หากจะเอ่ยถึงประเทศที่มีกรณีศึกษาและบทเรียนด้านการพัฒนาบุคลากรที่มีความรู้ทางวิชาการควบคู่ไปกับทักษะความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติงานพร้อมตอบโจทย์ความต้องการอุตสาหกรรม ที่บ้านเราควรค่าแก่การตามรอยและนำมาประยุกต์ใช้มากที่สุด ตัวเลือกอันดับต้นๆ คือ “เยอรมนี”
ผมนึกถึงศาสตราจารย์ ดร.คุสมานน์ (Prof.Dr.Klaus R.Kunzmann) สถาปนิกและนักผังเมืองระดับโลกชาวเยอรมัน อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยเบอร์ลินและมหาวิทยาลัยดอตท์มุนท์ ที่ได้รับเชิญเป็นอาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยนานกิงในจีนและมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่งทั่วโลก ผมได้พบและสนทนาถึงการพัฒนาบุคลากรยุคใหม่หลายเรื่องตอนที่ไปเยี่ยมอาจารย์ที่บ้านในเมืองเทปปลิน เยอรมนี ก่อนที่โควิด-19 จะระบาด! ศ.ดร.คุสมานน์ บอกเล่าประสบการณ์ของเยอรมนีและจากมหานครใหญ่ในหลายประเทศทั่วโลก ให้ตระหนักถึงการพัฒนายุคใหม่ว่า
“สมาร์ท ซิตี้ เป็นเรื่องการพัฒนาคุณภาพชีวิตและการมีส่วนร่วมจริงๆ ไม่ใช่กลไก อีโคโนมิค เฟริส์ท ขณะที่ เทคโนโลยี 4.0 หลายเรื่องเป็นวาทกรรมและมีสองด้าน ทั้งที่เป็นคุณและที่เป็นโทษ เทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยลดต้นทุนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แต่ก็ต้องเป็นผู้พึ่งพาผู้อื่นอย่างสำคัญ เราต้องมุ่งส่งเสริมเศรษฐกิจและธุรกิจท้องถิ่นเป็นสำคัญให้สร้างการเติบโตแบบกระจายตัว ไม่พึ่งพาคนอื่นมากเกินไป ธุรกิจระดับโลกของเยอรมนีเกิดจากธุรกิจครอบครัวและท้องถิ่นมาก่อน ตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จมากก็มี Adidas, Puma หรือเครื่องจักร รถยนต์ เครื่องครัว และเครื่องเรือนหลายแบรนด์ระดับโลก ล้วนสร้างจากครอบครัวในท้องถิ่นทั้งนั้น ไม่ใช่เป็นกลุ่มอุตสาหกรรมระดับโลก การพึ่งพาเทคโนโลยีจำเป็น แต่ต้องสร้างการเติบโต บ่มเพาะความเข้มแข็งให้กลุ่มและชุมชนในประเทศ ทั้งระดับกลางและระดับเล็ก คู่กันไป รวมถึงสร้างห่วงโซ่การผลิตที่เชื่อมโยงส่งเสริมกลุ่มธุรกิจขนาดเล็กขนาดกลางให้เติบโตด้วย”
ประเด็นดังกล่าวเป็นแนวคิดที่ผมนำมาปรับประสานกับงานพัฒนาบุคลากรใน EEC เพื่อมุ่งสร้างความยั่งยืนใหม่ เชื่อมสร้างความก้าวหน้าให้ผู้คน-ท้องถิ่นในโลกยุคศตวรรษที่ 21 ที่กำลังเปลี่ยนเข้าสู่ยุค 4.0 ยุคหุ่นยนต์-ออโตเมชั่น เน้นการปรับทักษะความรู้เพื่อพัฒนาบุคลากร-การศึกษาให้ทันโลก ที่เห็นชัดว่า ความก้าวหน้าใหม่นี้ เกิดจากผลรวมที่ผสมผสานระหว่างศักยภาพของมนุษย์เข้ากับพลังของเทคโนโลยี ซึ่งความรู้และทักษะที่สืบทอดกันมาต้องเร่งพัฒนายกระดับกันครั้งใหญ่! ในการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและการทำงานยุคใหม่ตามทิศทางอุตสาหกรรม 4.0!
ประสบการณ์ความก้าวหน้าของเยอรมนี เกิดจากการจัดการศึกษาซึ่งพุ่งเป้าสร้างการเรียนรู้และทักษะผ่านประสบการณ์ในการทำงานจริงที่เรียกต่อกันมาว่าระบบทวิภาคี มีกระบวนการสร้างความรู้และทักษะจากประสบการณ์จริงแบบโรงเรียน-โรงงาน และโรงงาน-โรงเรียน ที่ภาครัฐเและเอกชนของเยอรมนีร่วมมือกันปรับสร้างมาตรฐานและพัฒนาระบบนี้ขึ้นมา วันนี้เราเรียกมันง่ายๆ ว่า UNIVERTORY!
ถ้าย้อนดูประเทศไทยจะพบว่า เมื่อกว่า 2 ปีที่ผ่านมา ยังไม่ค่อยมีความรู้ความเข้าใจในการศึกษาด้านออโตเมชั่นและหุ่นยนต์ในประเทศไทยที่แพร่หลายมากนัก โดยเฉพาะเรื่องอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งการเติบโตพัฒนาในการจัดการศึกษานี้ออกดอกเบ่งบานขึ้นในพื้นที่ EEC เป็นสำคัญ! โดยอาศัยพึ่งพาสถาบันที่มีความเชี่ยวชาญอยู่ก่อนแล้วอย่าง ฟีโบ้ หรือสถาบันที่มีการจัดการเรียนการสอนเรื่องนี้อยู่บ้าง รวมถึงภาคอุตสาหกรรมการผลิตที่กำลังปรับตัวในพื้นที่ ฯลฯ กลุ่มที่กล่าวนี้เป็นแกนสำคัญในการปรับสร้างความก้าวหน้าใหม่ในการพัฒนาบุคคลากรในเรื่องออโตเมชั่น หุ่นยนต์ และทักษะการเรียนรู้ที่เกี่ยวเนื่องด้านนี้! อย่างไรก็ดีการพัฒนาการศึกษาเรื่องนี้เพิ่งจะเกิดขึ้นไม่นานและการจัดให้มีสนามงานจริงเรื่องอุตสาหกรรม 4.0 (Factory 4.0) ก็ยังเป็นเรื่องใหม่!
EEC HDC ซึ่งทำงานพัฒนาบุคลากรเชื่อมประสานภาคอุตสาหกรรม มุ่งพัฒนาการเรียนรู้เกี่ยวกับระบบ ออโตเมชั่นและหุ่นยนต์ ขึ้นใน EEC โดยประสานภาคอุตสาหกรรมจัดตั้งศูนย์ออโตเมชั่นขึ้นที่มหาวิทยาลัยบูรพาร่วมกับบริษัทมิตซูบิชิ ให้เป็นศูนย์การพัฒนาการเรียนรู้ทักษะบุคลากรด้านออโตเมชั่น และสนับสนุนศูนย์การศึกษาด้านแมคคาทรอนิกส์ให้กับสำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก เพื่อพัฒนาต่อยอดการศึกษาด้านหุ่นยนต์และออโตเมชั่นขึ้นรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่
เมื่อกระบวนการทำงานเชื่อมกับภาคอุตสาหกรรมในพื้นที ดร.สมชัย ไทยสงวนวรคุณ ประธาน EEC Industry Forum (EIF) ซึ่งเป็นประธานกลุ่มอุตสาหกรรม SNC เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาบุคลากรยุคใหม่นี้ โดยมีมุมมองเดียวกับ ศ.ดร.คุสมานน์ จึงจัดตั้ง ARAI Academy ขึ้นในโรงงาน SNC จังหวัดระยอง สร้างระบบ Factory 4.0 เป็นศูนย์การเรียนรู้สร้างประสบการณ์ตรงภาคปฏิบัติจริงแบบครบวงจรในด้านระบบอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งเรียนรู้ได้ดีกว่าการเรียนในห้องทดลองหรือกับแบบจำลอง
โดยกระบวนการเรียนรู้-สร้างประสบการณ์นี้เป็นแบบ UNIVERTORY (University บวกกับ Factory) ที่เป็นความเคลื่อนไหวใหม่ของการพัฒนาบุคลากร ที่สร้างกระบวนการเรียนรู้ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติที่ได้ประสบการณ์ตรง เหนือกว่ากระบวนการเรียนแบบเดิมๆ ARAI Academy ที่โรงงาน SNC เป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของประเทศในยุค 4.0
น่ายินดีที่วันนี้ UNIVERTORY นี้เชื่อมประสานกับ 18 มหาวิทยาลัยทั้งในและนอกพื้นที่ EEC รวมถึงเชื่อมกับกว่า 40 วิทยาลัยระดับอาชีวศึกษา มุ่งสร้างเครือข่ายการเรียนรู้เรื่องอุตสาหกรรม 4.0 ครบวงจร โดยได้วางแผนพัฒนาบุคลากรร่วมกับสถาบันการศึกษาเครือข่าย ตั้งเป้าในระยะ 5 ปีนี้ จะผลิตบุคลากรผ่านเครือข่ายปีละกว่าหมื่นคน และช่วยพัฒนา SMEs ที่เป็นเครือข่ายที่ต้องการปรับสู่อุตสาหกรรม 4.0 ปีละ 3,000 แห่ง ทั้งยังบริการการซ่อมสร้างหุ่นยนต์และเครื่องจักกลโรงงานที่ประหยัดต้นทุน รวมถึงระบบ iLogistic ในศูนย์นี้ด้วย ฯลฯ ทั้งหมดมีผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมจับต้องได้ นับเป็นอีกก้าวหนึ่งของความร่วมมือ EEC HDC กับ EEC Industrial Forum (EIF) และภาคอุตสาหกรรม ตลอดจนสถาบันการศึกษา ที่กำลังขับเคลื่อนก้าวใหม่ในการพัฒนาบุคลากรเพื่อตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงในอนาคต
เรื่อง : Apichartology
