อุตสาหกรรมพานิชยนาวีไทย ลมหายใจแผ่วเบา ที่ค่อยๆ จมลงใต้ทะเลลึก!

วันก่อนท่านนายกรัฐมนตรีออกแถลงเตรียมเปิดประเทศในอีก 4 เดือนข้างหน้า ซึ่งชี้บอกถึงว่ารัฐบาลพยายามอย่างเต็มที่ ที่จะขับเคลื่อนให้ประเทศพ้นจากวิกฤตการระบาดของโควิด ที่ส่งผลกระทบใหญ่หลวงต่อเศรษฐกิจและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน

การเปิดประเทศเป็นกุญแจสำคัญในความเคลื่อนไหวทางเศรษฐกิจยุค “ความปกติใหม่” ที่ผู้คนและสังคมยังคงต้องระมัดระวังการระบาดของโรคอยู่ตลอดเวลา
ขณะที่สังคมโดยรวมต้องการให้เศรษฐกิจเคลื่อนไหวไปได้-คล่องตัวขึ้น-ขยายตัวได้อย่างต่อเนื่อง ไม่ปล่อยให้ต้องปิดตัวคลุมโปงอย่างไร้อนาคตอีกต่อไป!

ประเทศไทยเป็นประเทศเศรษฐกิจการท่องเที่ยว ที่มีชื่อเสียง มีรายได้มากจากกิจกรรมการท่องเที่ยว คู่ไปกับภาคอุตสาหกรรมและบริการอื่นๆ ซึ่งการเปิดประเทศคงต้องคำนึงถึงการจัดการระบบระเบียบ และมาตรการที่รัดกุมในการติดตามตรวจสอบทุกมิติในการระบาดของโรค ทั้งเชิงรุกและการป้องกันที่ต้องรับผิดชอบร่วมกันสูงทั้งสังคม เพื่อให้มาตรการเปิดประเทศเดินไปอย่างต่อเนื่อง สร้างมรรคผลให้กับชีวิตและเศรษฐกิจในช่วง “ความปกติใหม่” เคลื่อนไปได้อย่างไม่สะดุดเสียหายกลางทาง!
ส่วนภาคอุตสาหกรรมการผลิตส่วนอื่นๆ ที่เป็นกลุ่มเศรษฐกิจสำคัญที่ผ่านมาไม่ว่าจะเกิดวิกฤตโรคระบาดหรือไม่ กลุ่มอุตสาหกรรมหลายส่วนก็ยังขับเคลื่อนสร้างเศรษฐกิจอยู่ ทั้งได้เร่งปรับตัวปรับเทคโนโลยีสร้างมาตรฐานแข่งขันในตลาดโลก-ส่งออก จนถึงจ้างงาน-สร้างงานตามสภาพที่เป็นไปได้มาตลอดช่วงเวลาที่มีวิกฤตการณ์ แม้การระบาดได้ส่งผลกระทบรุนแรงต่อภาคการผลิตไม่น้อยก็ตาม
อย่างไรก็ดีมีหลายกลุ่มอุตสาหกรรม ที่ปรับตัว-ปรับฐานเทคโนโลยีให้ทันความก้าวหน้าใหม่ไปได้มากพอสมควร อาทิ กลุ่มการผลิตในระบบโรงงาน ที่กำลังปรับตัวเข้าสู่ระบบออโตเมชัน หุ่นยนต์ และกลุ่มดิจิทัล แต่มีบางกลุ่มยังย่ำก้าวแบบเดิมปรับตัวไม่ไปไหนย่ำอยู่กับที่ ทั้งที่เป็นกลุ่มที่มีความสำคัญมากต่อเศรษฐกิจคือ อุตสาหกรรมพาณิชยนาวีไทย !

หาคำตอบ ทำไม อุตสาหกรรมพาณิชยนาวีไทย ถึงไม่ได้รับการพัฒนาอย่างที่ควรจะเป็น

กลุ่มอุตสาหกรรมพาณิชยนาวีเป็นเรื่องระบบโลจิสติกส์ทางน้ำ ทางทะเล เป็นกลุ่มโลจิสติกส์ต้นทุนต่ำที่สุด โลกการค้า-การพาณิชย์ใช้โลจิสติกส์ทางทะเลมากที่สุดในการส่งออก-นำเข้าสูงกว่าร้อยละ 70 ของการขนส่งสินค้าทั้งโลกนี้ แต่อุตสาหกรรมพาณิชยนาวีไทยไม่ค่อยได้รับการใส่ใจสร้างความก้าวหน้าในเรื่องนี้ ยังคงถูกปล่อยให้ล้าหลังโลกอยู่ไกลทีเดียว
กรณีนี้เกิดจากหลายปัจจัยทั้งจากความรู้ วิสัยทัศน์ ระบบระเบียบราชการและกฎหมาย ไปจนถึงการแสวงประโยชน์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำให้ขาดความใส่ใจการพัฒนาพาณิชยนาวีอย่างจริงจังระบบราชการเป็นปัญหาอุปสรรคสำคัญในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้ ทั้งระบบติดกับดักของระเบียบราชการ แม้ระบบราชการถูกใช้เป็นระบบหลักในการบริหารจัดการ แต่มิติด้านมืดของมันดำรงอยู่ในฐานะของความล้าหลัง และเป็นอุปสรรคต่อการประดิษฐ์คิดสร้างหรือสร้างสรรค์ ซึ่งไม่ได้เหมาะสมสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่เลย ไม่ว่ามิติเศรษฐกิจ สังคม หรือการศึกษา ระบบราชการมีความย้อนแย้งในตัว มันถูกนำใช้เป็นแก่นแกนที่จะพัฒนาสร้างสรรค์ความก้าวหน้าให้สังคมและประเทศ แต่ตัวมันเองเป็นตัวความล้าหลัง ดำรงสถานะที่เป็นอุปสรรคปิดกั้นเบียดขับนวัตกรรม ความก้าวหน้า การสร้างสรรค์ฯ และเป็นระบบที่ใช้ทรัพยากรมากมหาศาล เปลี่ยนแปลงยากมานานนับศตวรรษ!
สังคมและผู้คนที่อยู่ในระบบราชการต้องถูกเข้ารีตตามระบบ มันกำกับขับเคลื่อนโดยกฎหมายและโซ่ตรวนของกติกาหยุมหยิมที่มีพิษสงสูงในการทำลายล้าง ซึ่งจะพบว่าในหลายกรณี มีการใช้ระบบระเบียบราชการเข้าทำลายล้างคนดี คนสร้างสรรค์ กลุ่มองค์กรที่ดีทั้งในภาครัฐกันเองหรือในภาคเอกชน จนเสียอนาคตไปก็มาก แต่มันคือมาตรฐานและบรรทัดฐานแห่งความล้าหลังที่ทุกคนต้องสยบยอม ยอมรับ และถือเป็นคัมภีร์สูงสุดในการสร้างชีวิตสร้างตัวตนสร้างองค์กรและอนาคตโดยปริยาย แท้จริงแล้วมันคืออุปสรรคที่สำคัญที่สุด!
การปรับตัวแก้ไขที่ผ่านมา เป็นเพียงเปลือกกระพี้ปาหี่มากกว่าจะเจาะลึกไปจัดการเรื่องวิธีคิด mindset หรือพัฒนากลไกใหม่ที่ก้าวหน้ากว่าขึ้นมาแทนได้ นี่คือความล้าหลังล้วนๆ ที่เป็นหายนะฝังอยู่ในวิธีคิดแบบราชการ เป็นสภาพสนิมที่อยู่ในเนื้อในตนโดยแท้

อุตสาหกรรมพาณิชยนาวี เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่เผชิญกับความเคว้งคว้างน่าเวทนานั้น!
อีกทั้งวิธีคิดเรื่อง “การแบ่งรัฐ-แบ่งเอกชน” ในทางราชการ ที่นัยสำคัญจริงๆ นั้นเป็นเรื่องสติปัญญาในการมองมิติการสร้างความเสมอภาค เป็นธรรม เท่าเทียม และการไม่เลือกปฏิบัติ แต่ไม่ใช่จะนำมาตีความแบบตื้นเขินในแง่การเอาเปรียบกันของรัฐหรือเอกชน
เพราะการตีทางกฎหมายราชการหลายครั้งมีการพูดถึงเรื่องของ “เอกชนเอาเปรียบรัฐ-รัฐเอาเปรียบเอกชน” นั้น เป็นเรื่องเปลือกกระพี้ ความไม่รู้ และความอ่อนด้อยของสติปัญญาจนถึงทัศนคติมุมมอง ที่จริงเป็นมิติเรื่องการพัฒนาศักยภาพในความคิดทิศทางการสร้างความเสมอภาคเป็นธรรมเท่าเทียมให้กับสังคมและเศรษฐกิจ ไม่ใช่เรื่องผลประโยชน์เล็กๆ น้อยๆ ที่เอากฎหมายมากำกับใช้แบบไร้ความคิด!
หลายเรื่องในการพัฒนาและสร้างอุตสาหกรรมเป็นเรื่องนวัตกรรม เป็นเรื่องใหม่ เป็นเรื่องต้องการการสร้างสรรค์ใหม่ทางเศรษฐกิจ-อุตสาหกรรม ที่รัฐมีหน้าที่ต้องช่วยต้องส่งเสริมให้เอกชนเข้าช่วยเข้ามีส่วนร่วมพัฒนาสร้างสรรค์เศรษฐกิจสังคมหรือกลุ่มอุตสาหกรรมใดก็ตาม ที่มีทิศทางจะสร้างห่วงโซ่ของเศรษฐกิจสังคมให้เจริญงอกงาม สร้างประโยชน์โพดผลโดยรวม ทั้งมิติของมูลค่าจนถึงเรื่องสติปัญญาและนวัตกรรมใหม่ ที่ไม่ใช่เรื่องประโยชน์เล็กๆ น้อยๆ เพราะเรื่องเหล่านั้น ก็ควรได้รับการพิจารณาในมิติที่ถูกที่ควร
อุตสาหกรรมพาณิชยนาวีไทย จึงเป็นอุตสาหกรรมที่ถูกบริหารจัดการอย่างขาดวิสัยทัศน์ มีการแสวงประโยชน์จากหลายฝ่ายอาศัยระบบระเบียบราชการและกฎหมายเกาะกิน จนล้าหลัง ไร้อนาคต ประเทศเสียประโยชน์มหาศาล ถ้าวันนี้ไม่ปรับตัวก็คงค่อยๆ จมลงใต้ทะเลเป็นแม่นมั่น!

 

 

 

เรื่อง : Apichartology


อ่านบทความวิเคราะห์การพัฒนาภาคอุตสาหกรรมอย่างสร้างสรรค์

Oxford Economics ชี้ อุตสาหกรรมเกษตรและอาหาร ยังเป็นเสาหลักฟื้นฟูเศรษฐกิจไทยได้ ถ้าส่งเสริมให้ถูกทาง

เร่งขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่ Circular Economy ด้วยอุตสาหกรรม “ยานยนต์ไฟฟ้าดัดแปลง”

วิเคราะห์แนวทางต่อยอดธุรกิจผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ สร้างความได้เปรียบให้ อุตสาหกรรมอากาศยานไทย