1 ต่อ 7 สงครามการค้าเชื่อมโลก

สำนักข่าวต่างประเทศรายงาน เมื่อวันเสาร์ (12 มิ.ย.) ที่ผ่านมา ผู้นำกลุ่มประเทศ G7 เห็นพ้องต้องกันว่าจะเปิดตัวโครงการใหม่ในชื่อ “Build Back Better World” หรือ การซ่อมสร้างโลกให้กลับมาดีกว่าเดิม ด้วยการจัดหาเงินทุนสนับสนุนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานในประเทศกำลังพัฒนาต่างๆ ทั่วโลก


เจ้าของแนวคิดนี้คือรัฐบาลสหรัฐภายใต้การบริหารของประธานาธิบดี โจ ไบเดน ซึ่งในเวทีการประชุม G7 ครั้งล่าสุดที่อังกฤษเป็นเจ้าภาพ เป็นการพบปะกันแบบตัวเป็นๆ ของผู้นำกลุ่ม G7 นับเป็นครั้งแรกหลังจากโควิด-19 แพร่ระบาดที่จัดการประชุมแบบเผชิญหน้าโดยไม่ผ่านระบบออนไลน์ ผู้นำจากอังกฤษ แคนาดา ฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป (อียู) ได้หารือกัน ทุกฝ่ายเห็นชอบกับโครงการดังกล่าว โดยจะร่วมมือกับภาคเอกชนจัดหาเงินทุนหลายแสนล้านดอลลาร์ในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานในประเทศที่มีรายได้น้อยถึงปานกลาง ตลอดหลายปีข้างหน้า เชื่อมโยงครอบคลุมทั่วโลก ตั้งแต่ลาตินอเมริกา แคริบเบียน แอฟริกา ไปจนถึงอินโดแปซิฟิก
G7
en.wikipedia.org/47th_G7_summit
โครงการ Build Back Better World มีความละม้ายคล้ายคลึงกับโครงการ Belt and Road Initiative (BRI) หรือ หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (One Belt One Road) ของจีน ที่เริ่มขึ้นเมื่อปี 2013 เพื่อเชื่อมโยง 70 ประเทศตั้งแต่เอเชีย แอฟริกาไปจนถึงยุโรปผ่านถนนและทะเล เป็นโครงการที่ผลักดันให้จีนก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจเทียบเท่าสหรัฐอเมริกา ซึ่งสหรัฐก็ไม่ปฏิเสธว่าโครงการ Build Back Better World ไม่เพียงเป็นทางเลือกใหม่นอกเหนือจาก BRI ของจีนเท่านั้น แต่จะ “เอาชนะ” โครงการ BRI ด้วยการนำเสนอทางเลือกที่มีคุณภาพสูงกว่า เน้นโครงสร้างตามเกณฑ์ในการลดภาวะโลกร้อน และเน้นจับมือกับประเทศในระบอบประชาธิปไตย
Belt and Road Initiative
Belt and Road Initiative (BRI) หรือ หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (One Belt One Road) ของจีน
ขณะเดียวกัน สหรัฐมองว่าโครงการ BRI นั้นมาพร้อมเงินกู้ก้อนใหญ่ ทำให้ประเทศที่เข้าร่วมโดยเฉพาะประเทศที่เศรษฐกิจอ่อนแอ อาจติดกับดักหนี้และตกอยู่ใต้อิทธิพลจีน
จุดประกายในเวที G7 สะเทือนถึงปักกิ่งทันควัน โฆษกสถานทูตจีนในกรุงลอนดอน ส่งสัญญาณเตือนว่า ยุคสมัยที่กลุ่มประเทศจำนวนน้อยไม่กี่ประเทศ เป็นผู้ตัดสินชะตากรรมของโลกนั้นจบไปนานแล้ว ปัจจุบันประเทศต่างๆ ไม่ว่าจะใหญ่หรือเล็ก แข็งแกร่งหรืออ่อนแอ ยากจนหรือร่ำรวย ต่างมีความเท่าเทียมกัน และเรื่องสำคัญระดับโลกเช่นนี้ก็ควรต้องมีการหารือกับทุกๆ ประเทศ ไม่ใช่การเจรจากันในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

G7

ขณะที่ผู้นำกลุ่ม G7 ได้ออกแถลงการณ์เมื่อวันอาทิตย์ 13 มิ.ย. แสดงให้เห็นถึงความโดดเด่นของโครงการ Build Back Better World แถมวิพากษ์วิจารณ์จีนเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในซินเจียง ฮ่องกง และไต้หวัน พร้อมทั้งเรียกร้องให้มีการสืบสวนหาต้นตอที่แท้จริงของไวรัสโควิด-19 ระยะที่ 2 ร่วมกับองค์การอนามัยโลก และผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์อย่างโปร่งใส

ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นแสดงให้เห็นว่ากลุ่ม G7 ต้องการลดบทบาทของจีนในการก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจของโลก ซึ่งสร้างความไม่สบายใจให้กับสหรัฐ ด้วยชั้นเชิงทางการทูตอันเหนือชั้นของประธานาธิบดี โจ ไบเดน เขาเดินหน้ากระชับมิตรกับทุกประเทศ แสดงความเอื้อเฟื้อด้วยการแจกวัคซีนให้กับประเทศต่างๆ ทั้งในนามสหรัฐและในนามกลุ่ม G7 แข่งกับจีน รวมถึงการแสดงความจริงใจต่อการแก้ปัญหาโลกร้อนสร้างภาพลักษณ์ใหม่ของสหรัฐในสายตาประชาคมโลกได้อย่างมีเกียรติและศักดิ์ศรี

โจ ไบเดน CPTPP
ยังไม่นับกรณีที่ โจ ไบเดน อาจนำสหรัฐกลับเข้าเป็นสมาชิกความตกลงที่ครอบคลุมและก้าวหน้าสำหรับหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก หรือ CPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement of Trans-Pacific Partnership) ซึ่งถูก โดนัลด์ ทรัมป์ ยกเลิกไปก่อนหน้านี้ เพื่อคานอำนาจกับข้อตกลงการค้าเสรีที่ชื่อว่า Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) หรือ ความตกลงพันธมิตรทางการค้าระดับภูมิภาค ซึ่งครอบคลุมประเทศในกลุ่มอาเซียน 10 ประเทศ รวมถึง ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ อินเดีย และ จีน

RCEP

หากสหรัฐกลับเข้าร่วมความตกลง CPTPP จะถือเป็นข้อตกลงการค้าเสรีที่มีขนาดใหญ่ครอบคลุมเกือบ 40% ของมูลค่าการค้าโลก ซึ่งปัจจุบันมีสมาชิก 11 ประเทศ คือ ญี่ปุ่น แคนาดา เม็กซิโก เปรู ชิลี ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สิงคโปร์ มาเลเซีย บรูไน และ เวียดนาม แม้วันนี้ยังไม่มีความชัดเจนในเรื่องนี้ แต่ก็เป็นเรื่องที่น่าจับตามอง
ศึก “ยักษ์ ชน ยักษ์” รอบนี้ ประเทศเล็กๆ คงต้องวางตัวให้เหมาะสม รักษาสมดุลอย่างมีชั้นเชิง ประเมินผลประโยชน์ที่จะได้รับจากเส้นทางเชื่อมโลกทั้ง 2 โครงการคือ Belt and Road Initiative (BRI) และ Build Back Better World ที่น่าจะส่งผลดีต่อประชาคมโลกทั้งในด้านการค้า การลงทุน และ โลจิสติกส์