ต่อยอดแนวคิด Brain-Based Learning สู่สนามเด็กเล่น 4.0

ในรายงานวิจัยเรื่อง General context of science, technology and innovation in Thailand ของ UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development)

ได้กล่าวถึงบทบาทโครงการ BBL หรือ Brain-based Learning ของ OKMD หรือ Office of Knowledge Management and Development (Public Organization) หรือ สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ สบร. หน่วยงานในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี

ในแง่การเป็น Learning Method หรือ กระบวนการเรียนรู้ที่สำคัญอันหนึ่งของเด็ก และเยาวชนไทย

ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของโครงการดังกล่าวที่ UNCTAD ได้ให้น้ำหนัก ในแง่ของหลักสูตรเพื่อสร้างบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ของไทย

โดยโครงการ BBL หรือ Brain-based Learning ของ OKMD นี้ ได้ดำเนินการเผยแพร่องค์ความรู้ให้กับเด็กและเยาวชนไทยในหลายช่วงชั้น ไม่ว่าจะเป็นปฐมวัย ประถมศึกษา มัธยมศึกษา อาชีวศึกษา อุดมศึกษา การศึกษานอกโรงเรียน

ที่เป็นความร่วมมือระหว่าง OKMD กับ กระทรวงศึกษาธิการ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สพฐ. (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) กระทั่งวัยทำงานที่ OKMD ร่วมกับสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ

โดยในระดับปฐมวัย ที่ทาง OKMD ได้จัดทำต้นแบบสนามเด็กเล่น BBL มาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง OKMD กับ สพฐ.

โดย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1 ร่วมกับสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD

ชื่อเต็มของโครงการต้นแบบสนามเด็กเล่น BBL ก็คือ โรงเรียนต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1 เป็นเจ้าภาพร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD

จัดประชุมปฏิบัติการพัฒนาโรงเรียนเครือข่ายต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง BBL: Brain-based Learning เล่นตามรอยพระยุคลบาท รุ่น 1 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกแห่งแห่งละ 1 โรงเรียน

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา รับผิดชอบโครงการพัฒนาต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท มาตั้งแต่ปีงบประมาณ 2559 จนถึงปัจจุบัน

โดยมีการจัดประชุมปฏิบัติการถอดบทเรียนกระบวนการเรียนรู้ สำหรับต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท อยู่อย่างสม่ำเสมอ

จากข้อมูลการติดตามผลการดำเนินงานของต้นแบบสนามเด็กเล่น และการประชุมปฏิบัติการถอดบทเรียนกระบวนการเรียนรู้สำหรับต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท

พบว่า ครูผู้สอนในต้นแบบยังไม่เคยได้รับการพัฒนาต่อยอดวิชาการตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท

ทำให้ครูส่วนใหญ่มีข้อจำกัดขององค์ความรู้ในการออกแบบการจัดประสบการณ์และกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย ที่ไม่หลากหลายและขาดความท้าทายในการกระตุ้นการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

ในการนี้ เพื่อเป็นประโยชน์ทางวิชาการในการพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท สำหรับครูผู้สอนในโรงเรียนต้นแบบที่จะนำไปออกแบบการจัดประสบการณ์และกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา จึงเห็นควรจัดประชุมปฏิบัติการต่อยอดวิชาการสำหรับต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนา สมอง (BBL Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท ร่วมกับสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (OKMD)

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้จัดทำโครงการความร่วมมือกับสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) OKMD

เพื่อพัฒนาโรงเรียนต้นแบบสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง(BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท ในทุกเขตพื้นที่การศึกษาละ 1 โรงเรียน มาตั้งแต่ปี 2559 ปัจจุบันมีโรงเรียนที่เป็นโรงเรียนต้นแบบแล้วทั่วประเทศจำนวนมาก

สนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง BBL: Brain-based Learning เล่นตามรอยพระยุคลบาท เป็นพื้นที่พัฒนาเด็กรอบด้านผ่านการเล่น คือ สามารถพัฒนาเด็กทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ด้วยการเล่นและการเรียนรู้อย่างมีความสุข

คณะพัฒนาสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท ได้น้อมนำพระปรีชาญาณด้านการศึกษาและ อบรมเลี้ยงดูพระโอรส และพระธิดา ของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

ซึ่งทรงเป็นผู้บุกเบิกในการนำหลักธรรมชาติการเรียนรู้ของสมองที่สอดคล้องกับพัฒนาการด้านโครงสร้างและการทำงานของสมอง คือ (BBL: Brain-based Learning) มาออกแบบเป็นการเล่นลักษณะต่างๆ ภายใต้สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ

การจัดทำสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท จึงเป็นประโยชน์อันทรงคุณค่ามหาศาล แก่พสกนิกรชาวไทย

ซึ่งพ่อแม่ ผู้ปกครอง ครู ประชาชนทั่วไป องค์กรภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้เป็นหลักปฏิบัติในการเลี้ยงดูเด็ก

เพื่อให้สมองของเด็กเจริญเติบโตได้เต็มที่และเต็มศักยภาพทุกช่วงอายุ นำไปสู่การพัฒนาวิธีการจัดการเรียนรู้ในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ส่งผลให้เด็กไทยได้เรียนรู้อย่างมีความสุขตลอดไป

แนวคิดหลักการพัฒนาพื้นที่สนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท มีองค์ประกอบหลัก 5 ประการ สำหรับการสร้างสรรค์พื้นที่ในสนามเด็กเล่นตามหลักการพัฒนาสมอง (BBL: Brain-based Learning) เล่นตามรอยพระยุคลบาท

อันประกอบไปด้วย

• 1. บ้านต้นไม้เป็นพื้นที่ปีนป่ายเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อใหญ่สร้างสมดุลร่างกาย
• 2. ลานนิทานเป็นพื้นที่พัฒนาการทางภาษา อารมณ์ จิตใจและสังคม
• 3. บ้าน ดิน น้ำ ทราย โคลน ลาน บล็อก เป็นพื้นที่พัฒนากล้ามเนื้อเล็ก และความคิดสร้างสรรค์ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเด็กปฐมวัย
• 4. สระเล่นน้ำ เพื่อสร้างความคุ้นเคยกับน้ำ และฝึกพื้นฐานขั้นต้นในการว่ายน้ำ
• 5. พื้นที่เศรษฐกิจพอเพียง เพื่อวางรากฐานการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสร้างคุณลักษณะที่พึงประสงค์ด้านการประหยัด รู้จักพึ่งพาตนเอง

ถือเป็นการต่อยอดแนวคิด Brain-Based Learning สู่สนามเด็กเล่น 4.0 ครับ