ความยั่งยืนของ Nike (ไนกี้) กับภารกิจ “Move to Zero” เดินหน้าไปอีกขั้นเมื่อกระโดดลงตลาด “รองเท้ามือสอง” ภายใต้ชื่อ Nike Refurbished เพื่อจับกลุ่มผู้บริโภคที่กระตือรือร้นจะมีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อม นับเป็นโมเดลธุรกิจเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ของแบรนด์กีฬาชั้นนำระดับโลก ที่น่าสนใจและน่าจับตาเป็นอย่างมาก
Nike Refurbished เป็นส่วนหนึ่งของความมุ่งมั่นด้านความยั่งยืนที่ Nike เรียกว่า “Move to Zero” ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนและของเสีย มุ่งหวังที่จะมอบ “ชีวิตที่สอง” หรือชีวิตใหม่ให้กับรองเท้าที่ลูกค้าส่งคืนซึ่งเป็นความพยายามที่จะจัดการกับความกังวลของผู้บริโภคเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม

รายละเอียดของโมเดลธุรกิจ Circular Economy ของไนกี้ คือ หลังจากที่ผู้บริโภคส่งรองเท้าคืนให้กับไนกี้ภายใน 60 วัน สินค้าจะถูกคัดกรองเพื่อสลัดคราบรองเท้าที่ผ่านการสวมใส่เพียง 1-2 ครั้ง หรือมีรอยขีดข่วนที่ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพในการสวมใส่ให้ “เหมือนใหม่” หรือรองเท้าที่ “ชำรุดหรือสึกหรอเพียงเล็กน้อย” ให้ใกล้เคียงกับของใหม่มากที่สุด ทำความสะอาด และได้รับการคืนสภาพให้ใกล้เคียงกับสินค้าใหม่ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ จากนั้นรองเท้าจะถูกขายต่อแบบลดราคาตามประเภท สภาพ และเงื่อนไขของรองเท้า ส่วนรองเท้าที่ไม่ผ่านมาตรฐานสำหรับ Nike Refurbished จะถูกบริจาคให้กับพันธมิตรในชุมชน ขณะที่รองเท้าที่สภาพเสียหายหนักเกินเยียวยา ไม่สามารถซ่อมแซมให้กลับมาสวมใส่ได้ หรือไม่สามารถปัดฝุ่นเป็นรองเท้ามือสองได้ จะถูกรีไซเคิลผ่าน Nike Grind และเปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์หรือวัสดุคอมโพซิทอื่นๆ ตั้งแต่เฟอร์นิเจอร์ไปจนถึงพื้นยางในสนามกลางแจ้ง เป็นต้น



ด้วยเหตุนี้ Nike Refurbished จึงสามารถยืดอายุการใช้งานของรองเท้าได้ ไม่ว่ารองเท้าจะถูกสวมใส่เพียงวันเดียวหรือมีตำหนิเนื่องจากความผิดพลาดในกระบวนการผลิต ขณะเดียวกันก็ลดปริมาณขยะไปโดยปริยาย เพราะรองเท้าถูกนำมาฟื้นชีวิตใหม่และพร้อมใช้งานอีกครั้ง ไม่ถูกส่งไปฝังกลบหรือเผาทำลาย ซึ่งทำให้เกิดมลพิษทั้งทางดิน น้ำ และอากาศ
เบื้องต้น Nike Refurbished เปิดให้บริการในร้านไนกี้ 15 สาขา ทั่วสหรัฐอเมริกา เช่น Cincinnati Premium Outlets, The Outlet Shoppes at Atlanta, Nike Community Store – East LA และ Omaha – Nebraska Crossings เป็นต้น ซึ่งในอนาคตมีแผนการที่จะขยายไปยังสาขาอื่นๆ ด้วย


รายงานของ Moody’s ระบุว่า “บริษัทต่างๆ ในอุตสาหกรรมแฟชั่น ต้องเผชิญกับการตรวจสอบสาธารณะที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของอุตสาหกรรมนี้ ทำให้การผลิตอย่างมีความรับผิดชอบ เป็นความท้าทายทางสังคมที่ใหญ่ที่สุด บังคับให้บริษัทต่างๆ ต้องยอมรับแนวทางปฏิบัติในห่วงโซ่อุปทานที่มีความโปร่งใสและยั่งยืน บรรดาบริษัทที่ต้องการหลีกเลี่ยงความเสี่ยงด้านชื่อเสียงหรือภาพลักษณ์ จะให้ความสำคัญกับกระบวนการารผลิตที่มีความรับผิดชอบต่่อสังคมและสิ่งแวดล้อม”
“ลูกค้าที่ตระหนักถึงสังคมและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น กำลังผลักดันให้เกิดโมเดลธุรกิจใหม่ๆ เช่น การเช่าหรือซื้อเครื่องแต่งกายมือสอง บริษัทผู้ผลิตเครื่องแต่งกายจะต้องเพิ่มการลงทุนในคุณภาพของผลิตภัณฑ์และวัสดุที่ยั่งยืน บริษัทจำพวก Fast Fashion บริษัทที่จำหน่ายสินค้าในระดับราคากลางๆ และบริษัทขนาดเล็กที่มีทรัพยากรจำกัด หรือโครงสร้างเงินทุนที่อ่อนแอ ถือว่ามีความเสี่ยงมากที่สุด จากพฤติกรรมของลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงไปเหล่านี้”

ทั้งนี้ แม้ในยุคโควิด-19 จะทำให้ยอดขายไนกี้ตกลง แต่ไนกี้ยังคงเป็นแบรนด์รองเท้าผ้าใบที่มียอดขายมากที่สุดในโลก ด้วยยอดขาย 23.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 726 พันล้านบาท) ตามมาด้วยอันดับ 2-5 คือ Adidas (อาดิดาส), Asics (เอสิกส์), Puma (พูม่า) และ Under Armour (อันเดอร์ อาเมอร์)
รองเท้ามือสอง ตลาดนี้ไม่เป็นรอง
Cowen Equity Research จัดรองเท้าผ้าใบเป็นประเภทสินทรัพย์ทางเลือกที่เกิดขึ้นใหม่ ตั้งแต่นั้นมารองเท้าผ้าใบได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ โดยตลาดเองก็ไม่ได้แสดงสัญญาณของการชะลอตัวแต่อย่างใด นักวิเคราะห์ของ Cowen เชื่อว่าตลาดขายรองเท้าผ้าใบอาจมีมูลค่าถึง 30 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 935 พันล้านบาท) ภายในปี 2030
ขณะที่ในปี 2019 ตลาดรองเท้าผ้าใบทั่วโลกอยู่ที่ 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 3.1 ล้านล้านบาท) โดยตลาดรองเท้าผ้าใบหลักของสหรัฐอเมริกาหรือตลาดรองเท้าผ้าใบรุ่นใหม่มีมูลค่ามากกว่า 21,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 651,333 ล้านบาท) และตลาดการขายต่อทั่วโลก (รองเท้าผ้าใบมือสอง) ของสหรัฐอเมริกาอยู่ที่ 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และ 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 62,032 พันล้านบาท) ตามลำดับ
สำหรับภาพรวมของตลาดสินค้ามือสองจะมีมูลค่าถึง 64,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 1,966,843 ล้านบาท) ภายในปี 2024 และคาดว่าจะแซงหน้าสินค้าแฟชั่น (มือหนึ่ง) อย่างรวดเร็ว โดย Gen Z (เกิดในช่วงปี 1997-2012) 40% และมิลเลนเนียน (เกิดในช่วงปี 1981-1996) 30% ซื้อสินค้ามือสอง ซึ่งรวมถึงเสื้อผ้ารองเท้าหรือเครื่องประดับในปี 2019

Nike Refurbished จึงช่วยให้แบรนด์ที่มีมูลค่ามากที่สุดแบรนด์หนึ่งในโลกอย่างไนกี้ ยึดโยงกับพฤติกรรมของ Gen Z และใช้ประโยชน์จากความนิยมในการขายต่อ และความยั่งยืนซึ่งเป็น 2 เทรนด์ที่ใหญ่ที่สุดในการค้าปลีก ได้อย่างชาญฉลาด
อย่างไรก็ตาม การซื้อรองเท้ามือสองเป็นสิ่งที่หลายคนไม่คุ้นเคยโดยสิ้นเชิง ซึ่งเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ การสวมรองเท้าคุณภาพสูงที่ใส่สบายเป็นสิ่งที่จำเป็น หากเราต้องการการเดินเหินที่ดี รวมถึงช่วยป้องกันอาการปวดขา หลังและคอ
ผู้บริโภคส่วนใหญ่จะหลีกเลี่ยงการซื้อรองเท้ามือสอง เนื่องจากถูกมองว่าเป็นสินค้าเสื่อมสภาพ อยู่ในสภาพที่ไม่ดี หรือไม่สะอาดพอ แต่แนวทางของ Nike Refurbished จะทำให้ภาพลักษณ์ของรองเท้ามือสองเปลี่ยนแปลงไป จากกระบวนการคัดกรองที่เข้มข้นดังกล่าว ซึ่งหมายความว่าผู้บริโภคจะได้รับรองเท้ามือสองคุณภาพสูงในราคาที่เหมาะสม ขณะเดียวกันก็ได้มีส่วนในการรักษ์โลกด้วย
ท่ี่มา :
- Nike launches refurbished sneaker program
- The Nike Refurbished Program Helps Solve One Of Their Biggest Problems: Returns
- The global sneaker resale market could reach $30 billion by 2030












