แม้ว่าในปัจจุบันสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ดูจะพ่นพิษทำทุกธุรกิจซวนเซกันไปตามๆกัน ทว่า เพราะวิกฤตนี้ไม่ใช่หรือ ที่ช่วยส่องสปอตไลต์ให้ทุกคนได้เห็นว่าธุรกิจและอุตสาหกรรมใดยังคงยืนหยัดฝ่าวิกฤตนี้อยู่ได้ และอุตสาหกรรมที่โดดเด่นเหล่านี้นี่เองที่เป็นอาชีพในอนาคตที่คนรุ่นใหม่ควรเลือกเรียน เพราะอย่างน้อยก็เป็นหลักประกันได้ว่า เป็นสาขาอาชีพที่ เรียนแล้วมีงานทำ แน่นอน
ยิ่งในวันนี้ โครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี กำลังเดินหน้าพัฒนาภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายทั้ง 12 S-curve ไปแบบไม่หยุด ก็ยิ่งทำให้เกิดสาขาอาชีพดาวรุ่งต่างๆ เพิ่มมากขึ้นด้วย
เจาะยุทธศาสตร์ภาครัฐ กับร่างแผนพัฒนากำลังคนฉบับเร่งรัด
อย่างไรก็ดี ในช่วงปลายปี 2563 ที่ผ่านมา ทางคณะรัฐมนตรีได้มีการออกร่างแผนพัฒนากำลังคน ซึ่งจริงๆ แล้วร่างนี้ครอบคลุมความต้องการบุคลากรทั้งประเทศ โดยแบ่งเป็น 7 สาขาอาชีพ ซึ่งแต่ละสาขาอาชีพก็สอดคล้องกับความต้องการกำลังคนในพื้นที่อีอีซีพอดี

โดย 7 สาขาอาชีพ ที่มีความจำเป็นเร่งด่วน ตอบสนองการพัฒนาประเทศตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ พ.ศ. 2562-2565 ได้แก่
- 1. สาขาอาชีพโลจิสติกส์และโครงสร้างพื้นฐาน
- 2. สาขาอาชีพโลจิสติกส์และซัพพลายเชน
- 3. สาขาอาชีพหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ
- 4. สาขาอาชีพเทคโนโลยี การสื่อสาร และดิจิทัลคอนเทนต์
- 5. สาขาอาชีพอาหารและเกษตร
- 6. สาขาอาชีพปิโตรเคมี เคมีภัณฑ์ พลังงาน และพลังงานทดแทน
- 7. สาขาอาชีพแม่พิมพ์
โดยแผนยุทธศาสตร์นี้ มีจุดประสงค์ เพื่อสร้างกำลังคนให้เพียงพอ มีสมรรถนะที่จำเป็นตรงตามความต้องการของผู้ประกอบการ ยกระดับขีดความสามารถในการป้องกันประเทศตามนโยบายของภาครัฐ และต้นแบบการผลิตและพัฒนากำลังคนนี้ก็จะนำไปขยายต่อในสาขาอื่นๆ ที่มีความต้องการกำลังคนในอนาคตด้วย
สำหรับสาระสำคัญของร่างแผนปฏิบัติการด้านการผลิต และการพัฒนากำลังคนของประเทศโดยเฉพาะสายอาชีพที่มีความจำเป็นเร่งด่วนนี้ ได้วางกรอบปฏิบัติการไว้ทั้งหมด 9 แนวทาง
การศึกษาความต้องการกำลังคนทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ
ด้วยความร่วมมือกับสถานประกอบการอย่างใกล้ชิด เพื่อให้การพัฒนากำลังคนตามกรอบการพัฒนาคุณวุฒิแห่งชาตินี้สามารถปรับตัวตอบรับกับทักษะ หรือสมรรถนะที่ทันสมัยภายใต้บริบทสังคมและเศรษฐกิจที่มีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยมีการวางมาตรการประเมินความต้องการกำลังคนอย่างเต็มระบบ ควบคู่ไปกับการวางแผนเชื่อมโยงกับกลุ่มอาชีพในห่วงโซ่อุตสาหกรรมนั้น กับอาชีพที่มีความสำคัญและขาดแคลน
โดยในแนวทางนี้ ต้นแบบการดำเนินการที่ทำให้เห็นภาพการนำแนวทางนี้ไปปฏิบัติอย่างเห็นผล คือ การทำงานเชิงรุกของ คณะทำงานพัฒนาบุคลากรและการศึกษาในพื้นที่อีอีซี หรือ EEC HDC ซึ่งคณะทำงาน EEC HDC ดำเนินงานภายใต้เป้าหมายของ HDC ที่ชัดเจนแน่วแน่ในการสรรค์สร้างประโยชน์ให้สังคมโดย มุ่งพัฒนากำลังคนและบุคลากรตอบสนองการพัฒนาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
โดยที่ผ่านมา EEC HDC ได้เชื่อมโยงทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา สถานประกอบการในภาคอุตสาหกรรมเข้าด้วยกัน ด้วยจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือ การร่วมมือกันพัฒนาและผลิตกำลังคนตอบสนองความต้องการของ อีอีซี ให้ทันการณ์
ถ้าใครอยากเห็นภาพการปฏิบัติตามแนวทางที่ EEC HDC ได้ยึดถึง และปฏิบัติจนเกิดผลเป็นการพัฒนาบุคลากรตอบสนองภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายทั้ง 12 S curve อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถคลิกอ่านบทความอัปเดตภารกิจของ คณะทำงาน EEC HDC ล่าสุด จากบทความเรื่อง “3 ข้อสรุปจากการทำงานเพื่อ ‘พัฒนาบุคลากรใน EEC’ ที่ประธาน EEC HDC บอกเล่าไว้” ได้ตามลิงค์นี้เลย
กำหนดมาตรฐานการพัฒนากำลังคน
โดยเอามาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพมาเป็นแกนหลักในการกำหนดหลักสูตรทั้งในภาคการศึกษาและหลักสูตรการอบรมในภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการออกแบบ พัฒนาหลักสูตร และจัดการเรียนรู้ สู่การปฏิบัติตามกรอบที่สอดคล้องกับคุณวุฒิแห่งชาติเพื่อพัฒนากำลังคนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
พัฒนาเชื่อมโยงมาตรฐานอาชีพกับคุณวุฒิการศึกษาและการฝึกอบรม
เช่น วิเคราะห์มาตรฐานอาชีพที่มีอยู่เดิม หรือปรับปรุงเพิ่มเติมตามความต้องการกำลังคน
กำหนดรูปแบบและแนวทางปฏิบัติในการเทียบโอนประสบการณ์
อย่างการยกระดับทักษะ หรือ Upskill และการปรับระดับทักษะ หรือ Reskill

กำหนดครุภัณฑ์และสื่อการเรียนการสอน
เน้นที่จำเป็นสำหรับการพัฒนากำลังคน
เสนอแนวทางการพัฒนาครูและครูฝึกในสถานประกอบการ
เช่น การจัดหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาครูให้เพียงพอในการจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ
การเสนอรูปแบบแนวทางการวัดผล
ประเมินผลสมรรถนะผู้เรียนที่มีประสิทธิภาพ
ส่งเสริมการมีงานทำและการมีรายได้ที่เหมาะสม
จัดทำให้มีการเชื่อมโยงกับมาตรฐานสากล
7 สาขาอาชีพ เรียนแล้วมีงานทำ ตอบสนองความต้องการกำลังคนในระดับประเทศตรงเป้า
เพื่อแสดงให้เห็นว่า 7 สาขาอาชีพมาแรง ที่ทุกภาคส่วนที่มีส่วนวางนโยบายพัฒนากำลังคนของประเทศเห็นพ้องต้องกันว่ามีความต้องการอย่างเร่งด่วนเพราะจะเป็นกำลังคนที่จะตอบสนองตรงกันกับทิศทางการพัฒนาประเทศต่อจากนี้ไป และวันนี้เรามีตัวเลขอัปเดตความต้องการกำลังคนทั้ง 7 สาขาอาชีพนี้มาบอกกัน ซึ่งจะยืนยันได้ว่าตำแหน่งงานในสายงานเหล่านี้ยังเปิดกว้าง รอคนรุ่นใหม่มาเติมเต็มความต้องการของภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายอยู่

สาขาอาชีพโลจิสติกส์และโครงสร้างพื้นฐาน
นำร่องในสาขาอาชีพ ช่างซ่อมบำรุงระบบขนส่งทางราง ที่พบว่ามีความต้องการกำลังคนในสาขานี้ 7,280 คน ทั้งในระดับวิศวกรและช่างเทคนิค ขณะที่ระดับความสามารถในการผลิต 5,670 คน ต้องผลิตเพิ่มเติมอีก 1,610 คน เพื่อตอบสนองความต้องการกำลังคนที่จะมาทำงานในระบบขนส่งทางรางในอนาคต

สาขาอาชีพโลจิสติกส์และซัพพลายเชน
นำร่องใน 3 สาขาอาชีพ ได้แก่ นักวางแผนอุปสงค์ พนักงานควบคุมยานพาหนะมืออาชีพประเภทรถบรรทุก หรือ Smart driver และนักจัดการโลจิสติกส์มืออาชีพด้านสินค้าเกษตรที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ หรือ Cold Chain ซึ่งในส่วนนี้ จากการสำรวจของ EEC HDC ภายใน 5 ปีข้างหน้า มีความต้องการสูงถึง 109,910 อัตรา (ร้อยละ 23 ของความต้องการบุคลากรใน 10 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย) แบ่งเป็นอาชีวศึกษา 65,940 อัตรา และปริญญาตรี 43,970 อัตรา

สาขาอาชีพหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ
นำร่องในอาชีพที่อยู่ในสายปฏิบัติงานในหุ่นยนต์อุตสาหกรรม มีความต้องการกำลังคน 11,521 คน แต่มีความสามารถในการผลิตกำลังคนอยู่ที่ 7,140 คน ต้องผลิตเพิ่มเติมอีก 4,381 คน

สาขาอาชีพเทคโนโลยี การสื่อสาร และดิจิทัลคอนเทนต์
นำร่องใน 9 สาขาอาชีพ คือ นักพัฒนาระบบและทดสอบระบบ นักพัฒนาเกมและแอนิเมชัน นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล นักบริหารจัดการความปลอดภัยระบบเครือข่ายและคอมพิวเตอร์และนักจัดการความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ นักพาณิชย์อิเลกทรอนิกส์ นักพัฒนาการเรียนอิเลกทรอนิกส์ ผู้ให้บริการคอมพิวเตอร์และระบบคอมพิวเตอร์ ช่างโครงข่ายปลายทางด้านเครือข่ายใยแก้วนำแสง และนักบริหารโครงการสารสนเทศ
โดยเมื่อรวมกันทั้ง 9 สาขาอาชีพ มีความต้องการกำลังคนมากถึง 87,427 คน ขณะที่ เรามีความสามารถในการผลิต 29,670 คน จึงต้องผลิตเพิ่มเติมอีกถึง 57,757 คน

สาขาอาชีพอาหารและเกษตร
นำร่องในสาขาอาชีพที่มีความจำเป็นแร่งด่วน และมีความจำเป็นในอนาคต เช่น นักจัดการอาหาร นักพัฒนาอาหาร สายงานเกษตรอัจฉริยะ ก็เช่น กลุ่มอาชีพโคนมและการผลิตข้าว มีความต้องการกำลังคน 177,314 คน มีความสามารถในการผลิต 48,864 คน ต้องผลิตเพิ่มเติม 128,450 คน

สาขาอาชีพปิโตรเคมี เคมีภัณฑ์ พลังงาน และพลังงานทดแทน
นำร่องใน 2 สาขาอาชีพ ได้แก่ ช่างเทคนิคสาขาสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ช่างเทคนิคสาขาการกลั่นและปิโตรเคมี มีความต้องการกำลังคน 2,137 คน มีความสามารถในการผลิต 500 คน ต้องผลิตเพิ่มเติม 1,637 คน

สาขาอาชีพแม่พิมพ์
นำร่องในสาขาอาชีพ ซึ่งในขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลความต้องการและความสามารถในการผลิตที่ชัดเจน แต่จะมีการจัดทำโครงการที่สอดคล้องและต่อเนื่องเพื่อผลิตกำลังคนในสาขานี้อย่างจริงจังต่อไป เช่น โครงการจัดหาครุภัณฑ์เพื่อการจัดการเรียนการสอนและฝึกอบรมอาชีพตามหลักสูตรฐานสมรรถนะ
ที่มา : รายการ EEC FOCUS เรื่อง “เปิดแผนผลิตคน7สาขาอาชีพรับอุตสาหกรรม 4.0” นำเสนอทาง ช่อง TNN Online
การพิชิตภารกิจผลิตกำลังคนตอบสนองความต้องการของพื้นที่ยุทธศาสตร์อย่าง EEC ต้องวางกลยุทธ์อย่างไร ไปหาคำตอบกันต่อ
EEC HDC ปั้นการศึกษา 3 ฝ่าย ป้อน S Curve นำร่องหลักสูตร “วิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์”
EEC HDC พลิกขั้วการศึกษาไทย เด็กอาชีวะจบใหม่เงินเดือนแซงหน้าปริญญา











