Soft Skills ที่โลกต้องการ คือปัจจัยเร่งให้สถาบันการศึกษาต้องรีบปรับตัว

หากพิจารณาทรัพยากรมนุษย์ในมิติของคุณภาพ – ศักยภาพ จะพบว่า “คน” มีความสำคัญทั้งในด้าน คุณค่า – มูลค่า – ต้นทุน ที่จะนำพาสังคมไปสู่สิ่งที่ดีกว่า ซึ่งในด้านการพัฒนาคน การศึกษาและการทำงานย่อมต้องสอดคล้อง มีปฏิสัมพันธ์ชัดเจน และสอดรับกับวิทยาการ – นวัตกรรมใหม่ในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4


ด้วยฐานข้อมูลขนาดมหึมาและสารพันศาสตร์ที่สั่งสมไว้นับร้อยนับพันปี ล้วนมีบทบาทต่อการสร้างงาน – จัดการชีวิต สังคม เศรษฐกิจจากอดีตจนถึงปัจจุบัน และปัจจุบันก็ได้เห็นความก้าวหน้าที่เกิดขึ้นอย่างก้าวกระโดด เห็นการผสานความรู้ทางชีวภาพเข้ากับกายภาพ การขับเคลื่อนด้วยระบบจักรกล – ปัญญาประดิษฐ์ โลกการผลิต – บริการ – การใช้ชีวิต พัฒนาและผสานเข้ากับโลกเสมือนจริง

เกิดเป็นยุคใหม่ที่เทคโนโลยีเข้ามาสร้างความเปลี่ยนแปลงเกือบทุกมิติ!

สภาเศรษฐกิจโลก แถลงเรื่องการปฏิวัติอุตสาหกรรมจากครั้งที่ 1 ยุคเครื่องจักรไอน้ำ เปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุค 2 เครื่องจักรไฟฟ้า ผ่านเข้าสู่ยุค 3 เทคโนโลยีสารสนเทศ จนเข้าสู่การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 ยุคดิจิทัลและระบบอัตโนมัติ

 

โดยสภาเศรษฐกิจโลกชี้ว่า หัวใจหลักของการพัฒนายุคใหม่อยู่ที่ “คน”

 

ต่างจากสามยุคที่ผ่านมาตรงที่ หัวใจหลักของการพัฒนาอยู่ที่ “บริษัทผู้ผลิต”

สำหรับโลกใบใหม่ที่เปลี่ยนไปทุกมิติ จะเห็นว่าพรมแดนระหว่างโลกจริงกับโลกไซเบอร์นั้นทับซ้อนกันแบบคลุมเครือ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีล้วนส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม รัฐชาติ การเมือง โดยเข้ามาเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ชีวิตความเป็นอยู่ของปัจเจกชน ไปจนถึงโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมทุกระดับ
ความเคลื่อนไหวใหม่นี้ดึงดูดผู้คนเกือบทั้งโลกเข้าสู่โลกดิจิทัล ดูดกลืนวิถีชีวิตที่เคยเรียบง่ายกลายเป็นความซับซ้อน ความต้องการใหม่ๆ ความท้าทายใหม่ๆ เกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน โลกยุคใหม่จึงปรากฏให้เห็นทั้งความร่วมมือ ความขัดแย้ง–แข่งขัน

Soft skillls การปรับตัว

เมื่อเป็นเช่นนี้ ทรัพยากรมนุษย์ยุคใหม่จึงจำต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอด เพราะโลกในวันนี้เปลี่ยนไปแล้ว เราไม่อาจกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมได้อีก
และนี่คือคุณสมบัติสำคัญของบุคลากรยุคใหม่ที่โลกต้องการ
• สามารถแก้ปัญหาที่มีความซับซ้อนได้
• มีระบบคิดวิเคราะห์อย่างเป็นเหตุเป็นผล มีวิจารณญาณ
• คำนึงถึงจริยธรรมและความถูกต้อง
• มีทักษะการบริหารจัดการคน/ตนเอง
• มีทักษะทางสังคม ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
• มีความฉลาดทางอารมณ์
• มีความคิดสร้างสรรค์
• มีจิตใจที่มุ่งบริการหรือจิตสาธารณะ
• มีความสามารถในการเจรจาต่อรอง
• มีความยืดหยุ่น ปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ต่างๆ ได้
จะเห็นว่าคุณสมบัติที่กล่าวถึงนี้ เน้นหนักไปทาง Soft Skills นั่นเอง
วัยเรียน วัยทำงาน จึงต้องปรับตัวให้เข้ากับลักษณะความต้องการของงานและโลกแวดล้อมในศตวรรษที่ 21 ที่มีทิศทางใหม่ อาชีพใหม่ กลายเป็นชีวิตที่ผสมผสมปนเประหว่างโลกจริงกับโลกเสมือนจริง
ด้านการพัฒนา “คน” ให้มีศักยภาพเพียงพอที่จะทำงานร่วมกับจักรกลหุ่นยนต์ จำต้องเรียนรู้ Hard Skills เช่น การเขียนโค้ด การเก็บรวบรวม วิเคราะห์ และใช้ประโยชน์ข้อมูล การสร้างงานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ที่ให้ผลลัพธ์อันทรงพลัง หลังจากได้ฝึกฝนทั้ง Soft Skills และ Hard Skills แล้ว คนก็จะมีศักยภาพมากขึ้น ผลงานก็จะมีประสิทธิภาพสูงขึ้นในทุกมิติ

ทั้งนี้ ศักยภาพพื้นฐานที่สำคัญของคนในศตวรรษที่ 21 มี 4 ข้อ ได้แก่
1. ศักยภาพในการสร้างความร่วมมือ
2. การคิดอย่างมีวิจารณญาณ
3. มีความคิดสร้างสรรค์
4. เก่งในด้านการใช้เครื่องมือและรู้เท่ากันโลกดิจิทัล
จาก 4 ข้อก็จะนำไปสู่ทักษะสำคัญในลำดับต่อมาคือ มีความชำนาญในการใช้สื่อ, สื่อสารสนเทศ เรียนรู้โดยมีตัวเองเป็นศูนย์กลาง เป็นนักแก้ปัญหา เป็นนักปฏิรูป เป็นนักคิดเชิงวิจารณ์เป็นนักสื่อสาร เป็นนักเรียนรู้ตลอดชีวิต เปิดกว้าง และเป็นคนที่ให้ความร่วมมือกับโลกรอบข้างได้เป็นอย่างดี
โดยรวมก็คือคุณสมบัติของคนรุ่นใหม่ นับตั้งแต่เจนวายเป็นต้นมา
หากจะพัฒนาคนให้มีคุณสมบัติข้างต้น จำเป็นยิ่งที่จะต้องรื้อระบบการศึกษาและสร้างรูปแบบการเรียนรู้ใหม่ที่เน้นให้ เรียนรู้จากการปฏิบัติ ฝึกทักษะด้วยการทำงานในภาคอุตสาหกรรมที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้า โดยไม่ได้มีครูเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้อีกต่อไป!
ที่สำคัญ ผู้ที่อยู่ในแวดวงการศึกษาต้องเปิดกว้าง ส่งเสริมให้ทุกคนเรียนรู้ตลอดชีวิต สถาบันการศึกษาตั้งแต่ระดับพื้นฐานต้องปรับการบริหารจัดการการศึกษา นำเทคนิคและวิทยาการจากอุตสาหกรรมยุคใหม่มาถ่ายทอด บนพื้นฐานของการร่วมสร้างหลักสูตรเพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะอาชีพและคิด วิเคราะห์ แยกแยะในโลกที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นได้

การเรียนรู้แบบบูรณาการ

ในระดับสูงขึ้น การเรียนสายอาชีวะและมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะมหาวิทยาลัย ต้องทลายกำแพงที่แบ่งกั้นระหว่างคณะหรือภาควิชาสู่การบูรณาการศาสตร์ต่างๆ เข้าด้วยกัน ต้องละทิ้งหอคอยงาช้างที่ทำให้หมกมุ่นอยู่กับนิยามความเป็นเลิศ! มาเพ่งพินิจปัญหาบนโลกตามความเป็นจริง มุ่งแก้ปัญหาซับซ้อนโดยสร้างแนวทางการเรียนรู้แบบบูรณาการ – สหวิทยาการ หลอมรวมองค์ความรู้ทั้งหลายให้เป็นแนวตั้ง มิใช่หลอมรวมความรู้จากวิชาเอกต่างๆ มาวางเป็นแนวนอนแล้วเรียนตามแนวระนาบเหมือนที่ผ่านมา
มหาวิทยาลัยในวันนี้ ต้องไม่ใช่แหล่งรวมสาระความรู้แบบแช่แข็งตายตัว แต่ต้องมีวิวัฒนาการ มุ่งสร้างและส่งเสริมการเรียนรู้แนวใหม่ ฝึกทักษะใหม่ มีศักยภาพที่จะปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย มีความยืดหยุ่น รวมถึงการปรับบทบาทใหม่ให้เป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อระบบการเรียนรู้ต่างๆ เข้าด้วยกันภายใต้เครือข่ายการแบ่งปันข้อมูล – ความรู้ที่ทันสมัย และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ความเปลี่ยนแปลงของโลกวันนี้ ตอกย้ำว่าเราต้องไม่วนเวียนอยู่กับความล้าหลัง ปมขัดแย้งที่แบกมาแต่อดีต หรือสับสนอลหม่านไปกับวิกฤตการณ์ที่ถาโถมเข้าใส่นานเกินไปนัก

มาใช้เวลาในการคิดพิจารณาแสวงหาโอกาสแห่งอนาคต มุ่งทำงานในวันนี้เพื่อพัฒนาคนไปสู่อนาคตที่ดีขึ้น เก่งขึ้น ฉลาดขึ้น และให้การศึกษายุคใหม่เป็นแก่นแกนหลักที่คอยรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่กำลังเผชิญอยู่ได้อย่างเหมาะสมและทันการณ์
ทุกความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นชี้ชัดว่า หัวใจสำคัญของยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 ยุคที่ต้องให้ความสำคัญมากที่สุดคือ “คน”
และนี่คือปฐมบทการปรับตัวรับความเปลี่ยนแปลงในศตวรรษใหม่!

 

 

 

เรื่อง : Apichartology