นอกเหนือจากความกังวลเรื่องการติดเชื้อโควิด-19 แล้ว ในการระบาดระลอกล่าสุดนี้ ยังมีข่าวการแพร่ระบาดของโควิดหลายสายพันธุ์มากขึ้น ซึ่งสิ่งที่ทุกคนกลัว คือโควิดสายพันธุ์ใหม่เหล่านี้ มักจะแพร่กระจายได้เร็วขึ้นและทำให้ผู้ติดเชื้อมีอาการทรุดลงเร็วขึ้นนั่นเอง ดังนั้น คงจะดีไม่น้อย ถ้าเรามีนวัตกรรม ‘เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์’ ที่จะมาตรวจเช็คได้อย่างรวดเร็วว่าเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่ตรวจพบนั้น เป็นเชื้อกลายพันธุ์หรือไม่
ความคิดนี้เป็นจริงขึ้นมาแล้ว เมื่อ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ที่ผนึกกำลังกับ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โชว์ผลสำเร็จงานวิจัย “เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์” นวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ที่พร้อมช่วยทีมบุคลากรทางการแพทย์ และยกระดับการเฝ้าระวังการแพร่เชื้อไวรัสโควิด-19 ไปได้อีกขั้นหนึ่ง
ทำความรู้จัก ‘เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์’ นวัตกรรมมาทันเวลา ฝีมือนักวิจัยและแพทย์ไทย
รศ.ดร.ศิริเดช บุญแสง คณบดีคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) หัวหน้าทีมนักวิจัย เจ้าของผลงาน ‘เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์’ เปิดเผยว่า
“จากกรณีการตรวจพบเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์ต่างๆ ในประเทศไทยในช่วงการระบาดระลอกสามที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นสายพันธุ์อังกฤษ สายพันธุ์อินเดีย โดยล่าสุดพบโควิดสายพันธุ์แอฟริกาใต้ในคลัสเตอร์ตากใบ จ.นราธิวาส และรักษาหายแล้วในเวลาต่อมา สถานการณ์นี้นับว่าสร้างความกังวลใจให้ผู้คนเป็นอย่างมาก”
รศ.ดร.ศิริเดช บุญแสง คณบดีคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.)“ทางทีมนักวิจัยจาก สจล. และคณะทำงานร่วมจากหลายสถาบัน จึงได้พัฒนาเทคโนโลยี “เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์” โดยปรับเอา เอไอ หรือ ปัญญาประดิษฐ์ ซีร่า คอร์ (CiRA CORE) ซึ่งเป็น เอไอสัญชาติไทย คิดค้นโดยนักวิจัยชาวไทย มาพัฒนาเพื่อให้ได้เทคโนโลยีใหม่ที่สามารถสนับสนุนการปฏิบัติงานของทีมแพทย์ได้”
โดยการทำงานของนวัตกรรมเอไอทางการแพทย์นี้แบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่
หนึ่ง : สามารถบ่งชี้สายพันธุ์ของเชื้อโควิด-19 ได้ถึง 8 สายพันธุ์ อาทิ สายพันธุ์ B.1.1.7 จากอังกฤษ สายพันธุ์ B.1.351 จากแอฟริกาใต้ สายพันธุ์ B.1.1.28 หรือ P1 จากบราซิล สายพันธุ์ B.1.617.1, B.1.617.2 และ B.1.617.3 จากอินเดีย สายพันธุ์ที่ระบาดในชุมชน B.1.36.16 จาก สมุทรสาคร ปทุมธานี และ กทม. ซึ่งช่วยแพทย์ลดขั้นตอนการวิเคราะห์ แยกแยะ และคาดการณ์การกระจายตัวของสายพันธุ์ต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สอง : ตรวจตำแหน่งที่กลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโควิด-19 ด้วยการค้นหาตำแหน่งกลายพันธุ์ที่เป็นที่น่ากังวล (Variant of Concern; VOCs) ซึ่งมีความถูกต้องถึง 99% ใน 30 วินาที

รศ.ดร.ศิริเดช ยังกล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับขั้นตอนการวิเคราะห์สายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโควิด -19 และการค้นหาตำแหน่งกลายพันธุ์ VOCs ด้วยเอไอดังกล่าว ช่วยให้แพทย์สามารถลดขั้นตอนการวิเคราะห์ให้เหลือเพียง 3 ขั้นตอน ได้แก่
1. นำข้อมูลสารพันธุกรรมทั้งหมด หรือจีโนมที่ได้ทั้งแบบเดี่ยว หรือแบบหลายๆจีโนมพร้อมกัน เข้าไปประมวลผลในโปรแกรมเอไอ (Input Data)
2. วิเคราะห์ผล
3. แสดงผลในรูปแบบชื่อของสายพันธุ์ และหากพบเชื้อกลายพันธุ์จะแสดงผลเป็นสีแดง พร้อมแสดงตำแหน่งกลายพันธุ์ (VOCs) บนจีโนม หากไม่พบเชื้อจะเป็นสีเทา
“ทั้งนี้ ประสิทธิภาพของเอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์นี้ เป็นผลมาจากกระบวนการเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) ของเอไอในข้อมูลรหัสพันธุกรรมของเชื้อโควิดที่มีจีโนมถึง 30,000 ตำแหน่ง จากฐานข้อมูลรหัสพันธุกรรมของจุลชีพ “GISAID” จึงทำให้เอไอสามารถแยกแยะตำแหน่งโควิดกลายพันธุ์ (VOC) และสามารถบ่งชี้เชื้อโควิดกลายพันธุ์ได้หลายสายพันธุ์ได้” รศ.ดร.ศิริเดช อธิบายเพิ่มเติม
นวัตกรรมทางการแพทย์ ที่สำเร็จได้ ด้วยการบูรณาการความร่วมมือ สหสาขาวิชา ที่แท้จริง
ปัจจุบัน “เอไอตรวจโควิดกลายพันธุ์” อยู่ระหว่างลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) และยื่นจดสิทธิบัตรร่วมกันระหว่างหน่วยงาน อีกทั้งยังมีความพร้อมในการถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่หน่วยงานที่สนใจ
อย่างไรก็ตาม เอไอดังกล่าว เป็นการพัฒนาองค์ความรู้ร่วมกับ ดร.วีรยุทธ กิตติชัย อาจารย์ประจำคณะแพทยศาสตร์ สจล. ผศ.ดร.สันทัด ชูวงค์อินทร์ หัวหน้าศูนย์หุ่นยนต์อุตสาหกรรมและระบบอัตโนมัติ (CiRA) วิทยาลัยนวัตกรรมการผลิตขั้นสูง สจล. พร้อมด้วย ดร.จักรพันธุ์ รุณเจริญ ดร.อินทรี เสนสอน และ ศ.เกียรติคุณ ดร.วสันต์ จันทราทิตย์ ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ (Center for Medical Genomics) คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และนางสาวทัชชา ยิ้มถิน อาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยาและอิมมิวโนโลยี คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) รศ. ดร.ศิริเดช กล่าวปิดท้าย

ด้าน ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ อธิการบดี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ได้ใช้โอกาสนี้กล่าวถึงบทบาทของ สจล. ในด้านการนำเสนองานวิจัยที่เป็นประโยชน์ในช่วงเวลาที่ทุกฝ่ายต้องร่วมกันต่อสู้กับการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ว่า
“ในขณะที่บุคลากรทางการแพทย์ยังต้องทำงานอย่างหนักในช่วงที่เกิดการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เพื่อตรวจคัดกรองผู้เสี่ยงติดเชื้อรายใหม่ รักษาผู้ติดเชื้อ พร้อมสร้างภูมิคุ้มกันหมู่อย่างต่อเนื่อง ทางฝั่งนักวิจัยไทยก็ยิ่งต้องเร่งคิดค้นและพัฒนาเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ด้วย
ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ อธิการบดี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.)“สจล. ตระหนักในภารกิจนี้มาโดยตลอด จึงไม่หยุดพัฒนาและส่งต่อความช่วยเหลือแก่ทีมบุคลากรทางการแพทย์และชุมชนต่างๆ ไม่ใช่แค่นวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่คิดค้นโดยบุคลากรทั้งคณาจารย์และนักศึกษาของ สจล. เท่านั้น แต่นับตั้งแต่การระลอกแรกจนถึงระบอกล่าสุด สจล. ได้เปิด “ศูนย์ฉีดวัคซีนโควิด-19 สจล.” จุดบริการวัคซีนภายนอกโรงพยาบาล สำหรับนักศึกษาและบุคลากร สจล.”
ทั้งนี้ เพื่อให้สถาบันมีความพร้อมในการเปิดทำการเรียนการสอนแบบปกติได้โดยเร็วที่สุด ภายใต้นโยบายกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และในอนาคตเตรียมขยายวัคซีนไปยังกลุ่มคนที่ทำประโยชน์เพื่อสาธารณะเพิ่มเติมด้วย”
สำหรับนวัตกรรม เอไอตรวจและคัดแยะโควิดกลายพันธุ์นี้ ในปัจจุบันอยู่ระหว่างลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) และยื่นจดสิทธิบัตรร่วมกันระหว่างหน่วยงาน และพร้อมถ่ายทอดนวัตกรรมแก่หน่วยงานที่สนใจหน่วยงานรัฐหรือเอกชนใดที่สนใจถ่ายทอดเทคโนโลยีดังกล่าว โยสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ สจล. โทร. 02-723-4900 หรือติดตามความเคลื่อนไหวกิจกรรมของ สจล. ผ่าน Facebook : kmitlofficial และ www.kmitl.ac.th
ไม่ใช่แค่ได้ฉีดวัคซีนโควิด แต่ต้องได้รับบริการที่ดีด้วย Hack Vax แพลตฟอร์มจัดการการฉีดวัคซีน ที่เข้าใจผู้ฉีดดีที่สุด
COVID-19 iMap นวัตกรรมแห่งความหวัง เชื่อมโยงข้อมูลดาวเทียม กระชับพื้นที่ คุมการระบาดระลอกใหม่อย่างได้ผล
รู้จัก ‘หุ่นยนต์ AVATAR’ หุ่นยนต์บังคับระยะไกลรับความเสี่ยงแทนมนุษย์ ผ่านการศึกษาและสร้างจริงของ FIBO
Views: 3,276