“โลกร้อน” ไล่ล่าผู้ประกอบการ

เมื่อคุณเดินเข้าไปในซูเปอร์มาร์เก็ตหรือคอนวีเนียนสโตร์แล้วเห็นสินค้าสองชิ้นวางคู่กัน คุณสมบัติคล้ายกัน แต่ราคาถูก-แพงกว่ากัน หลายคนอาจซื้อสินค้าที่มีราคาถูกกว่า แต่อีกหลายคนเลือกซื้อสินค้าที่แพงกว่า…เพราะอะไร?


ในอดีตคำตอบอาจเป็นเพราะพิจารณาส่วนผสม ความสวยงามของบรรจุภัณฑ์ หรือ แบรนด์เนม แต่ปัจจุบัน “สิ่งแวดล้อม” กลายเป็นประเด็นหลักที่ผู้บริโภคหยิบยกขึ้นมาตัดสินใจและยอมจ่ายเงินแพงกว่า ถ้าสินค้านั้นมีกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
เนื่องจากวันนี้เกิดปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อมต่างๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นละออง PM2.5 ซึ่งนับวันปัญหาเหล่านี้ยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้บริโภค ทั้งเรื่องของปัญหาสุขภาพที่ทำให้ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพเพิ่มขึ้น รวมถึงค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันอื่นๆ นำมาสู่การต่อต้านสินค้าที่ทำลายสิ่งแวดล้อม

สินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในการประชุมคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) ได้เห็นชอบการจัดตั้งบริษัทในเครือของรัฐวิสาหกิจ 2 แห่ง คือ
1. บริษัทในเครือของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) คือ บริษัท MEA Smart Energy Solutions จำกัด ดำเนินธุรกิจเกี่ยวเนื่องกับการให้บริการให้คำปรึกษาการออกแบบ ติดตั้ง บำรุงรักษา และลงทุนด้านการบริหารจัดการระบบพลังงานทดแทน (Renewable Energy) และระบบพลังงานแบบอัจฉริยะ (Smart Energy) รองรับการเป็นเมืองอัจฉริยะ (Smart City)
2. บริษัทในเครือของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เพื่อลงทุนในธุรกิจพลังงานแห่งอนาคต (Future Energy) มองเผินๆอาจไม่แปลก แต่หากพิจารณาอย่างลึกซึ้งจะเห็นว่าบริษัททั้ง 2 แห่งถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อรุกเข้าสู่พลังงานทดแทนและนวัตกรรมพลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แสดงให้เห็นว่าในอนาคตแม้แต่กระแสไฟฟ้าที่ใช้ในบ้านก็จะต้องผลิตจากพลังงานทดแทนหรือวัสดุสะอาดเท่านั้น

พลังงานทดแทน

ในอนาคต “พลังงาน” จะกลายเป็นมาตรการกีดกันสินค้าที่ไม่ใช่ภาษี สินค้าใช้พลังงานไม่สะอาด ใช้พลังงานฟอสซิล จะส่งออกไม่ได้ โรงงานที่ใช้พลังงานฟอสซิลปั่นอาหาร ขนม หรือ ตัดเย็บเสื้อผ้า จะไม่สามารถส่งออกสินค้าไปยังประเทศที่มีเงื่อนไขห้ามใช้พลังงานฟอสซิลได้ หลายโรงงานเริ่มหันมาซื้อกระแสไฟฟ้าที่มาจากพลังงานสะอาด อาทิ โรงไฟฟ้าชีวมวล ชีวภาพ หรือ โซลาร์ฟาร์ม เป็นต้น เนื่องจากได้รับสัญญาณดังกล่าวจากประเทศผู้นำเข้า
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยได้ทำการสำรวจพฤติกรรมและมุมมองความคิดเห็นของผู้บริโภคที่มีต่อปัญหาและความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมพบว่า ผู้บริโภคส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 50 ของผู้ที่ตอบแบบสำรวจ มองว่าปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันมากน้อยแตกต่างกันไป ซึ่งปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของผู้บริโภคมากที่สุด ได้แก่ ปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ของเสียและขยะ รองลงมาคือสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นและอากาศแปรปรวน รวมถึงภัยธรรมชาติต่างๆ เช่น ภัยแล้ง น้ำท่วม เป็นต้น

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย

ปัญหาเหล่านี้กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวผู้บริโภค และเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงกันค่อนข้างมากในปัจจุบัน โดยเฉพาะฝุ่นละออง PM2.5 ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพและทำให้ผู้บริโภคมีค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพเพิ่มขึ้นชัดเจน สอดคล้องกับประมาณการของศูนย์วิจัยกสิกรไทยที่เคยประเมินไว้ในปี 2563 ในกรอบระยะเวลา 1 เดือน ปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ทำให้คนกรุงเทพฯและปริมณฑล มีค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ (ค่ารักษาพยาบาล ค่าหน้ากากอนามัย แอลกอฮอล์ เจลล้างมือ และเครื่องฟอกอากาศ) ราว 2,000-3,000 ล้านบาท หรือมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 200-300 บาทต่อคนต่อเดือน

สินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
สัญญาณดังกล่าวส่งผลให้ผู้บริโภคหันมาตระหนักและตื่นตัวกับประเด็นทางด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ช่วยลดการสร้างปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นงดหรือลดการใช้บรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วทิ้ง เช่น ขวดน้ำพลาสติก ถุงพลาสติก และหันมาเลือกใช้บรรจุภัณฑ์จากธรรมชาติที่ย่อยสลายได้ง่าย เช่น กล่องข้าวที่ทำจากชานอ้อย ถุงพลาสติกที่ทำจากมันสำปะหลัง หรือหลอดดูดที่ทำจากกระดาษ หรือแม้แต่การเดินทางโดยรถสาธารณะแทนรถส่วนตัว เป็นต้น
จากการสำรวจพบว่า ผู้บริโภคร้อยละ 65 ของผู้ที่ตอบแบบสำรวจ มีความเห็นว่าสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม น่าจะเป็นสินค้าที่มีคุณภาพ มีความปลอดภัย ควรสนับสนุน และยอมจ่ายในราคาแพงกว่าสินค้าทั่วไป 1-20% โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ จึงกลายเป็นโจทย์ที่ท้าทายของภาคธุรกิจที่จะต้องเร่งปรับตัว เพื่อให้สินค้าและบริการเป็นที่ต้องการและตอบโจทย์ในเรื่องของสิ่งแวดล้อมได้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการให้ข้อมูลที่ช่วยลดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์แก่ผู้บริโภค ผ่านการโฆษณาหรือประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางต่างๆ หรือแม้แต่การมีฉลากที่บ่งบอกถึงความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอยู่บนตัวสินค้าหรือบริการ ซึ่งอาจจะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคในตัวสินค้าและบริการที่สามารถช่วยลดปัญหาสิ่งแวดล้อมให้เห็นผลเป็นรูปธรรมได้ชัดเจนขึ้น

สินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ดังนั้น หากธุรกิจสามารถผลิตสินค้าและบริการจำหน่ายในราคาที่ไม่สูงมากนัก หรือไม่แตกต่างเมื่อเทียบกับราคาสินค้าปกติทั่วไป ก็น่าจะจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และถึงแม้ว่าราคาของสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมจะมีราคาสูงกว่าสินค้าทั่วไปตามท้องตลาดอยู่บ้าง แต่ผู้ประกอบการอาจจะให้ข้อมูลด้านอื่นๆ เพื่อประกอบกับการตัดสินใจของผู้บริโภค เช่น เมื่อเทียบปัจจัยด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพสินค้าและต้นทุนในการรักษาสิ่งแวดล้อม จนทำให้ผู้บริโภครู้สึกถึงความคุ้มค่าคุ้มราคามากกว่า และในอนาคตหากผู้บริโภคหันมาช่วยกันเลือกสนับสนุนสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ก็อาจจะทำให้ราคาจำหน่ายถูกลง หรือไม่แตกต่างไปจากราคาสินค้าปกติทั่วไป
แต่ถ้าผู้ประกอบการไม่ปรับตัว จะถูกไล่ล่าและถูกฆ่าในที่สุด!!