พลิกวิกฤตเป็นโอกาส ฟื้น อุตสาหกรรมท่องเที่ยว ทุกด้านให้โตได้ แม้ ‘โควิด-19’ ยังอยู่

กระทรวงท่องเที่ยวและกีฬา ได้เผยผลการประเมินแล้วว่า อุตสาหกรรมท่องเที่ยว ของประเทศไทยในช่วง 9 เดือนแรก (ม.ค.-ก.ย.) ปี 2563 มีรายได้จากการท่องเที่ยวโดยรวม 655,000 ล้านบาท ลดลง 1.57 ล้านล้านบาท หรือ คิดเป็น 70.57% จากช่วงเดียวกันของปี 2562 ที่ผ่านมา ลดลงทั้งจากตลาดต่างประเทศ เพราะนักท่องเที่ยวต่างชาติไม่สามารถเดินทางมาท่องเที่ยวได้ และตลาดนักท่องเที่ยวในประเทศเช่นกัน ซึ่งล้วนเป็นผลมาจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทำให้การเดินทางต้องหยุดลงทั่วโลก

โดยเฉพาะจำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่เดินทางมาประเทศไทยประมาณ 6.69 ล้านคน ลดลงไปถึง 22.77 ล้านคน คิดเป็น 77.29% จากช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา
ผศ.ดร.พรรณี พิมาพันธุ์ศรี
ผศ.ดร.พรรณี พิมาพันธุ์ศรี คณบดี คณะการจัดการและการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยบูรพา

“ถึงแม้จะเป็นปีที่ยากลำบากมากสำหรับภาคการท่องเที่ยว แต่มองเชิงบวก วิกฤตโควิด-19 ทำให้ภาคการท่องเที่ยวมีความเป็นหนึ่งเดียวกันมากกว่าที่เคย เราได้เห็นความร่วมมือทุกด้าน ที่นำสู่การแลกเปลี่ยนข้อมูลเพื่อฟื้นฟูการท่องเที่ยวและสร้างความมั่นใจให้นักท่องเที่ยว รวมถึงสร้างความแข็งแกร่งให้อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยกลับมาโดดเด่นอีกครั้ง เมื่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 คลี่คลายลง”

แนวคิดการมองโอกาสที่ซ่อนอยู่ในวิกฤตนี้มาจาก ผศ.ดร.พรรณี พิมาพันธุ์ศรี คณบดี คณะการจัดการและการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยบูรพา ซึ่งในวันนี้ได้รับการต่อยอดไปสู่การวางแนวทางหลากหลาย ที่ช่วยพลิกฟื้น อุตสาหกรรมท่องเที่ยว ให้โตได้ แม้โควิด-19 ยังไม่จากเราไป 

ใช้เวลาแห่งวิกฤต พัฒนาบุคลากร อุตสาหกรรมท่องเที่ยว ใน EEC ให้พร้อม เดินหน้าต่อได้ทันทีหลังวิกฤตโควิตคลี่คลาย

ในฐานะที่เป็น คณบดี คณะการจัดการและการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยบูรพา และเป็นหัวหน้าคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขต EEC S-curve อุตสาหกรรมท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ได้ให้ข้อมูล อุตสาหกรรมท่องเที่ยว ใน 3 จังหวัด EEC เพิ่มเติมว่า
“ก่อนจะเกิดวิกฤตโควิด-19 ภาคการท่องเที่ยวใน 3 จังหวัด EEC มีอัตราการเติบโตสูงขึ้นแทบทุกจังหวัด
  • ชลบุรี : มีผู้มาเยี่ยมเยือน 16,905,362 คน (+2.52) สร้างรายได้ 246,579.20 ล้านบาท (+4.49)
  • ระยอง : มีผู้มาเยี่ยมเยือน 7,055,546 คน (+0.41) สร้างรายได้ 33,176.46 ล้านบาท (+3.11)
  • ฉะเชิงเทรา : มีผู้มาเยี่ยมเยือน 3,171,907 คน (+1.81) สร้างรายได้ 4,694.48 ล้านบาท (+4.00)”

rayong

“แต่ท่ามกลางการเติบโตในพื้นที่ 3 จังหวัดนี้ กลับประสบปัญหาด้านแรงงาน โดยเฉพาะการขาดแคลนบุคลากรในฝ่ายปฏิบัติการที่มีทักษะในระดับสากล ทั้งพนักงานบริการส่วนหน้า พ่อครัว พนักงานทำความสะอาดห้องพัก และมัคคุเทศก์ท้องถิ่น ทั้งที่สถาบันการศึกษาในไทยมีแนวโน้มเปิดหลักสูตรท่องเที่ยว การโรงแรม และบริการ เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ”
“ทั้งนี้ จากการสำรวจของ คณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC HDC พบว่า สถาบันการศึกษาในพื้นที่ สามารถผลิตบัณฑิตระดับปริญญาตรี ด้านการท่องเที่ยว การโรงแรม การบิน และการบริการสุขภาพ ได้ปีละประมาณ 690 คน ในขณะที่ความต้องการบุคลากรอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพใน EEC มีความต้องการกำลังคน จำนวน 16,920 คน แบ่งเป็น อาชีวศึกษา 15,179 คน และ ปริญญาตรี 1,741 คน”

Tourism Innovation Lab

“ที่ผ่านมา ทาง คณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขต EEC S-curve อุตสาหกรรมท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ จึงได้วางแผนที่จะจัดตั้ง ศูนย์ EEC NET : Tourism Innovation Lab หรือ ศูนย์ EEC NET : TIL โดยในระหว่างทางก่อตั้ง ศูนย์ EEC NET : TIL ทางคณะทำงานฯได้ผลิตบุคลากรในเครือข่ายสถาบันการศึกษาในรูปแบบสหกิจศึกษา ในปี 2562-2563 ซึ่งมีนิสิตที่ผ่านสหกิจศึกษา ประมาณ 1,500 คน”
“รวมถึง การร่วมพัฒนาบุคลากรกับหน่วยงานและสมาคมวิชาชีพ ในรูปแบบการเปิดอบรมในหลักสูตรระยะสั้น เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะด้านการท่องเที่ยวและบริการ มีผู้เข้าร่วมอบรม 3,780 คน”
“ยกตัวอย่าง การจัดโครงการอบรมหลักสูตร การรับมือธุรกิจท่องเที่ยวในยุค Digital Platform จำนวน 611 คน โดย คณะการจัดการการท่องเที่ยว ม.บูรพา และ โครงการหลักสูตรระยะสั้นด้านอาหารและการโรงแรม ภายใต้โครงการทักษะที่พึงประสงค์ในการรองรับ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก EEC จำนวน 240 คน โดย มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ เป็นต้น”

เปิดมุมมอง การพลิกวิกฤตโควิด-19 เป็นโอกาส พัฒนาทั้งภาค อุตสาหกรรมท่องเที่ยว และการผลิตบุคลากร

อย่างไรก็ดี ผศ.ดร.พรรณี ได้กล่าวเพิ่มเติมว่าวิกฤตโควิด-19 ส่งผลกระทบ ทำให้ภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวในพื้นที่ EEC ไม่สามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย โดยเฉพาะการพัฒนาในภาคอุตสาหกรรมทุกด้านและการจ้างงานตามเป้าหมายที่วางไว้
ทว่า แม้ช่วงเวลาที่ผ่านมาคือช่วงเวลาแห่งวิกฤต แต่ ผศ.ดร.พรรณี สื่อสารชัดเจนว่า นี่เป็นโอกาสในการปรับเปลี่ยนและพัฒนาของภาคธุรกิจท่องเที่ยวและบริการครั้งใหญ่ ซึ่งถ้าจับทางถูก ย่อมกลายเป็น New normal ของธุรกิจที่จะนำพาธุรกิจให้รุ่งเรืองได้อีกครั้ง เมื่อวิกฤตโรคระบาดนี้คลี่คลายลง โดย ผศ.ดร.พรรณี อธิบายเพิ่มเติมด้วยการแบ่งเป็นรูปแบบของสถานประกอบการต่างๆ ดังนี้

โรงแรม ทำความสะอาด

  • ธุรกิจที่พัก โรงแรม
“ในช่วงที่เกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 นี้ ธุรกิจที่พักหลายแห่งต้องปิดบริการไป ขณะที่บางแห่งปิดชั่วคราว ทำให้เกิดสภาวะการลดจำนวนพนักงานประจำและการเพิ่มขึ้นของจำนวนพนักงานนอกเวลาขึ้นมาทดแทน”
“ดังนั้น การเปิดโรงแรมในช่วงนี้ จึงจำเป็นต้องมีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพระหว่างผู้บริการ พนักงานและลูกค้า เพื่อให้แน่ใจว่าทั้งพนักงานและแขกผู้เข้ามาใช้บริการ สามารถปฏิบัติตามมาตรการและคำแนะนำด้านความปลอดภัย ซึ่งจะช่วยวางแนวทาง สร้างความมั่นใจให้ลูกค้า ที่จะเดินทางมาใช้บริการที่พักนั้นต่อไป”
“ขณะเดียวกัน ที่พักต่างๆควรนำเทคโนโลยีมาใช้ในการสร้างประสบการณ์ที่น่าประทับใจ ทั้งก่อน-ระหว่าง-หลัง การใช้บริการ นอกจากนั้นการสร้างประสบการณ์ผ่าน Virtual และ Online จะยิ่งมีส่วนช่วยรักษาความสัมพันธ์ ทำให้แขกผู้ใช้บริการมีส่วนร่วมระลึกถึงช่วงเวลาดีๆในสถานที่นั้นในระหว่างที่ไม่สามารถเดินทางไปเที่ยวได้
  • บริษัทตัวแทนท่องเที่ยว หรือ บริษัททัวร์
แน่นอนว่าในช่วงที่เชื้อไวรัสโควิด-19 เริ่มระบาดหนักตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ บริษัทตัวแทนท่องเที่ยว หรือบริษัทรับจัดทัวร์ ต่างต้องถูกยกเลิกการจอง เลื่อนการเดินทาง กันทั่วหน้า ทำให้ช่วงเวลาที่ผ่านมา ไม่สามารถประกอบธุรกิจได้เลย
ทางออกของปัญหานี้ คือ การประคองกิจการพร้อมกับหมั่นอัปเดตความเปลี่ยนแปลงของตลาดการท่องเที่ยวที่ผูกกับสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 รวมทั้งการปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อความอยู่รอดได้ในยุค New normal ที่ต้องโฟกัสไปที่ความต้องการใหม่ๆและกลุ่มลูกค้าใหม่

  • ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม
ต้องให้ความสำคัญกับการจัดพื้นที่ในร้านอาหารใหม่ ให้ถูกต้องตามหลักการเว้นระยะห่างทางสังคม และมาตรการดูแลความปลอดภัย ลดความเสี่ยงการแพร่เชื้อวิด-19 ตามมาตรการที่ภาครัฐกำหนดด้วย และนอกจากการขายและให้บริการหน้าร้านแล้ว ควรจัดทำ Digital Menu และช่องทางการสั่งซื้อกลับบ้าน ทั้งสั่งซื้อที่ร้านและผ่านช่องทางออนไลน์ด้วย
ทั้งนี้ ในฐานะที่ทำงานในภาคการศึกษา ผศ.ดร.พรรณี ยังได้กล่าวถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากวิกฤตโควิด-19 ต่อการจัดการเรียนการสอน และการปรับตัว ตลอดจนการปรับหลักสูตรการท่องเที่ยวและบริการในภาคการศึกษาเพื่อให้สอดรับกับวิถีการท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย
“จากความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นในช่วงที่เชื้อไวรัสโควิด-19 ระบาดนี้ ทำให้สถาบันการศึกษา จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการจัดเตรียมสถานที่ ระยะห่าง และการเรียนรู้แบบผสมผสาน ทั้งในรูปแบบ Partially Face-to-Face, Partially Online เพื่อให้ดำเนินการตามเป้าหมายต่อไปได้ ตลอดจนการนำเครื่องมือดิจิทัลมาใช้ เพื่อให้ผู้เรียนได้ติดตามการเรียนได้ทัน”

travel covid

“ในส่วนของการวางหลักสูตร ควรคำนึงถึงพฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะการท่องเที่ยวในยุค New normal หรือการท่องเที่ยวในเมืองที่ใส่ใจเรื่องสุขภาพและความยั่งยืน ดังนั้น การปรับปรุงหรือพัฒนาหลักสูตรใหม่ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาบุคลากรให้มีความเชี่ยวชาญในทักษะใหม่ที่จำเป็น ที่จะไปตอบโจทย์พฤติการการเดินทางท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไปของลูกค้าหลังวิกฤตโควิด-19 คลี่คลาย”

“นอกจากนั้น ควรให้ความสำคัญกับการเพิ่มพูนความรู้ในการจัดการวิกฤตในระดับปฏิบัติการ รวมถึงการจัดการกลยุทธ์และแหล่งท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์ด้วย และหัวใจสำคัญ ต้องอยู่ที่การพัฒนาบุคลากร บูรณาการเทคโนโลยีขั้นสูง ร่วมกับการบริหารของมนุษย์ (High Tech with Human Touch) ด้วย”

ฟังมุมมองจากคณาจารย์ นักวิชาการ ต่อการฟื้นฟูภาคอุตสาหกรรมในช่วงที่วิกฤตโควิด-19 ยังไม่คลี่คลาย

วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี : การปรับตัวของ ‘สายอาชีวะ’ ในคลื่นความเปลี่ยนแปลงที่ดุดันและกระแสดิสรัปชั่น!

เจาะลึกความร่วมมือ E@ & โครงการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมฉะเชิงเทราบลูเทค ซิตี้ พัฒนาหลักสูตรผลิตกำลังคนอาชีวะ สู่ อุตสาหกรรมยานยนต์แห่งอนาคต ใน EEC

ศูนย์ฯ ‘D Club’ รองรับ ‘อุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์’ แก้ปัญหางานครีเอทีฟล้น คนสายดิจิทัลไม่พอ

Previous articleEEC เดินหน้ากระตุ้นเศรษฐกิจชาติ
Next articleสาลิกาคาบข่าว Vol.362
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์