ยกระดับ ‘ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC’ ไปอีกขั้น กับการเปิดตัว สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง

ปี 2563 ที่กำลังจะผ่านไป นอกจากจะเป็นเป็นปีแห่ง วิกฤตโรคระบาด ล้างโลก ที่ไม่มีใครคาดคิดว่าจะเกิดขึ้นแล้ว ยังเป็นปีที่เกิดภัยแล้งรุนแรงที่สุดในรอบหลายปีก็ว่าได้ ซึ่งพื้นที่อุตสาหกรรมใน 3 จังหวัด ของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC นับว่าได้รับผลกระทบจากภัยแล้งนี้ไปเต็มๆ ไม่ว่าจะเป็น ระยอง ชลบุรี หรือฉะเชิงเทรา เนื่องจากมีแหล่งน้ำต้นทุนไม่เพียงพอสำหรับภาคอุตสาหกรรม นี่เป็นที่มาให้ทุกภาคส่วน มาร่วมกันระดมสมอง หาแนวทางรับมือกับปัญหานี้ เพื่อให้เกิด ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ให้ได้

ทรัพยากรน้ำ

โดยที่ผ่านมา การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ได้ร่วมมือกับ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และบริษัท อินดัสเตรียล วอเตอร์ รีซอร์ส แทนเนจเม้นท์ จำกัด ได้วางแผนและหารือร่วมกัน จนได้แนวทางในการตอบสนองปัญหาภัยแล้งในเขตพื้นที่ EEC ด้วยการสร้างท่อส่งน้ำเพื่ออุตสาหกรรมจากจังหวัดชลบุรีมายังจังหวัดฉะเชิงเทรา
ทั้งนี้ ท่อที่ก่อสร้างขึ้น มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 800 มม. ระยะทางรวมกว่า 36 กิโลเมตร แล้วเสร็จได้ภายใน 66 วัน ซึ่งถือเป็นการแนวทางการบริหารจัดการน้ำและการจัดสรรน้ำจากภาคเอกชนมาใช้แก้ปัญหาวิกฤตการณ์ภัยแล้งในปีนี้อย่างทันการณ์
แต่อย่างไรก็ตาม ในระยะยาว จำเป็นต้องสร้าง ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเรียกความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่จะมาลงทุนในเขตพื้นที่ EEC ด้วยเหตุนี้ จึงเกิดโครงการก่อสร้าง สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง ขึ้น โดย บริษัท อินดัสเตรียล วอเตอร์ รีซอร์ส แทนเนจเม้นท์ จำกัด เป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่ง สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรม แห่งนี้ จะเป็นทั้งแหล่งสำรองน้ำ แหล่งเพิ่มแรงดันน้ำเพื่อใช้ในภาคอุตสาหกรรม รวมถึงเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่อง “ถังน้ำแบบถอดประกอบได้” แห่งแรกในเอเซียด้วย

เปิดภารกิจ ดึงความร่วมมือของทุกฝ่าย มุ่งสู่จุดหมายเดียวกัน คือ สร้าง ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ให้ได้

ก่อนที่จะไปรับรู้ข้อมูลการเปิด สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง ในปี 2563 ว่ามีประโยชน์ต่อการจัดการน้ำใน EEC อย่างไร ที่ผ่านมา เพื่อแก้ปัญหาภัยแล้ง ยังมีการวางแผนการบริหารจัดการน้ำจากหน่วยงานพันธมิตรอีกหลากหลาย ด้วยจุดประสงค์เดียวกัน คือ ต้องสร้าง ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ให้เกิดขึ้นให้ได้ โดยแนวทางที่เราอยากหยิบยกมาพูดถึงเป็นต้นแบบก่อน นั่นคือ แนวทางที่ทาง สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ได้ดำเนินการเอาไว้
““น้ำเสีย” จากภาคอุตสาหกรรมมักถูกสังคมมองว่าเป็นตัวการหรือต้นเหตุของการสร้างมลพิษในแหล่งน้ำ แต่หากเปลี่ยน “น้ำเสีย” ให้เป็น “น้ำดี” และนำมาหมุนเวียนใช้ใหม่ ก็น่าจะเป็นแหล่งน้ำทางเลือก ที่ช่วยบรรเทาปัญหาในช่วงวิกฤตน้ำแล้งให้กับพื้นที่ EEC ได้” และแนวคิดนี้เอง ที่ทาง สทนช. ได้นำมาเปลี่ยนเป็นแนวทางสร้าง ความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ในระยะยาว
พลเรือเอกพิเชฐ ตานะเศรษฐ ประธานอนุกรรมการบริหารจัดการน้ำในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก เป็นประธานในพิธีเปิดครั้งนี้

“เพราะ น้ำ เป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่งต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน ในการตัดสินใจที่จะนำเม็ดเงินเข้ามาลงทุนหรือไม่ ในพื้นที่ EEC”

นอกจากนั้น โครงการ EEC ยังเป็นหนึ่งในพื้นที่นำร่องของงานวิจัยการพัฒนาระบบการวางแผนบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ EEC ภายใต้ยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคม
ด้วยเหตุนี้ แผนงานการบริหารจัดการน้ำ โดยโครงการ “การพัฒนาระบบบริหารจัดการน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ EEC เป็นโครงการวิจัยที่มุ่งเน้นการหามาตรการหรือแนวทางการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรองรับการเติบโตของภาคอุตสาหกรรม และรองรับการบริหารจัดการน้ำให้เพียงพอกับอุตสาหกรรมในอนาคตเมื่อ EEC เกิดขึ้นเต็มรูปแบบ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ หรือลดปริมาณการใช้น้ำในภาคอุตสาหกรรมให้ได้อย่างน้อย 15%
โดยการลดการใช้น้ำลง 15% ในภาคอุตสาหกรรม ยังหมายถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำขึ้นอย่างน้อย 15% แม้ปัจจุบันในภาคอุตสาหกรรมส่วนใหญ่จะมีการนำระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน 3R เข้ามาประยุกต์ใช้ในการบำบัดน้ำเสีย แต่จะทำอย่างไรให้กระบวนการนี้เป็น “ระบบจัดการน้ำอัจฉริยะ”
นี่จึงเป็นที่มาของโครงการ เพื่อหาแนวทางหรือโมเดลที่จะลดการใช้น้ำหรือเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ และสามารถขยายผลไปยังภาคอุตสาหกรรมอื่นๆ ใน EEC ต่อไป
สำหรับแนวทางการดำเนินงาน ทาง สนทช. ได้วางแผนไว้ 2 แนวทาง ได้แก่
  1. การใช้ระบบจัดการน้ำอัจฉริยะที่เน้นเทคโนโลยี 3R (Reuse, Reduce and Recycle)
  2. การใช้ Internet of Thing (IoT) เพื่อเพิ่มความสะดวก รวดเร็ว และแม่นยำในการบริหารจัดการน้ำมากยิ่งขึ้น
อีกแนวทางคือการใช้ข้อเสนอเชิงนโยบายที่ช่วยผลักดันให้ภาครัฐมีเครื่องมือในการจัดทำแผนหรือยุทธศาสตร์ในการรองรับหรือป้องกันปัญหาความขาดแคลนน้ำที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต โดยมีกรอบการทำงาน 3 เรื่องหลัก ในระยะเวลา 3 ปี

โดยในปีที่ 1 จะคัดเลือกอุตสาหกรรมต้นแบบ เพื่อดำเนินการพัฒนาให้เป็นอุตสาหกรรมต้นแบบรุ่นที่ 1 ที่มีการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ (ลดการใช้น้ำลงอย่างน้อย 15%) โดยใช้ระบบจัดการน้ำอัจฉริยะ (Smart System) ด้วยการใช้ระบบ 3R ควบคู่กับการใช้ Internet of Things (IoT) แบ่งเป็นระดับโรงงานและระดับนิคมอุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมต้นแบบระดับโรงงานรุ่นที่ 1 มีด้วยกัน 15 โรงงาน ตั้งอยู่ในพื้นที่ EEC เป็นอุตสาหกรรมที่ไม่ซ้ำประเภท มีทั้งขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ (S-M-L) และเป็นโรงงานที่มีมาตรการหรือความสนใจในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ

สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง ต้นแบบการนำ knowhow การจัดการน้ำภาคเอกชน มาเพิ่มพลังให้ EEC

สำหรับ การเปิดสถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง ของ บริษัท อินดัสเตรียล วอเตอร์ รีซอร์ส แทนเนจเม้นท์ จำกัด หรือ IWRM ในครั้งนี้ นับว่าช่วยตอบโจทย์ การบริหารจัดการน้ำในพื้นที่อุตสาหกรรม ซึ่งเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ของพื้นที่ได้อย่างตรงจุด
เพราะ สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรม แห่งนี้ ตั้งอยู่บริเวณถนนเลียบมอเตอร์เวย์ ชลบุรี-กรุงเทพ อําเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา บนเนื้อที่กว่า 12 ไร่ ภายในสถานีเพิ่มแรงดัน ประกอบด้วย อาคารเพิ่มแรงดันน้ำ สามารถสูบส่งน้ำได้มากกว่าวันละ 40,000 ลบ.ม. และระบบเครื่องกําเนิดไฟฟ้าสํารองสําหรับใช้ในกรณีเกิดเหตุไฟฟ้าดับ
พร้อมกับถังเก็บน้ำแบบถอดประกอบจํานวน 5 ใบ 5 ประเภท ซึ่งแต่ละประเภท มีคุณสมบัติอันโดเด่นแตกต่างกันไป และด้วยการวางแผนใช้ ถังเก็บน้ำแบบถอดประกอบ ทั้ง 5 ประเภท ให้ตอบโจทย์การจัดการน้ำแต่ละแบบนี้เอง ที่ทำให้ สถานีเพิ่มแรงดันน้ำเพื่ออุตสาหกรรมบางปะกง โดย IWRM เป็น แหล่งเรียนรู้เรื่อง “ถังน้ำแบบถอดประกอบได้” ที่ล้ำสมัยที่สุดแห่งแรกในเอเซียด้วย

โดยถังน้ำประกอบได้ทั้ง 5 ประเภท ประกอบด้วย ถังไชโย (CHAIYO Tank)  ถังนาวา (NAVA Tank)  ถังไตรรงค์ (TRI-RONG Tank)  ถังสยาม (SIAM Tank) ถังธารา (Tara Iron Tank)
ยกตัวอย่าง ถังสยาม (SIAM Tank) มีคุณสมบัติที่ดีคือ ตัวถังผลิตจากสแตนเลส เกรด 316L ซึ่งเป็นวัสดุเนื้อแท้ และสามารถใช้กับอุตสาหกรรมอาหารได้เป็นอย่างดี อักทั้งยังทนต่อการกัดกร่อน และยังสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ หรือ รีไซเคิล ได้ และการติดตั้งถังสยาม ยึดด้วยน็อตสแตนเลสเกรดสูง ยังสามารถป้องกันการรั่วซึม เพราะติดตั้งแผ่นเหล่านี้ด้วยซิลิโคน ชนิดพิเศษตามมาตรฐาน NSF นั่นเอง
ส่วนถังธารา ก็มีความโดดเด่นตามมาตรฐานการออกแบบ มีการพ่นทรายก่อนลงสีรองพื้นด้วยสี Rust-Oleam ทนต่อการกัดกร่อน ได้รับการรับรองจาก องค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา ด้วย

การจัดการกับปัญหาภัยแล้ง มีได้หลายรูปแบบ ไปเรียนรู้เพิ่มเติมต่อกันได้ในบทความต่อไปนี้

ฝ่า ‘วิกฤตภัยแล้ง 2563’ ด้วยการปลูกผักแบบ ‘เกษตรแม่นยำ’ ทำน้อยแต่ได้มาก รับมือภัยแล้งที่ต้นเหตุ

เปิดตัวอาชีพใหม่ “นักจัดการน้ำแล้ง” ฮีโร่ตัวจริง สู้ภัยแล้งด้วยนวัตกรรมและภูมิปัญญา

‘รศ.ดร.บัญชา ขวัญยืน’ เจาะลึกแผนจัดการน้ำในพื้นที่ EEC 20 ปีข้างหน้า อย่างสมดุลและเป็นธรรม