อุตสาหกรรมดาวรุ่งที่มาแรงอย่างชัดเจนในยุคโควิด-19 คือ “อุตสาหกรรมการแพทย์” รวมถึง “อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับสุขภาพ” และต่อให้การแพร่ระบาดสิ้นสุดลง อุตสาหกรรมที่ส่งเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้คนเหล่านี้ ก็จะยังคงความร้อนแรงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ หรือ Big Tech ที่เดินหน้าลงทุนเพื่อผลักดันธุรกิจด้านการดูแลสุขภาพ และการจัดการด้านสุขภาพอย่างจริงจัง สะท้อนให้เห็นถึงกลยุทธ์และทิศทางที่สำคัญของ Big Tech มุ่งเน้นในด้านเครื่องมือและบริการด้านสุขภาพมากขึ้น
Big Tech จึงไม่ใช่แค่ชิมลางธุรกิจสุขภาพเล่นๆ แต่นี่คือสัญญาณว่า บริษัทเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลก พร้อมที่จะเขย่าอุตสาหกรรมนี้ เพื่อก้าวขึ้นเป็น Big Health ด้วยข้อได้เปรียบจากความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีที่นำเสนอความสะดวกสบายที่ถูกจริตผู้บริโภคยุคดิจิทัล รวมถึงสามารถตอบสนองพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปสู่ New Normal และ Next Normal ได้เป็นอย่างดี

เริ่มกันที่ Google ที่ให้บริการเครื่องมือด้านสุขภาพ ผ่านแอปพลิเคชั่นใหม่ล่าสุดของ Google ช่วยให้ผู้ป่วยระบุสภาพผิวได้ โดยแอปฯ “dermatology Assist” ซึ่งเปิดตัวในเดือนพฤษภาคม 2564 ในการประชุมนักพัฒนา Google IO ประจำปี จะใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อวิเคราะห์รูปภาพผิวหนัง ผม และเล็บ ที่ผู้ใช้อัปโหลดเข้าไปในแพลตฟอร์ม
“AI มีศักยภาพที่จะช่วยให้แพทย์ดูแลผู้ป่วยและรักษาโรคได้ ตั้งแต่การปรับปรุงกระบวนการคัดกรองมะเร็งเต้านม ไปจนถึงการช่วยตรวจหาวัณโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เมื่อเรารวมความก้าวหน้าเหล่านี้ใน AI เข้ากับเทคโนโลยีอื่นๆ เช่น กล้องสมาร์ทโฟน เราสามารถปลดล็อกวิธีใหม่ๆ เพื่อให้ผู้คนได้รับข้อมูลที่ดีขึ้นเกี่ยวกับสุขภาพของพวกเขา” Google ระบุใน Blog ของบริษัทฯ
ถึงตรงนี้ หลายคนคงมีคำถามเพิ่มเติมว่า เครื่องมือวิเคราะห์โรคผิวหนังที่ขับเคลื่อนโดย AI ของ Google ทำงานอย่างไร
คำอธิบายจาก Google คือ “ในแต่ละปีเราเห็นการค้นหาที่เกี่ยวข้องกับปัญหาผิว เล็บ และผม โดย Google เกือบหมื่นล้านครั้ง ผู้คนกว่า 2 พันล้านคนทั่วโลกประสบปัญหาเกี่ยวกับโรคผิวหนัง แต่ทั่วโลกยังขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ แม้ Google Search จะช่วยให้ข้อมูลทั่วไปในเบื้องต้นได้ แต่อาจเป็นเรื่องยากที่จะอธิบายสิ่งที่คุณเห็นบนผิวของคุณด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียว”
“เครื่องมือช่วยวิเคราะห์โรคผิวหนังที่ขับเคลื่อนด้วย AI ของเรา เป็นแอปพลิเคชันบนเว็บไซต์ ที่เราหวังว่าจะเปิดตัวนำร่องในปลายปีนี้ เพื่อให้คุณทราบได้ง่ายขึ้นว่า เกิดอะไรขึ้นกันแน่กับผิวของคุณ โดยเมื่อคุณเปิดแอปฯ นี้ และใช้กล้องสมาร์ทโฟนถ่ายภาพปัญหาผิวหนัง ผม หรือเล็บ จำนวน 3 ภาพ จากมุมต่างๆ แล้วอัพโหลด จากนั้นระบบจะถามคำถามเกี่ยวกับประเภทผิวของคุณ ระยะเวลาที่คุณมีปัญหา และอาการอื่นๆ ที่ช่วยให้เครื่องมือจำกัดความเป็นไปได้ของอาการผิดปกติหรือโรคให้แคบลง จากนั้น AI จะวิเคราะห์ข้อมูลนี้ และนำเสนอว่าอาการที่เกิดขึ้นนั้น มีโอกาสท่ี่จะเป็นความผิดปกติจากสาเหตุใดมากที่สุด เพื่อให้คุณสามารถนำข้อมูลที่ได้ไปค้นคว้าเพิ่มเติมต่อได้”
อย่างไรก็ตาม Google ออกตัวว่าเครื่องมือนี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การวินิจฉัยหรือทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์แต่อย่างใด เนื่องจากมีเงื่อนไขหลายประการ ที่จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบจากแพทย์ การตรวจร่างกายด้วยตนเอง หรือการทดสอบเพิ่มเติมอื่นๆ เช่น การตัดชิ้นเนื้อ แต่ Google ก็หวังว่าผู้ใช้งานจะสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เชื่อถือได้ เพื่อให้สามารถตัดสินใจเกี่ยวกับขั้นตอนต่อไปว่าจะทำอย่างไรกับอาการผิดปกติทางผิวหนังที่เกิดขึ้นได้ภายใต้ข้อมูลที่มากขึ้น
แล้ว Google พัฒนา AI ที่ประเมินปัญหาของทุกสภาพผิว ด้วยวิธีการใด
คำตอบคือ เครื่องมือของ Google เป็นผลจากการวิจัย Machine Learning และการพัฒนาผลิตภัณฑ์มานานกว่า 3 ปี โดยบทความที่นำเสนอใน Nature Medicine ได้ระบุถึงแนวทางการเรียนรู้เชิงลึกในการประเมินโรคผิวหนัง และแสดงให้เห็นว่าระบบ AI ของ Google สามารถบรรลุความถูกต้องแม่นยำเทียบเท่ากับแพทย์ผิวหนังที่ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการของสหรัฐฯ อีกทั้งบทความล่าสุดที่เกี่ยวกับ แอปฯ “dermatology Assist” นี้ใน JAMA Network Open ก็แสดงให้เห็นว่าแพทย์ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังสามารถใช้เครื่องมือที่ใช้ AI นี้ เพื่อปรับปรุงความสามารถในการตีความสภาพผิวนั้นๆ ได้อย่างไร
นอกจากนี้ เพื่อให้แน่ใจว่านวัตกรรมทางการแพทย์สุดล้ำนี้สร้างมาเพื่อทุกคน โมเดลของ Google ได้พิจารณาปัจจัยต่างๆ ประกอบด้วย เช่น อายุ เพศ เชื้อชาติ และประเภทผิว ตั้งแต่ผิวซีดไปจนถึงผิวสีน้ำตาลเข้ม

“เราพัฒนาและปรับแต่งโมเดลของเราด้วยข้อมูลที่ไม่ระบุตัวตน ซึ่งครอบคลุมรูปภาพประมาณ 65,000 ภาพ ข้อมูลของสภาพผิวที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว และรูปภาพเกี่ยวกับปัญหาผิวนับล้านภาพ ตลอดจนตัวอย่างผิวสุขภาพดีนับพันตัวอย่าง ทั้งหมดนี้มาจากข้อมูลประชากรที่แตกต่างกัน”
แม้ว่าแอปฯ นี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดแทนการไปพบแพทย์ก็ตาม แต่ โมเดล AI ที่ขับเคลื่อนเครื่องมือวัดสุขภาพผิวของ Google ก็ได้ผ่านการตรวจสอบทางคลินิก และได้รับเครื่องหมาย CE (Conformité Européenne เป็นเครื่องหมายบังคับของผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายในตลาดทั้งในกลุ่มประเทศสหภาพยุโรป และเขตเศรษฐกิจยุโรป) เพื่อใช้เป็นเครื่องมือทางการแพทย์ในยุโรป (เครื่องมือนี้ยังไม่ได้รับการประเมินโดย US FDA เพื่อความปลอดภัยหรือประสิทธิภาพ จึงไม่สามารถใช้ได้ในสหรัฐอเมริกา)
จะเห็นได้ว่าความเคลื่อนไหวทางธุรกิจครั้งนี้ของ Google กำลังเปลี่ยนสมาร์ทโฟนให้เป็นเครื่องมือวัดสุขภาพที่ซับซ้อน ขณะที่ก่อนหน้านี้ในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 โทรศัพท์ Google Pixel กลายเป็นเครื่องมือด้านสุขภาพ ด้วยเทคโนโลยีใหม่ที่สามารถตรวจจับและวัดอัตราการเต้นของหัวใจ รวมถึงอัตราการหายใจผ่านกล้องของโทรศัพท์ เท่านั้นยังไม่พอ Google ได้พยายามที่จะให้บริการบันทึกสุขภาพส่วนบุคคลอีกครั้ง โดยกำลังสำรวจเครื่องมือบันทึกข้อมูลสุขภาพส่วนบุคคลสำหรับผู้ป่วย ซึ่งเป็นระยะเวลาเกือบสิบปีหลังจากความพยายามครั้งแรกของ Google Health ล้มเหลว จนต้องยุติการดำเนินการไป





นอกจาก Big Tech อย่าง Google แล้ว ยังมีรายงานว่า Amazon ยักษ์ใหญ่อีคอมเมิร์ซโลก กำลังวางแผนขยายธุรกิจ “ตรวจสุขภาพ” ด้วยการเสนอบริการการทดสอบทางการแพทย์ที่บ้าน เช่น ตรวจหาเชื้อโควิด-19 ตรวจการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ และจีโนมทางคลินิก โดยจะเป็นการขับเคลื่อนธุรกิจสุขภาพของบริษัทฯ ควบคู่ไปกับ Amazon Pharmacy บริการจำหน่ายและนำส่งยา (ตามใบสั่งยาของแพทย์) ถึงบ้าน พร้อมให้คำปรึกษาโดยเภสัชกรตลอด 24 ชั่วโมง ผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งเปิดตัวเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2563 และ Amazon Care คลินิกสุขภาพเสมือนจริง ซึ่งเตรียมขยายไปทั่วประเทศสหรัฐอเมริกาในช่วงฤดูร้อนนี้ หลังจากในช่วงแรกเปิดให้บริการเฉพาะกับพนักงานของบริษัทฯ เท่านั้น


ด้าน Microsoft ยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีก็กำลังลงทุนอย่างหนักในธุรกิจสุขภาพเช่นกัน โดยเมื่อเดือนเมษายน 2564 Microsoft เข้าซื้อกิจการ Nuance บริษัทเทคโนโลยีซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ข้ามชาติสัญชาติอเมริกัน ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองเบอร์ลิงตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ซึ่งให้บริการเทคโนโลยีจดจำเสียงพูดและปัญญาประดิษฐ์ ด้วยมูลค่า 19.7 พันล้านดอลลาร์วหรัฐฯ ซึ่งเป็นการเข้าซื้อกิจการที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของบริษัทฯ หลังจากซื้อ LinkedIn ในปี 2559 ด้วยมูลค่า 26 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยก่อนหน้านี้เมื่อตุลาคม 2562 Microsoft ก็ได้ร่วมมือกับ Nuance ในการใช้เทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาที่ยุ่งยากสำหรับแพทย์ ซึ่งใช้เวลามากเกินไปกับงานด้านเอกสารและงานธุรการ จนทำให้แพทย์เกิดภาวะเหนื่อยล้าจากการทำงานจนเกินควร

ทั้งนี้ Accenture บริษัทที่ปรึกษาชื่อดัง ประกาศในรายงานล่าสุดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคอันเนื่องมาจากโควิด-19 ว่า “ทุกธุรกิจคือธุรกิจด้านสุขภาพ” เพราะแท้จริงแล้วโรคอุบัติใหม่นี้กำลังขับเคลื่อนเทรนด์ด้านสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีที่ ไม่ใช่แค่เพียง Big Tech เท่านั้น เพราะก่อนหน้านี้เราได้เห็นมาในภาคส่วนต่างๆ เช่น อาหาร การค้าปลีก การเดินทาง ท่องเที่ยว และความงาม เช่น โรงแรมระดับไฮเอนด์บางแห่งจ้างเจ้าหน้าที่ที่เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ ช่วยสร้างโปรแกรมโภชนาการ การนอนหลับ และการออกกำลังกายเฉพาะบุคคลสำหรับแขกที่เข้าพัก เป็นต้น
ที่มา :
Big Tech becomes Big Health
Using AI to help find answers to common skin conditions
Amazon plans to launch its own at-home medical testing brand
Microsoft accelerates industry cloud strategy for healthcare with the acquisition of Nuance












