พาสปอร์ตวัคซีน คือ หลักฐานที่รับรองว่าบุคคลนั้นได้รับการฉีด วัคซีนต้านโควิด-19 หรือเคยติดโรคนี้แล้ว เนื่องจากคนกลุ่มนี้จะมีภูมิคุ้มกันในร่างกายที่สามารถต่อสู้กับเชื้อโรคโควิด-19 ได้ จึงมีแนวโน้มจะติดหรือแพร่เชื้อโรคนี้ได้น้อยกว่าคนทั่วไป ทำให้พวกเขามีอิสระมากขึ้นในการเดินทางท่องเที่ยวหรือไปทำงานต่างประเทศ ในพื้นที่หรือประเทศที่ใช้มาตรการควบคุมโรคอย่างเข้มงวดได้
ด้วยจุดเด่นของ พาสปอร์ตวัคซีน นี้เอง ทำให้ล่าสุดมีหลายประเทศขานรับที่จะใช้ พาสปอร์ตวัคซีน เป็นเครื่องมือในการเปิดประเทศ รับทั้งนักท่องเที่ยว นักลงทุน นักธุรกิจ เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวได้อีกครั้ง หลังจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เริ่มควบคุมได้ และประชาชนส่วนใหญ่ต่างปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามมาตรการป้องกันการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 กันอย่างพร้อมเพรียงแล้ว
อย่างไรก็ดี เชื่อว่าหลายคนคงอยากทราบว่า แล้ว พาสปอร์ตวัคซีน คืออะไร เมื่อประกาศใช้แล้ว จะสร้างกฎเกณฑ์ใหม่ให้กับการเดินทางระหว่างประเทศอย่างไรบ้าง วันนี้เรามีคำตอบมาคลายทุกข้อสงสัย
เข้าใจ พาสปอร์ตวัคซีน มากขึ้น จากเกณฑ์การใช้ของประเทศต่างๆ
ตามที่ได้เกริ่นถึงนิยามของพาสปอร์ตวัคซีนแล้วในข้างต้น เราอยากขยายความต่อด้วยหลักเกณฑ์การนำพาสปอร์ตวัคซีนมาใช้ของประเทศต่างๆ
เริ่มจาก รัฐบาลอังกฤษ ที่กำลังพิจารณาถึงความเหมาะสมกับการวางระบบออกเอกสารรับรองการฉีดวัคซีนต้านโรคโควิด-19 หรือ “พาสปอร์ตวัคซีน” มาใช้เพื่อให้สามารถ เปิดประเทศได้อีกครั้ง
แต่อย่างไรก็ตาม ในบริบทภายในประเทศอังกฤษเอง แม้ว่ารัฐบาลต้องการให้ประชาชนเข้ารับการฉีดวัคซีนให้ได้มากที่สุด แต่ก็ไม่ใช่ข้อบังคับที่ถูกคนต้องปฏิบัติตาม และในขณะนี้ คณะรัฐมนตรีก็กำลังพิจารณาวิธีการที่ประชาชนจะใช้ในการแสดงหลักฐานยืนยันว่าตนเองมีภูมิต้านทานโรคโควิด-19

นอกจากนั้น ประเทศในโลกตะวันตก อย่าง อิสราเอล ได้ออกแอปพลิเคชัน “กรีนพาส” (Green Pass) ให้ผู้ได้รับวัคซีนครบ หรือติดโรคโควิด-19 แต่รักษาหายแล้ว สามารถเข้าใช้บริการโรงยิม โรงแรม โรงหนัง และศาสนสถานได้ ขณะที่ เดนมาร์ก กำลังพัฒนาพาสปอร์ตวัคซีนในรูปแบบดิจิทัลเพื่อให้ประชาชนใช้ยืนยันว่าได้รับวัคซีนแล้วได้
ส่วน เอสโตเนีย และองค์การอนามัยโลกกำลังพัฒนาใบรับรองการฉีดวัคซีนอิเล็กทรอนิกส์ (e-vaccination certificate) ที่เรียกว่า “บัตรเหลืองอัจฉริยะ” (smart yellow card) และ กรีซ ก็ได้เรียกร้องให้คณะกรรมาธิการยุโรปใช้ระบบการรับรองที่จะเปิดทางให้ผู้ที่ได้รับการฉีดวัคซีนต้านโควิด-19 แล้วสามารถเดินทางได้โดยเสรี ขณะที่ สเปน กำลังรวบรวมข้อมูลคนที่ปฏิเสธการรับวัคซีน ซึ่งจะมีการแบ่งปันข้อมูลนี้ให้แก่สหภาพยุโรปต่อไป
มาทางฝั่งซีกโลกตะวันออก ทางการจีนได้เริ่มโครงการวางระบบการใช้ “วัคซีนพาสปอร์ต” เป็นใบรับรองแพทย์ที่มีข้อมูลการฉีดวัคซีนโควิด และผลการตรวจโควิด ซึ่งมาในรูปแบบคิวอาร์โค้ดในแอปวีแชท ที่จะทำให้ชาวจีนสามารถเดินทางข้ามประเทศได้ง่ายขึ้น

วันที่ 9 มีนาคม 2564 สำนักข่าวแชนเนล นิวส์ เอเชีย รายงานว่า ทางการจีนได้เริ่มโครงการ “วัคซีนพาสปอร์ต” (Vaccine Passport) เป็นใบรับรองแพทย์ที่ระบุข้อมูลการฉีดวัคซีนโควิด และผลการตรวจโควิดของประชาชน ซึ่งมาในรูปแบบคิวอาร์โค้ด (QR code) บนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย “วีแชท” (Wechat) สามารถสแกนคิวอาร์เพื่อดูรายละเอียดการฉีดวัคซีนและ ผลตรวจโควิดของผู้ใช้ได้
ในโอกาสนี้โฆษกรัฐมนตรีต่างประเทศจีนกล่าวว่า ใบรับรองแพทย์นี้สร้างขึ้นเพื่อช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจโลก และทำให้สามารถเดินทางระหว่างประเทศได้ง่ายขึ้น
วัคซีนพาสปอร์ต ของไทย เปิดตัวแล้ว พร้อมความหวัง เปิดประเทศอย่างรัดกุม
มาในบริบทของประเทศไทย ที่เมื่อ วันที่ 8 มี.ค. ที่ผ่านมา ได้แถลงมติเห็นชอบ โดย คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ว่า คณะกรรมการฯ มีมติในเรื่องการใช้ใบรับรองการฉีดวัคซีน หรือวัคซีนพาสปอร์ต
โดยกลุ่มแรกที่จะได้ คือ ผู้ที่ฉีดวัคซีนซิโนแวคเข็มแรกเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2564 และเข็มที่ 2 ในวันที่ 21 มี.ค. 2564 ซึ่งเว้นห่าง 3 สัปดาห์ระหว่างเข็ม และเมื่อมีการฉีดครบทั้ง 2 เข็ม สถานพยาบาลที่ฉีดจะออกเอกสารรับรองการฉีดวัคซีนสำหรับใช้ภายในประเทศ

ส่วนกรณีที่จะเดินทางไปต่างประเทศ จะต้องนำเอกสารรับรองมาขอสมุดเล่มเหลืองที่รับรองการฉีดวัคซีนโควิด-19 หรือวัคซีนพาสปอร์ตได้ที่สถานพยาบาลที่ทำการฉีด โดยมีค่าธรรมเนียมกรณีเป็นเล่มกระดาษ 50 บาท และกรณีเป็นเล่มดิจิทัล 50 บาท ในเบื้องต้นนี้จะมีอายุ 1 ปี
อนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กล่าวเพิ่มเติมเพื่ออธิบายต่อว่า
“การใช้วัคซีนพาสปอร์ตนั้น ประเทศไทยสามารถออกให้ได้ แต่ประเทศปลายทางที่จะเดินทางไปนั้นจะยอมรับอย่างไร เป็นเรื่องของแต่ละประเทศจะพิจารณา ซึ่งเล่มแสดงการฉีดวัคซีนสีเหลืองนี้ ก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ ก่อนหน้านี้ก็เคยเกิดขึ้นแล้ว กรณีที่จะต้องใช้วัคซีนพาสปอร์ต แสดงการฉีดวัคซีนไข้เหลือง ก่อนเดินทางไปแอฟริกา”
นอกจากนั้น เพื่อผ่อนปรนมาตรการ และเปิดประเทศอย่างรัดกุม ซึ่งจะมีผลต่อการฟื้นฟูเศรษฐกิจไทย คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ยังพิจารณาลดวันกักตัว โดยจะแบ่งเป็น 3 กรณี คือ
ผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทย แต่มีเอกสารรับรองการฉีดวัคซีนโควิด-19 ครบถ้วน อย่างน้อย 14 วัน แต่ไม่เกิน 3 เดือน ก่อนเดินทาง และมีใบตรวจยืนยันปลอดโควิด19 ให้ลดวันกักตัวเหลือ 7 วัน ยกเว้นผู้ที่เดินทางมาจากทวีปแอฟริกายังคงกักตัว 14 วัน เนื่องจากเกรงเรื่องเชื้อไวรัสกลายพันธุ์
ผู้ที่มีสัญชาติไทย มีเอกสารรับรองการฉีดวัคซีนโควิด19ครบถ้วน อย่างน้อย 14 วันและไม่เกิน 3 เดือน ก่อนเดินทาง แต่ไม่มีเอกสารรับรองการปลอดโควิด19 ให้ลดวันกักตัวเหลือ 7 วันยกเว้นผู้ที่เดินทางมาจากทวีปแอฟริกายังคงกักตัว 14 วัน
ผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทยบ ไม่มีเอกสารรับรองการฉีดวัคซีนโควิด19ครบถ้วน แต่มีเอกสารรับรองการปลอดโควิด19 ให้ลดวันกักตัวเหลือ 10 วัน ยกเว้นผู้ที่เดินทางมาจากทวีปแอฟริกายังคงกักตัว 14 วัน

รอลุ้น อีกหนึ่งความหวัง “บับเบิ้ลวัคซีนพาสปอร์ต ไทย-จีน” ไม่นานเกินรอ
ไม่ใช่จะมีแค่ข่าวดีเรื่องการอนุมัติให้ใช้ใบรับรองการฉีดวัคซีน หรือวัคซีนพาสปอร์ต เท่านั้น แต่สำหรับกรณีประเทศไทยและประเทศจีนนั้น เจ้ากระทรวงสาธารณสุขยังได้แถลงเมื่อวันที่ 8 มี.ค.2564 ว่า นายหยาง ซิน อุปทูตรักษาการแทนเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย ได้เข้าพบที่กระทรวงสาธารณสุข และมีการหารือในเรื่องต่างๆเกี่ยวกับ “วัคซีนโควิด19” โดยมีประเด็นเกี่ยวข้องกับ “บับเบิ้ลวัคซีนพาสปอร์ต” ด้วย
โดยมีการหารือและตกลงกัน ซึ่งทางการไทยขอให้จีนให้การยอมรับ “วัคซีนพาสสปอร์ต”ซึ่งกันและกัน ทั้งแบบอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจะทำให้ผ่านการเข้าเมืองอย่างไม่ยุ่งยาก ในลักษณะ “บับเบิ้ล” ที่จะเป็นการช่วยให้การกลับคืนภาวะปกติได้เร็วยิ่งขึ้น เศรษฐกิจเริ่มมีการหมุนเวียน มีการสัญจรไปมาของคนมากขึ้น ต้องรีบทำก่อนที่คนอื่นจะทำ เพื่อให้คนท่องเที่ยวและประกอบธุรกิจเดินหน้า หากชาติอื่นๆ ประสงค์อยากจะทำเช่นนี้ก็ได้หมด เรายินดี ต้องมาหารือกัน
ทั่วโลกขานรับ พัฒนาแอปพลิเคชัน พาสปอร์ตวัคซีน
ดังที่เกริ่นข้างต้นว่า พาสปอร์ตวัคซีน อาจอยู่ในรูปของใบรับรองหรือในรูปแบบดิจิทัลที่อยู่ในแอปพลิเคชันทางโทรศัพท์สมาร์ตโฟนก็ได้ ดังนั้น พร้อมกันกับการเปิดตัวใช้พาสปอร์ตวัคซีนของทุกประเทศ ก็มีการพัฒนาแอปพลิเคชันพาสปอร์ตวัคซีนควบคู่ไปด้วย โดยแอปนี้ได้รับการพัฒนาขึ้นจากหลายบริษัททั่วโลก เช่น

แอปพลิเคชัน IATA Travel Pass พัฒนาโดย สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (International Air Transport Association หรือ IATAS)
แอปพลิเคชัน CommonPass โดย The Commons Project Foundation องค์กรไม่แสวงหากำไรที่สร้างแพลตฟอร์มข้อมูลดิจิทัลสำหรับภาคประชาชน ร่วมพัฒนาแอปพลิเคชัน “CommonPass” ขึ้น โดยจะนำไปใช้ในสายการบิน Jet Blue, Lufthansa และ United เพื่อใช้ในสายการบิน Jet Blue, Lufthansa และ United
แอปพลิเคชัน IBM Digital Health ของบริษัท IBM ซึ่งมีจุดประสงค์สำหรับการกลับไปทำงานในออฟฟิศและการเดินทาง
แอปพลิเคชัน iProov แพลตฟอร์มที่กลุ่มบริษัทเทคโนโลยี Mvine ในสหราชอาณาจักร ออกแบบมาเพื่อการจัดการวิกฤตสุขภาพของประเทศอังกฤษ

กมลวรรณ รอดหริ่ง อาจารย์ประจำสาขาการเงิน คณะการจัดการและการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยบูรพา ได้ให้ความเห็นในเรื่องของการใช้ พาสปอร์ตวัคซีนนี้ ไว้ว่า
“กระบวนการการใช้พาสปอร์ตวัคซีน มีส่วนช่วยสนับสนุนให้กิจกรรมสำคัญในระบบเศรษฐกิจของหลายประเทศทั่วโลกกลับสู่ภาวะปกติได้เหมือนเดิมอีกครั้ง โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือไอเอ็มเอฟ คาดการณ์ว่า หากวิกฤตโรคระบาดคลี่ ‘คลายลง’ ในช่วงครึ่งหลังของปี 2021 อัตราการเติบโตของเศรษฐกิจโลกจะขยายตัวร้อยละ 5.5 โดยกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่ (Emerging Markets) จะดีดตัวขึ้นไปอยู่ที่ 5.8% โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศจีนและอินเดียที่จะขยายตัวสูงถึงร้อยละ 6.3”
“แต่อย่างไรก็ดี การฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในระยะข้างหน้านี้ จะขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัยหลัก คือ
ความสามารถในการควบคุมสถานการณ์แพร่ระบาดของโควิด-19 ซึ่งยังคงต้องเฝ้าระวังหลังผ่อนคลายมาตรการ
การกระจายวัคซีนอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
มาตรการเยียวยาผู้ประกอบการและแรงงานที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการควบคุมโควิด-19 รวมไปถึงการประคับประคองกำลังซื้อในประเทศ
พาสปอร์ตวัคซีน คลายล็อกท่องเที่ยวไทย ปี 64 คาดดึงนักท่องเที่ยวมาเที่ยวไทยได้กว่า 2 ล้านคน

หากอ้างอิงตามการประเมินสถานการณ์ของ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่าพาสปอร์ตวัคซีน จะเป็นกุญแจสำคัญในการคลายล็อกเรื่องการท่องเที่ยว ปี 64 และอาจดึงนักท่องเที่ยวต่างชาติมาเที่ยวไทยได้กว่า 2 ล้านคน
ณัฐพร ตรีรัตน์ศิริกุล ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด กล่าวว่า
“แนวโน้มเศรษฐกิจโลกจะผ่านจุดต่ำสุดแล้ว และส่งผลบวกต่อภาพการส่งออกไทยมากขึ้น ขณะที่ การปรับลดกรอบบนสะท้อนภาพการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในภาพรวมที่ยังใช้เวลา และช้ากว่าเศรษฐกิจโลก เนื่องจากมีการพึ่งพิงรายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาติสูง ทำให้แปรผันตามความก้าวหน้าของการกระจายวัคซีน และการเปิดรับนักท่องเที่ยวของไทยเป็นสำคัญ”
ในส่วนของประเด็นที่น่าติดตาม บทวิเคราะห์จาก ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ระบุว่า ได้แก่
การกระจายวัคซีนในประเทศและแนวทางเปิดรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ
ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกและแรงกดดันเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น
มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจเพิ่มเติมจากภาครัฐ
สำหรับการกระจายวัคซีนทั่วโลกและไทยนั้นจะส่งผลทำให้มุมมองเศรษฐกิจมีภาพบวกมากขึ้นกว่าเดิม โดยปัจจัยดังกล่าว รวมถึงนโยบายการเดินทางระหว่างประเทศทั้ง 2 ฝั่ง จะกำหนดเส้นทางการฟื้นตัวของตลาดต่างชาติเที่ยวไทยในปี 2564 โดยเฉพาะไตรมาสสุดท้าย ซึ่งเป็น High-season ของการท่องเที่ยว
แม้ว่าการทยอยเริ่มฉีดวัคซีนในประเทศจะยังไม่ครอบคลุมประชากรจำนวนมาก จนทำให้เกิดภูมิคุ้มกันหมู่ แต่ก็คาดว่าหากมีการแพร่ระบาดอีกระลอกในประเทศจะไม่รุนแรงเท่ากับที่ผ่านมา

โดยคาดว่านักท่องเที่ยวต่างชาติที่จะมาเที่ยวไทยด้วย พาสปอร์ตวัคซีน จะมาจาก 10 ตลาดสำคัญ ได้แก่ จีน ยุโรปตะวันตก สหรัฐฯ รัสเซีย เอเชียและอาเซียน ในบางประเทศ อาจทำได้ราว 1.9 ล้านคน ซึ่งเมื่อรวมกับช่วง 9 เดือนแรกของปี จึงเห็นว่าตัวเลข 2 ล้านคนในปี 2564 ยังมีความเป็นไปได้ ภายใต้เงื่อนไขพาสปอร์ตวัคซีนสามารถดำเนินการได้ หรือการเดินทางระหว่างประเทศมีข้อจำกัดน้อยลง
เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางเข้าไทย ส่งผลให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับภาคการท่องเที่ยวจะต้องได้รับวัคซีนโดยเร็ว หากประเมินจากการจ้างงานในธุรกิจโรงแรมในพื้นที่ 20 จังหวัดที่พึ่งพานักท่องเที่ยวต่างชาติ อาจต้องการวัคซีนอย่างน้อย 2.2 แสนโดส ก่อนเดือน ต.ค. ซึ่งเบื้องต้นทางการก็อยู่ระหว่างพิจารณา และคงเกิดขึ้นได้หากวัคซีนมาตามแผน
อัปเดต ไอเดียการฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังวิกฤตโควิด-19 คลี่คลาย
นักวิจัยไทยพัฒนาสารตั้งต้นผลิตยา ‘ฟาวิพิราเวียร์’ ต้านโควิด-19 สำเร็จ “อภ.-ปตท.” เตรียมสร้างโรงงาน
9 นวัตกรรมทางการแพทย์ที่คนไทยผลิตได้เอง แต่เกรงว่าจะไม่พอรองรับ Demand










