เจาะเทรนด์ Internet of Things ปีนี้มีแนวโน้มที่จะใช้งานด้านใดมากที่สุด

เทคโนโลยี Internet of Things หรือ IoT คือหัวใจสำคัญของการเชื่อมต่อโลกทางกายภาพกับโลกดิจิทัล เพราะสามารถตอบโจทย์ความต้องการได้หลายหลาก ทั้งในภาคอุตสาหกรรม การขนส่ง สิ่งแวดล้อม ตลอดจนเติมเต็มสไตล์ให้เราสามารถใช้ชีวิตได้อย่างลงตัว สะดวก และสมาร์ท


ประโยชน์ทางตรงจาากการใช้ IoT หรือ Internet of Things

หากมองภาพรวม IoT มีประโยชน์หลักๆ ดังนี้
  • ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการระบบต่างๆ ให้ดีขึ้น
  • ช่วยให้การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดเกิดประโยชน์สูงสุด
  • ช่วยป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับธุรกิจและสิ่งแวดล้อมได้
ไม่นานมานี้ บริษัท ติงส์ ออน เน็ต จำกัด ผู้เชี่ยวชาญและผู้นำไอโอทีโซลูชันครบวงจรระบุว่า เทคโนโลยี IoT มีบทบาทสำคัญในการเพิ่มศักยภาพและยกระดับขีดความสามารถให้กับหน่วยงานภาครัฐ องค์กรธุรกิจ และอุตสาหกรรมต่างๆ ทั้งยังเป็นหนึ่งในหัวเรือหลักที่ช่วยขับเคลื่อนอุตสาหกรรม 4.0 รวมถึงเศรษฐกิจดิจิทัล ร่วมกับการเป็นตัวเร่งให้ไทยขยับเข้าใกล้เป้าหมาย “ประเทศไทย เมืองอัจฉริยะ”  
ปวิณ วรพฤกษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ติงส์ ออน เน็ต จำกัด เปิดเผยข้อมูลจากซิกฟอกส์ (Sigfox) ผู้นำด้านเทคโนโลยีการเชื่อมต่อแบบ LPWAN ที่มีเครือข่ายครอบคลุม 72 ประเทศทั่วโลกว่า
“ความท้าทายในช่วง 18 – 24 เดือนข้างหน้านี้ คือการเร่งพัฒนาเทคโนโลยี Internet of Things (IoT) ให้ทันการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งใหม่”

เจาะเทรนด์ Internet of Things ปีนี้มีแนวโน้มการใช้งานด้านใดมากที่สุด

ด้านที่ (1)
การติดตามและตรวจสอบสินค้า
 

การติดตามและตรวจสอบสินค้า

ในวงการการติดตามและตรวจสอบสินค้า จากเดิมที่บอกแค่ว่า สินค้านั้นส่งออก – ถึงมือผู้รับหรือยัง กำลังเปลี่ยนไปเป็น การติดตามสินค้าตลอดตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง
ตลอดเส้นทางขนส่งสินค้าจากซัพพลายเออร์จึงถึงมือผู้ซื้อสามารถ Track ได้ตลอด เมื่อสินค้าถูกขนออกนอกเส้นทาง ระบบจะส่งสัญญาณเตือน ทำให้สามารถติดตามสินค้ากลับมาได้ทันท่วงที ไม่ต้องเสียเวลาค้นหาหรือติดตาม นอกจากนี้ ยังสามารถวิเคราะห์ข้อมูลของ workflow เพื่อนำมาปรับปรุงระบบให้มีประสิทธิภาพสูงสุดได้
ปัจจุบัน IoT trackers ไม่เพียงสามารถติดตามทรัพย์สินขนาดใหญ่ แต่ยังใช้กับการขนส่งสินค้าที่มีขนาดเล็ก หรือแม้แต่การขนส่งทางไปรษณีย์ได้ โดยคาดการณ์ว่าภาคอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ จะหันมาใช้บรรจุภัณฑ์อุตสาหกรรมที่สามารถส่งคืนได้มากขึ้น ด้วยการติดตั้งอุปกรณ์ติดตามที่เปิดใช้งาน IoT เพื่อหลีกเลี่ยงการรั่วไหลในการผลิตและขนส่ง เนื่องจาก IoT trackers สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลการใช้งานเชิงลึก ช่วยเพิ่มการหมุนเวียนการใช้บรรจุภัณฑ์ระหว่างซัพพลายเออร์และผู้ผลิตในอัตราสูงสุด ลดการสูญเสีย และช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการลงทุนได้อีกด้วย

เมื่อความเสียหายในการขนส่งลดลง
ประสบการณ์และความพึงพอใจของลูกค้าย่อมดีขึ้น


ด้านที่ (2)
การมอนิเตอร์สภาพแวดล้อม
ของสินค้าระหว่างขนส่ง
 

การมอนิเตอร์สภาพแวดล้อม ของสินค้าระหว่างขนส่ง

เทคโนโลยี IoT สามารถตรวจสอบอุณหภูมิและความชื้นได้แบบเรียลไทม์ สำหรับภาคอุตสาหกรรมขนส่งและโลจิสติกส์จึงสามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อควบคุมคุณภาพสินค้าในระหว่างการขนส่งควบคู่ไปกับการติดตามตำแหน่งของสินค้า ซึ่งช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ประกอบการและลูกค้าเมื่อต้องขนส่งสินค้าที่มีการควบคุมและต้องการการดูแลเป็นพิเศษ

สินค้าที่มีการควบคุมและต้องการการดูแลเป็นพิเศษ อาทิ การขนส่งอาหาร การจัดส่งของสด การขนส่งวัคซีนโควิด-19 ที่มีมูลค่าและความไวต่ออุณหภูมิที่เปลี่ยนไป

นอกจากนี้ IoT Sensor ยังสามารถประยุกต์ใช้กับเครื่องมืออื่นๆ ได้หลากหลาย เช่น เครื่องตรวจจับควัน เครื่องตรวจวัดก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ จากนั้นจะส่งสัญญาณเตือนหากตรวจพบความเปลี่ยนแปลงหรือสิ่งที่ผิดปกติไปยังผู้ใช้งาน โดยผู้ใช้งานสามารถรับการแจ้งเตือนได้ไม่ว่าจะอยู่ที่ใดก็ตาม

ด้านที่ (3)
ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ 

ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ

อีกด้านที่น่าสนใจคือ เทคโนโลยี IoT มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงและปรับปรุงระบบโครงข่ายไฟฟ้า โดยช่วยให้ มิเตอร์อัจฉริยะ สามารถบริหารจัดการการไหลเข้าและออกของพลังงานจากโครงข่ายไฟฟ้าได้แบบเรียลไทม์และมีประสิทธิภาพ
ทั้งยังป้องกันการรั่วไหลของไฟฟ้า ป้องกันการโจรกรรมพลังงาน และช่วยให้เจ้าของบ้านส่งพลังงานส่วนเกินจากแผ่นโซลาร์กลับคืนเข้าสู่ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะได้ ซึ่งจะประหยัดค่าไฟอย่างมีนัยสำคัญ

หรือจะประยุกต์ใช้ IoT กับ ยานยนต์อัจฉริยะ (Smart Vehicles) เพื่อช่วยให้การชาร์จไฟมีประสิทธิภาพดีขึ้น


ด้านที่ (4)
วงจรชีวิตการใช้งาน
และการใช้กับอุปกรณ์เฉพาะ

อุปกรณ์ IoT

แนวโน้มหนึ่งที่มาแรงในปี 2564 คือ การพัฒนาอุปกรณ์ IoT ที่เจาะจงการใช้งานมากขึ้น โดยเป็นอุปกรณ์ที่มีวงจรชีวิต มีการใช้งานและความสามารถเฉพาะ
เช่น เซ็นเซอร์แบบใช้งานครั้งเดียว มีฟังก์ชันที่ใช้งานง่ายขึ้น แต่จำกัดการทำงานและถูกตั้งโปรแกรมให้มีหน้าที่ส่งข้อความที่ต้องการโดยเฉพาะ ซึ่งเรื่องนี้จะมีผลโดยตรงต่ออายุการใช้งานของอุปกรณ์ด้วย
ท่ามกลางการแข่งขันและการใช้งานอุปกรณ์ทับซ้อนในพื้นที่เดียวกัน อุปกรณ์ IoT อาจช่วยลดการทำงานหรือป้องกันการรวมเซ็นเซอร์ที่ซ้ำซ้อนกันได้ โดยใช้ตำแหน่งที่ตั้งในการส่งข้อมูลเพื่ออัปเดตสภาพแวดล้อม ก็จะนำไปสู่การทำงานแบบ “edge approach” คือ เข้าใกล้และเข้าถึงอุปกรณ์เฉพาะที่เจาะจงมากขึ้น

ด้านที่ (5)
IoT security

IoT security

IoT จะทวีความสำคัญในด้านระบบรักษาความปลอดภัยสูงสุด การป้องกันภัยไซเบอร์ และการใช้งานในทางที่ผิด โดย 3 องค์ประกอบที่ต้องให้ความสำคัญคือ
  • มีการรับรองความน่าเชื่อถือ
  • มีความสมบูรณ์แบบในการทำงานของเครื่องมือ
  • มีการรักษาความลับของข้อมูลที่ถูกส่งออก รวมถึงการเข้ารหัส ซึ่งจำเป็นสำหรับโครงสร้างพื้นฐานเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับลูกค้าในการเก็บความลับของข้อมูล
นอกจากการพัฒนาเครื่องมือแล้ว ซอฟต์แวร์และ dashboard ก็ต้องพัฒนาควบคู่กันไป นอกเหนือจากนั้น ยังมีความท้าทายในระยะยาวรออยู่ นั่นคือ จะทำอย่างไรให้สามารถใช้เครื่องมือเหล่านี้ได้นานหลายปีและที่สำคัญ ยังสามารถกู้คืนข้อมูลได้

จุดเด่นของเทคโนโลยี IoT อีกประการที่น่าสนใจคือ การควบคุมและสั่งการเครื่องมือจำนวนมากๆ พร้อมกัน เช่น เมื่อเราติดตั้งเครื่องมือจำนวนมากและต้องการปรับเปลี่ยนการทำงานของเครื่องมือทั้งหมด ก็สามารถใช้ IoT ปรับจูนเครื่องมือได้ถึงแสนตัวพร้อมกันภายใน 2 – 3 วัน