อิทธิฤทธิ์โควิด-19 เปลี่ยน “Big Tech” ให้กลายเป็น “Big Health”

อุตสาหกรรมดาวรุ่งที่มาแรงอย่างชัดเจนในยุคโควิด-19 คือ “อุตสาหกรรมการแพทย์” รวมถึง “อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับสุขภาพ” และต่อให้การแพร่ระบาดสิ้นสุดลง อุตสาหกรรมที่ส่งเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้คนเหล่านี้ ก็จะยังคงความร้อนแรงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ หรือ Big Tech ที่เดินหน้าลงทุนเพื่อผลักดันธุรกิจด้านการดูแลสุขภาพ และการจัดการด้านสุขภาพอย่างจริงจัง สะท้อนให้เห็นถึงกลยุทธ์และทิศทางที่สำคัญของ Big Tech มุ่งเน้นในด้านเครื่องมือและบริการด้านสุขภาพมากขึ้น


Big Tech จึงไม่ใช่แค่ชิมลางธุรกิจสุขภาพเล่นๆ แต่นี่คือสัญญาณว่า บริษัทเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลก พร้อมที่จะเขย่าอุตสาหกรรมนี้ เพื่อก้าวขึ้นเป็น Big Health ด้วยข้อได้เปรียบจากความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีที่นำเสนอความสะดวกสบายที่ถูกจริตผู้บริโภคยุคดิจิทัล รวมถึงสามารถตอบสนองพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปสู่ New Normal และ Next Normal ได้เป็นอย่างดี
ตรวจสภาพผิว
การใช้แอปฯ dermatology Assist จาก Google ตรวจสภาพผิว
เริ่มกันที่ Google ที่ให้บริการเครื่องมือด้านสุขภาพ ผ่านแอปพลิเคชั่นใหม่ล่าสุดของ Google ช่วยให้ผู้ป่วยระบุสภาพผิวได้ โดยแอปฯ “dermatology Assist” ซึ่งเปิดตัวในเดือนพฤษภาคม 2564 ในการประชุมนักพัฒนา Google IO ประจำปี จะใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อวิเคราะห์รูปภาพผิวหนัง ผม และเล็บ ที่ผู้ใช้อัปโหลดเข้าไปในแพลตฟอร์ม
“AI มีศักยภาพที่จะช่วยให้แพทย์ดูแลผู้ป่วยและรักษาโรคได้ ตั้งแต่การปรับปรุงกระบวนการคัดกรองมะเร็งเต้านม ไปจนถึงการช่วยตรวจหาวัณโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เมื่อเรารวมความก้าวหน้าเหล่านี้ใน AI เข้ากับเทคโนโลยีอื่นๆ เช่น กล้องสมาร์ทโฟน เราสามารถปลดล็อกวิธีใหม่ๆ เพื่อให้ผู้คนได้รับข้อมูลที่ดีขึ้นเกี่ยวกับสุขภาพของพวกเขา” Google ระบุใน Blog ของบริษัทฯ
ถึงตรงนี้ หลายคนคงมีคำถามเพิ่มเติมว่า เครื่องมือวิเคราะห์โรคผิวหนังที่ขับเคลื่อนโดย AI ของ Google ทำงานอย่างไร

คำอธิบายจาก Google คือ “ในแต่ละปีเราเห็นการค้นหาที่เกี่ยวข้องกับปัญหาผิว เล็บ และผม โดย Google เกือบหมื่นล้านครั้ง ผู้คนกว่า 2 พันล้านคนทั่วโลกประสบปัญหาเกี่ยวกับโรคผิวหนัง แต่ทั่วโลกยังขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ แม้ Google Search จะช่วยให้ข้อมูลทั่วไปในเบื้องต้นได้ แต่อาจเป็นเรื่องยากที่จะอธิบายสิ่งที่คุณเห็นบนผิวของคุณด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียว”

dermatology Assist
“เครื่องมือช่วยวิเคราะห์โรคผิวหนังที่ขับเคลื่อนด้วย AI ของเรา เป็นแอปพลิเคชันบนเว็บไซต์ ที่เราหวังว่าจะเปิดตัวนำร่องในปลายปีนี้ เพื่อให้คุณทราบได้ง่ายขึ้นว่า เกิดอะไรขึ้นกันแน่กับผิวของคุณ โดยเมื่อคุณเปิดแอปฯ นี้ และใช้กล้องสมาร์ทโฟนถ่ายภาพปัญหาผิวหนัง ผม หรือเล็บ จำนวน 3 ภาพ จากมุมต่างๆ แล้วอัพโหลด จากนั้นระบบจะถามคำถามเกี่ยวกับประเภทผิวของคุณ ระยะเวลาที่คุณมีปัญหา และอาการอื่นๆ ที่ช่วยให้เครื่องมือจำกัดความเป็นไปได้ของอาการผิดปกติหรือโรคให้แคบลง จากนั้น AI จะวิเคราะห์ข้อมูลนี้ และนำเสนอว่าอาการที่เกิดขึ้นนั้น มีโอกาสท่ี่จะเป็นความผิดปกติจากสาเหตุใดมากที่สุด เพื่อให้คุณสามารถนำข้อมูลที่ได้ไปค้นคว้าเพิ่มเติมต่อได้”
อย่างไรก็ตาม Google ออกตัวว่าเครื่องมือนี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การวินิจฉัยหรือทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์แต่อย่างใด เนื่องจากมีเงื่อนไขหลายประการ ที่จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบจากแพทย์ การตรวจร่างกายด้วยตนเอง หรือการทดสอบเพิ่มเติมอื่นๆ เช่น การตัดชิ้นเนื้อ แต่ Google ก็หวังว่าผู้ใช้งานจะสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เชื่อถือได้ เพื่อให้สามารถตัดสินใจเกี่ยวกับขั้นตอนต่อไปว่าจะทำอย่างไรกับอาการผิดปกติทางผิวหนังที่เกิดขึ้นได้ภายใต้ข้อมูลที่มากขึ้น

dermatology Assist

แล้ว Google พัฒนา AI ที่ประเมินปัญหาของทุกสภาพผิว ด้วยวิธีการใด

คำตอบคือ เครื่องมือของ Google เป็นผลจากการวิจัย Machine Learning และการพัฒนาผลิตภัณฑ์มานานกว่า 3 ปี โดยบทความที่นำเสนอใน Nature Medicine ได้ระบุถึงแนวทางการเรียนรู้เชิงลึกในการประเมินโรคผิวหนัง และแสดงให้เห็นว่าระบบ AI ของ Google สามารถบรรลุความถูกต้องแม่นยำเทียบเท่ากับแพทย์ผิวหนังที่ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการของสหรัฐฯ อีกทั้งบทความล่าสุดที่เกี่ยวกับ แอปฯ “dermatology Assist” นี้ใน JAMA Network Open ก็แสดงให้เห็นว่าแพทย์ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังสามารถใช้เครื่องมือที่ใช้ AI นี้ เพื่อปรับปรุงความสามารถในการตีความสภาพผิวนั้นๆ ได้อย่างไร
นอกจากนี้ เพื่อให้แน่ใจว่านวัตกรรมทางการแพทย์สุดล้ำนี้สร้างมาเพื่อทุกคน โมเดลของ Google ได้พิจารณาปัจจัยต่างๆ ประกอบด้วย เช่น อายุ เพศ เชื้อชาติ และประเภทผิว ตั้งแต่ผิวซีดไปจนถึงผิวสีน้ำตาลเข้ม
dermatology Assist
แอปฯ dermatology Assist นวัตกรรมทางการแพทย์จาก Google

“เราพัฒนาและปรับแต่งโมเดลของเราด้วยข้อมูลที่ไม่ระบุตัวตน ซึ่งครอบคลุมรูปภาพประมาณ 65,000 ภาพ ข้อมูลของสภาพผิวที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว และรูปภาพเกี่ยวกับปัญหาผิวนับล้านภาพ ตลอดจนตัวอย่างผิวสุขภาพดีนับพันตัวอย่าง ทั้งหมดนี้มาจากข้อมูลประชากรที่แตกต่างกัน”

แม้ว่าแอปฯ นี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดแทนการไปพบแพทย์ก็ตาม แต่ โมเดล AI ที่ขับเคลื่อนเครื่องมือวัดสุขภาพผิวของ Google ก็ได้ผ่านการตรวจสอบทางคลินิก และได้รับเครื่องหมาย CE (Conformité Européenne เป็นเครื่องหมายบังคับของผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายในตลาดทั้งในกลุ่มประเทศสหภาพยุโรป และเขตเศรษฐกิจยุโรป) เพื่อใช้เป็นเครื่องมือทางการแพทย์ในยุโรป (เครื่องมือนี้ยังไม่ได้รับการประเมินโดย US FDA เพื่อความปลอดภัยหรือประสิทธิภาพ จึงไม่สามารถใช้ได้ในสหรัฐอเมริกา)
จะเห็นได้ว่าความเคลื่อนไหวทางธุรกิจครั้งนี้ของ Google กำลังเปลี่ยนสมาร์ทโฟนให้เป็นเครื่องมือวัดสุขภาพที่ซับซ้อน ขณะที่ก่อนหน้านี้ในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 โทรศัพท์ Google Pixel กลายเป็นเครื่องมือด้านสุขภาพ ด้วยเทคโนโลยีใหม่ที่สามารถตรวจจับและวัดอัตราการเต้นของหัวใจ รวมถึงอัตราการหายใจผ่านกล้องของโทรศัพท์ เท่านั้นยังไม่พอ Google ได้พยายามที่จะให้บริการบันทึกสุขภาพส่วนบุคคลอีกครั้ง โดยกำลังสำรวจเครื่องมือบันทึกข้อมูลสุขภาพส่วนบุคคลสำหรับผู้ป่วย ซึ่งเป็นระยะเวลาเกือบสิบปีหลังจากความพยายามครั้งแรกของ Google Health ล้มเหลว จนต้องยุติการดำเนินการไป
Amazon Pharmacy
Amazon Pharmacy
Amazon Health Center
Amazon Health Center
ภาพจาก AMAZON REUTER
Amazon Care
Amazon Care
Amazon Care
Amazon Care
นอกจาก Big Tech อย่าง Google แล้ว ยังมีรายงานว่า Amazon ยักษ์ใหญ่อีคอมเมิร์ซโลก กำลังวางแผนขยายธุรกิจ “ตรวจสุขภาพ” ด้วยการเสนอบริการการทดสอบทางการแพทย์ที่บ้าน เช่น ตรวจหาเชื้อโควิด-19 ตรวจการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ และจีโนมทางคลินิก โดยจะเป็นการขับเคลื่อนธุรกิจสุขภาพของบริษัทฯ ควบคู่ไปกับ Amazon Pharmacy บริการจำหน่ายและนำส่งยา (ตามใบสั่งยาของแพทย์) ถึงบ้าน พร้อมให้คำปรึกษาโดยเภสัชกรตลอด 24 ชั่วโมง ผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งเปิดตัวเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2563 และ Amazon Care คลินิกสุขภาพเสมือนจริง ซึ่งเตรียมขยายไปทั่วประเทศสหรัฐอเมริกาในช่วงฤดูร้อนนี้ หลังจากในช่วงแรกเปิดให้บริการเฉพาะกับพนักงานของบริษัทฯ เท่านั้น
Microsoft ซื้อกิจการ Nuance
Microsoft ซื้อกิจการ Nuance เพื่อช่วงชิงส่วนแบ่งในอุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพ
Microsoft x Nuance
Microsoft x Nuance
ด้าน Microsoft ยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีก็กำลังลงทุนอย่างหนักในธุรกิจสุขภาพเช่นกัน โดยเมื่อเดือนเมษายน 2564  Microsoft เข้าซื้อกิจการ Nuance บริษัทเทคโนโลยีซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ข้ามชาติสัญชาติอเมริกัน ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองเบอร์ลิงตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ซึ่งให้บริการเทคโนโลยีจดจำเสียงพูดและปัญญาประดิษฐ์ ด้วยมูลค่า 19.7 พันล้านดอลลาร์วหรัฐฯ ซึ่งเป็นการเข้าซื้อกิจการที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของบริษัทฯ หลังจากซื้อ LinkedIn ในปี 2559 ด้วยมูลค่า 26 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ  โดยก่อนหน้านี้เมื่อตุลาคม 2562 Microsoft ก็ได้ร่วมมือกับ Nuance ในการใช้เทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาที่ยุ่งยากสำหรับแพทย์ ซึ่งใช้เวลามากเกินไปกับงานด้านเอกสารและงานธุรการ จนทำให้แพทย์เกิดภาวะเหนื่อยล้าจากการทำงานจนเกินควร
Microsoft x Nuance
Microsoft x Nuance
ทั้งนี้ Accenture บริษัทที่ปรึกษาชื่อดัง ประกาศในรายงานล่าสุดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคอันเนื่องมาจากโควิด-19 ว่า “ทุกธุรกิจคือธุรกิจด้านสุขภาพ” เพราะแท้จริงแล้วโรคอุบัติใหม่นี้กำลังขับเคลื่อนเทรนด์ด้านสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีที่ ไม่ใช่แค่เพียง Big Tech เท่านั้น เพราะก่อนหน้านี้เราได้เห็นมาในภาคส่วนต่างๆ เช่น อาหาร การค้าปลีก การเดินทาง ท่องเที่ยว และความงาม เช่น โรงแรมระดับไฮเอนด์บางแห่งจ้างเจ้าหน้าที่ที่เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ ช่วยสร้างโปรแกรมโภชนาการ การนอนหลับ และการออกกำลังกายเฉพาะบุคคลสำหรับแขกที่เข้าพัก เป็นต้น

ที่มา :