่งทางการตลาดใกล้เคียงกัน มิหนำซ้ำการบริการยังชวนหน่าย เหตุผลกลใดเล่าที่สตาร์ทอัพนั้นจะประสบความสำเร็จได้
6. ใช้งานยุ่งยาก สร้างประสบการณ์ที่ไม่ประทับใจให้กับผู้บริโภค ถ้าสตาร์ทอัพนั้นนำเสนอแอปพลิเคชั่นที่ยุ่งยาก เต็มไปด้วยขั้นตอนที่วุ่นวาย นอกจากจะไม่ช่วยทำให้ชีวิตผู้ใช้งานสะดวกสบายขึ้นแล้ว ยังทำให้หงุดหงิดและรำคาญใจ หรือต่อให้แอปพลิเคชั่นเลอเลิศ แต่พอใช้งานแล้วมีปัญหาในการติดต่อสื่อสาร หรือไม่ได้รับการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้อย่างเป็นระบบและรวดเร็วทันใจ ทั้งหมดนี้ก็เป็นหนทางที่นำสตาร์ทอัพนั้นไปสู่หายนะ
7. โมเดลธุรกิจอ่อนปวกเปียก ไม่ชัดเจน ผู้ประกอบการมองโลกในแง่ดีเกินไปว่าจะหาลูกค้าได้ง่าย ๆ คิดแค่ว่าจะสร้างเว็บไซต์/แอปฯ ผลิตภัณฑ์หรือบริการที่น่าสนใจ แล้วลูกค้าจะหลั่งไหลเข้ามาเอง มันอาจเกิดขึ้นกับลูกค้าไม่กี่รายแรก แต่หลังจากนั้นก็จะกลายเป็นงานที่สุดแสนจะท้าทายและยากเย็นแสนเข็ญในการดึงดูดและเอาชนะใจลูกค้าอย่างต่อเนื่อง ในหลายๆ กรณีต้นทุนในการหาลูกค้า (Customer Acquisition Cost: CAC) นั้นสูงกว่ามูลค่าตลอดชีพของลูกค้า หรือมูลค่าที่ธุรกิจคาดว่าจะได้รับจากลูกค้าแต่ละราย ตั้งแต่เริ่มเป็นลูกค้าจนกระทั่งเลิกเป็นลูกค้า (Lifetime Value of a Customer: LTV) เสียอีก

สตาร์ทอัพ

8. การตลาดแย่ นี่เป็นหัวใจสำคัญของการทำธุรกิจ หากการตลาดไม่ถึงหรือไม่ดีพอ โอกาสที่จะทำให้สตาร์ทอัพติดตลาดได้ก็เป็นเรื่องยาก ต่อให้สินค้าและบริการดีน่าใช้แค่ไหน แต่ไม่รู้จักใช้กลยุทธ์การตลาดที่เหมาะสมและแพรวพราวเพื่อเจาะกลุ่มเป้าหมายให้ได้ก็ป่วยการ เหมือนคนสวยที่จืดชืด ไร้เสน่ห์ แต่งองค์ทรงเครื่องไม่เป็น ยากที่จะเป็นที่สะดุดตา
9. เพิกเฉยต่อผู้บริโภค ฟีดแบ็กจากผู้ใช้งานถูกทิ้งขว้าง ไม่นำมาครุ่นคิด เพื่อแก้ปัญหา รับฟังแต่คำชม ไม่สนคำติ ถือเป็นข้อบกพร่องร้ายแรงสำหรับสตาร์ทอัพที่แขนขายังไม่แข็งแรงก็ริอวดดีเสียแล้ว ที่สำคัญต้องใช้เวลาให้มากพอในการพูดคุยกับลูกค้า โดยเฉพาะในขณะที่กำลังจะเปิดตัวฟีเจอร์ใหม่ที่ต่อให้ทีมงานคิดว่าดีมากแค่ไหน แต่กลับรวบรวมข้อมูลจากลูกค้าไม่เพียงพอ  กว่าจะไม่รู้ตัวก็สายเกินไป ดังนั้นความใส่ใจในผู้บริโภคจึงเป็นสิ่งที่ไม่อาจละเลยได้
10. เปิดตัวในเวลาที่ไม่ใช่ การที่จะนำเสนอสินค้าและบริการให้กับผู้บริโภค หรือเปิดตัวสู่ตลาดจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องดูช่วงเวลาที่เหมาะสม ไม่ใช่คิดจะเปิดตอนไหนก็เปิด เพราะหากเปิดตัวเร็วเกินไปโดยเฉพาะในขณะที่ยังไม่พร้อม หรือตลาดยังไม่มีความต้องการ ผู้บริโภคอาจเบือนหน้าหนี ไม่แยแส เและรู้สึกว่าไม่ดีพอ ต่อให้อนาคตจะพัฒนาดีขึ้นและมาในเวลาที่ใช่ ก็อาจเป็นเรื่องยากที่จะเปิดใจรับ หากความประทับใจแรกที่มีต่อสินค้าและบริการของบริษัทเป็นลบ ในทางกลับกันหากปล่อยผลิตภัณฑ์ช้าเกินไป ก็อาจพลาดโอกาสในตลาดไปอย่างน่าเสียดาย สิ่งที่เพียรทำมาทั้งหลายก็สูญเปล่า ดังนั้นการวิจัยตลาดอย่างเข้มข้น รอบคอบ และรอบด้าน จะช่วยทำให้สามารถเลือกเวลาที่ใช่ได้ โอกาสจะผิดพลาดก็น้อยลง

ที่มา :