เจาะกลยุทธ์ From Local to Global ส่งสินค้าท้องถิ่นไทยโกอินเตอร์ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากฝ่าวิกฤต

แม้เราจะอยู่ในช่วงวิกฤตโรคระบาด ทว่า ประเทศไทยก็ยังโชคดีตามคำกล่าวที่ว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” บันดาลให้เกิดสินค้าท้องถิ่นมากมายหลากหลายรูปแบบ ที่ทั่วโลกต่างให้การยอมรับ โดยเฉพาะผลิตผลทางการเกษตรไทยมีคุณภาพไม่แพ้ชาติใดในโลก เป็นที่มาของกลยุทธ์ From Local to Global ส่งสินค้าท้องถิ่นไทยโกอินเตอร์ได้อย่างภาคภูมิ

เพื่อให้เห็นภาพการปรับเอากลยุทธ์ From Local to Global มาขยายผล สร้างแบรนด์ให้สินค้าไทยโกอินเตอร์ได้อย่างเป็นรูปธรรม ขอหยิบเอา รายงานวิเคราะห์สถานการณ์เศรษฐกิจการค้าไทยรายภูมิภาค ประจำเดือนพฤษภาคม 2564 ที่จัดทำโดย กลุ่มพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก กองนโยบายการสร้างความเข้มแข็งทางการค้า สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า ซึ่งได้ยกตัวอย่างสินค้าจากแต่ละท้องถิ่นของไทยทุกภูมิภาค ที่ได้รับการพัฒนาให้ได้คุณภาพและส่งเสริมให้มีช่องทางในการส่งออกไปยังต่างประเทศอย่างยั่งยืน


เปิดเส้นทางการยกระดับคุณภาพสินค้าท้องถิ่นไทย ด้วยกลไก “สินค้า GI”

ก่อนไปอัปเดตกันว่า ในตอนนี้มีสินค้าท้องถิ่น ที่ส่วนใหญ่เป็นผลผลิตทางการเกษตรของไทยอะไรบ้างที่โดดเด่นจนสามารถโกอินเตอร์สร้างรายได้ให้ประเทศ ขอชวนมาเรียนรู้ถึงกลไกสำคัญ ที่จะช่วยสร้างความน่าสนใจและสตอรี่ให้นานาประเทศให้การยอมรับในสินค้าและผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรของไทย นั่นคือการพัฒนาสินค้าให้ได้ตามมาตรฐาน สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications: GI)
ทั้งนี้ สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหนึ่ง ที่มีความเชื่อมโยงระหว่างมนุษย์และธรรมชาติ ที่มีลักษณะพิเศษทั้งแหล่งปลูกหรือผลิต รวมถึงคุณลักษณะพิเศษที่มาจากพื้นที่ ทักษะภูมิปัญญาของคนในพื้นที่นั้นๆ โดย สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ แบ่งออกได้ 2 ลักษณะ ได้แก่
  • ทางตรง เป็นชื่อทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสินค้านั้น เช่น ข้าวขาวกอเดียวพิจิตร และ เชอร์รี่ฮิกาชิเนะ เป็นต้น
  • ทางอ้อม คือ เป็นสัญลักษณ์หรือสิ่งอื่นที่ไม่ใช่ชื่อทางภูมิศาสตร์ ใช้เพื่อบ่งบอกแหล่งภูมิศาสตร์อันเป็นแหล่งกำเนิดหรือแหล่งผลิตของสินค้า เช่น สัญลักษณ์ประจำอำเภอ หรือจังหวัด

โดยประโยชน์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมจากการขึ้นทะเบียนสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ สินค้า GI คือ
  • เพิ่มมูลค่าสินค้าให้แก่ผู้ผลิต สื่อให้เห็นว่าสินค้าดังกล่าวได้ผลิตขึ้นในประเทศใดประเทศหนึ่ง หรือท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่ง
  • รักษามาตรฐานของสินค้าให้มีคุณภาพดีและบอกแหล่งที่มาชัดเจน
  • ช่วยส่งเสริมและกระจายรายได้ให้แก่เศรษฐกิจฐานรากและชุมชน
  • ถ่ายทอดภูมิปัญญาและความเชี่ยวชาญในพื้นที่นั้น และนำเสนอออกมาเป็นอัตลักษณ์ในรูปแบบสินค้า
นอกจากนี้การที่ประเทศไทยรับขึ้นทะเบียนสินค้า GI จากต่างประเทศ จะทำให้สร้างความเชื่อมั่นและความน่าเชื่อถือให้แก่ผู้ประกอบการจากต่างประเทศ แสดงถึงความเชื่อใจ (Trust) ที่ไทยให้ความสำคัญต่อทะเบียนและมีมาตรการป้องกันการละเมิดสินค้า
อย่างไรก็ดี เพื่อขยายผลนำกลไกการสร้าง สินค้า GI ไปพัฒนาสินค้าในท้องถิ่นไทย ให้สินค้าไทยโกอินเตอร์ตามคอนเซป From Local to Global ทาง สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า ได้ให้ข้อเสนอแนะไว้ ดังนี้
  1. เพิ่มช่องทางประชาสัมพันธ์ และช่องทางการค้า ของสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ GI เพื่อสื่อสารการรับรู้ให้ประชาชนทั่วไปตามจังหวัด ต่างๆให้ทราบถึงความพิเศษและความเป็นมาของสินค้า และได้รับความสะดวกสบายในการเข้าถึงและเลือกซื้อสินค้าเฉพาะกลุ่มนี้ให้เพิ่มขึ้น
  2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าไปช่วยสนับสนุนเกษตรกรตั้งแต่การผลิต พัฒนาบรรจุภัณฑ์ การตลาด ตลอดจนการจัดจำหน่าย และหาแหล่งจัดจำหน่ายให้สินค้าเป็นที่รู้จัก
  3. การขึ้นทะเบียนสินค้า GI จากต่างประเทศ จะทำให้ผู้ประกอบการจากต่างประเทศ มั่นใจในการขึ้นทะเบียนสินค้า และทำให้ผู้บริโภคของไทยได้รับประทานสินค้าจากต่างประเทศในเมืองไทยอย่างมั่นใจอีกทางหนึ่งด้วย

ฝ่าวิกฤตโรคระบาด ส่งเสริมสินค้าท้องถิ่นไทย ‘ขึ้นทะเบียน GI’ สร้างความมั่นใจให้ทั้งสินค้านำเข้าและส่งออก

ในรายงานวิเคราะห์สถานการณ์เศรษฐกิจการค้าไทยรายภูมิภาค ประจำเดือนพฤษภาคม 2564 ยังได้ให้ความรู้และอัปเดตถึง สินค้าท้องถิ่นไทย ที่ได้รับการส่งเสริมให้โกอินเตอร์ได้ด้วยกลยุทธ์ต่างๆ ดังนี้
ในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์ประกาศขึ้นทะเบียน 2 สินค้า GI รายการใหม่ “ข้าวขาวกอเดียวพิจิตร” ของไทย และ “เชอร์รี่ฮิกาชิเนะ” ของญี่ปุ่น ตั้งเป้าปี 2564 จะผลักดันให้มีการจดทะเบียนเพิ่มขึ้นให้ได้ 15 รายการ เพื่อช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก พร้อมเดินหน้าจัดทำระบบควบคุมคุณภาพส่งเสริมด้านการตลาดทั้งในและต่างประเทศเพิ่มรายได้ให้ผู้ผลิต ทำให้ขณะนี้ มีสินค้า GI ไทยที่ขึ้นทะเบียนแล้ว 137 รายการ

  • ข้าวขาวกอเดียวพิจิตร
ได้รับการขึ้นทะเบียน GI ซึ่งครอบคลุมทั้งข้าวเปลือก ข้าวกล้อง และข้าวสาร มีลักษณะเด่น คือ เมล็ดข้าวเรียวยาว สามารถสีเป็นข้าวสารได้ 100% เมื่อหุงสุกข้าวจะร่วน ค่อนข้างแข็ง ส่วนของปลายข้าว สามารถใช้ผลิตเส้นขนมจีน เส้นก๋วยเตี๋ยว เพราะมีความข้นหนืดที่พอดี
ส่วนคุณค่าทางโภชนาการก็โดเด่น เพราะมีปริมาณไนอะชีนสูง ช่วยในการเผาผลาญไขมัน คาร์โบไฮเดรต และโปรตีนควบคุมการทำงานของสมองและระบบประสาท
ด้านคุณสมบัติดั้งเดิมทีดีต่อเกษตรกรผู้ปลูก คือ ข้าวขาวกอเดียวพิจิตร เป็นข้าวนาปีไวต่อแสง ทำให้ลำต้นมีความสูงถึง 190 เซนติเมตร จึงเหมาะที่จะปลูกในพื้นที่ลุ่มที่มีน้ำหลากในช่วงฤดูฝนของจังหวัดพิจิตร และราคาของ ข้าวขาวกอเดียวพิจิตร ที่โรงสีรับซื้อยังสูงกว่าราคาข้าวเปลือกทั่วไปแพงกว่าข้าวพันธุ์อื่นถึงตันละ 1,000 บาท

เปิดตลาดทุเรียนไทย ภาคตะวันออก ไปจีน ด้วยระบบสั่งซื้อล่วงหน้าออนไลน์ (Pre order)

ด้าน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ก็ประสบความสำเร็จในการเปิดตลาดทุเรียนไทย ภาคตะวันออก ในระบบสั่งซื้อล่วงหน้าออนไลน์ (Pre order) ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน โดยใช้เวลาขายออนไลน์เพียง 45 นาที

โดยการเปิดตลาดในครั้งนี้เป็นการเปิดตลาดตอนในของจีน คือ มณฑลส่านซีในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ด้วยแพลตฟอร์มใหม่ที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์ บริษัทเอกชนและสหกรณ์ผลไม้ เช่น สหกรณ์เมืองขลุง จังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นการสร้างแบรนด์ทุเรียนไทยในระดับสหกรณ์ผลไม้ (Cooperative Farm based Branding) ได้สำเร็จอย่างน่าชื่นชม
ทั้งนี้ กลยุทธ์การขายที่ทำให้คนจีนแห่งซื้อทุเรียนของไทยอย่างถล่มทลายภายในระยะเวลาอันรวดเร็วในครั้งนี้มาจากกการรับรอง ว่าทุเรียนนั้นมีคุณภาพต่ำ รสชาติไม่ดี ไม่ถูกใจ สามารถเคมได้ด้วย
นอกจากกลยุทธ์การขายบนแพลตฟอร์มออนไลน์แล้ว สถานกงสุลใหญ่ไทย ณ นครกว่างโจว ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์และสถานกงสุลใหญ่ กระทรวงต่างประเทศ เข้าร่วมงาน China International Consumer Products Expo 2021 (Hainan Expo) ระหว่างวันที่ 7 – 10 พฤษภาคม 2564 โดยภายใน Thailand Pavilion ได้นำผลไม้ไทย อาทิ ทุเรียน มังคุด ลำไย มะพร้าวน้ำหอม เงาะ มะม่วงน้ำดอกไม้ ลองกอง กล้วยไข่ ชมพูทับทิมจันทร์ มาประชาสัมพันธ์ แจกให้ผู้เข้าร่วมงานได้ลิ้มลองรสชาติ
รวมทั้งจัดแสดงทุเรียน 9 สายพันธุ์ ได้แก่ ชะนี หมอนทอง นวลทองจันทร์ ก้านยาว พวงมณี นกกระจิบ กระดุม จันทบุรี 8 และ 10 ซึ่งการจัดแสดงนี้ประสบความสำเร็จ ได้รับกระแสตอบรับจากผู้เข้าชมงานเป็นอย่างมาก
ในรายงานการวิเคราะห์ ยังชี้ให้เห็นโอกาสในวิกฤต ที่หลายคนอาจคิดไม่ถึงด้วยว่า ปี 2564 จะเป็นปีทองของผลไม้ไทยที่ส่งออกไปยังประเทศจีน ถึงแม้จะมีสถานการณ์โควิด-19 ที่ยังคงระบาดอยู่อย่างต่อเนื่อง

แต่ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผลไม้ไทยโดยเฉพาะทุเรียนสามารถส่งออกไปจีนมากขึ้น คือ การรักษาคุณภาพให้คงเส้นคงวา และปัจจัยต่างๆต่อไปนี้ด้วย
  • รสชาติที่ถูกปากและเป็นที่นิยมของผู้บริโภคชาวจีน
  • ต้องฉวยโอกาสในสถานการณ์ปัจจุบัน นักท่องเที่ยวชาวจีนยังไม่สามารถเดินทางมาท่องเที่ยวและบริโภคผลไม้ในประเทศไทยได้
  • มีการเปิดด่านทางบกตงซิน เป็นทางเลือกใหม่ที่ผู้ส่งออกไทย สามารถใช้เพื่อการส่งออกผลไม้ไทยไปจีนได้คล่องตัวขึ้น
  • ปี 2564 มีผู้ส่งออกมายื่นขอใบรับรอง GAP และโรงงานบรรจุขอใบ GMP เพิ่มขึ้น เนื่องจากต้องการส่งออกผลไม้ และเพื่อให้สินค้าเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภค
  • การปรับเปลี่ยนวิธีการขายผ่านช่องทางออนไลน์ และแพลตฟอร์ม ทำให้มีการซื้อขายที่คล่องตัว สะดวกง่ายขึ้น

กลยุทธ์ดัน มะม่วง ม้ามืดผลไม้ไทย ก้าวเป็นที่หนึ่งในใจผู้บริโภคทั่วเอเชียและทั่วโลก

มาถึงอีกหนึ่งผลไม้ไทย ที่เป็นที่ชื่นชอบของใครหลายคน อย่าง มะม่วง ที่ในตอนนี้ขึ้นแท่นเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญของไทย รองลงมาจาก ทุเรียน ลำไย และมังคุด ไปแล้ว
ในประเทศไทยมีมะม่วงมากกว่า 170 สายพันธุ์ ที่แตกต่างกันทั้งรูปร่างลักษณะและรสชาติ แต่ที่เป็นที่นิยมสำหรับการค้าและการส่งออก ได้แก่ มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง มะม่วงฟ้าลั่น มะม่วงมันขายตึก มะม่วงเขียวเสวย มะม่วงโชคอนันต์ มะม่วงมหาชนก มะม่วงทวายเดือน 9 และมะม่วง R2E2 (สายพันธุ์จากออสเตรเลีย)

ผลผลิตของมะม่วงจะออกสู่ตลาดมากในช่วงเดือนมีนาคม – มิถุนายน โดยคาดว่าในปี 2564 จะเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ 3,019,903 ตัน ซึ่งส่วนใหญ่เน้นการบริโภคในประเทศ โดยจังหวัดที่จะมีผลผลิตออกมากที่สุด 10 อันดับแรก ได้แก่ เชียงใหม่
เลย สุโขทัย ประจวบคีรีขันธ์ พิษณุโลก สระแก้ว สุพรรณบุรี ฉะเชิงเทรา เพชรบุรี พิจิตร (ที่มา : สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร)
อย่างไรก็ดี ดังที่เกริ่นว่า มะม่วง เป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญของไทย เพราะเป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภคในต่างประเทศเป็นอย่างมาก นี่จึงเป็นโอกาสสำหรับเกษตรกรไทยในการส่งออกมะม่วงในอนาคตได้มากขึ้นทั้งในรูปแบบผลสด และแปรรูป

จากสถิติในปี 2563 พบว่าแม้ประเทศไทยต้องเผชิญกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 แต่ถือเป็นปีทองของการส่งออกผลไม้ไทย โดยเฉพาะการส่งออกมะม่วงที่ยังขยายตัวได้ดี
  • มะม่วงสด มีปริมาณการส่งออกมากที่สุด 87,260 ตัน มูลค่าการส่งออก 1,953.15 ล้านบาท
  • มะม่วงกระป๋อง ปริมาณการส่งออก 22,452 ตัน มูลค่าการส่งออก 1,243.18 ล้านบาท
  • มะม่วงอบแห้ง ปริมาณการส่งออก 4,960 ตัน มูลค่า 992.16 ล้านบาท
  • มะม่วงแช่แข็ง ปริมาณการส่งออก 2,985 ตัน มูลค่าการส่งออก 414.18ล้านบาท
ตลาดส่งออกที่สำคัญ 10 อันดับแรก ได้แก่ มาเลเซีย เกาหลีใต้ เวียดนาม ญี่ปุ่น ฮ่องกง สิงคโปร์ จีน รัสเซีย ลาว และเมียนมา ซึ่งส่วนใหญ่เป็นตลาดในโซนเอเชีย
แต่ในบทสรุป สำหรับตลาดส่งออกมะม่วงที่ผ่านมา ก็ยังมีงแนวโน้มอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและอาเซียน ดังนั้น ไทยยัง
สามารถผลักดันการส่งออกได้เพิ่มขึ้นตามนโยบายเกษตรผลิตพาณิชย์ตลาด โดยต้องใช้กลไกการทำงานร่วมกันระหว่างสำนักงานพาณิชย์จังหวัดและสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ เพื่อเร่งหาตลาดและส่งออกมะม่วงได้เพิ่มขึ้น

อัปเดตสินค้าเกษตรไทยมาแรง พร้อมวิธีส่งเสริมให้โกอินเตอร์ ฝ่าวิกฤตได้ไม่ยาก

ถอดบทเรียนการส่งเสริม ทุเรียนไทย ที่ต้องทำครบทุกมิติ แล้ว ตลาดผลไม้ไทย จะไปได้ไกลกว่าเดิม

เรียนรู้จาก มังคุด ราชินีแห่งผลไม้ ตัวชี้วัด ‘ตลาดส่งออกผลไม้ไทย’ จะไปต่ออย่างไรหลังวิกฤตคลี่คลาย?

แนะเทคนิค รู้ทัน & ปรับตัว รับวิกฤต ‘ข้าวเหนียวแพง’ ปัญหาปากท้องระดับชาติที่รอวันคลี่คลาย