มีบทสัมภาษณ์สุด Classic ของ Bill Gates ผมขออนุญาตแปลมาฝากแฟน SALIKA ครับ โดย Bill Gates ได้เคยให้สัมภาษณ์กับ Brad Stone แห่งนิตยสาร Bloomberg Businessweek
คุณ Tweet ถึงคลิปที่หายากมากของ Franklin D. Roosevelt ซึ่งนั่งอยู่บนรถเข็นของเขาในปี 1944 ทำไมคุณจึงสนใจภาพนี้?
การขจัดโรคโปลิโอเป็นความพยายามที่น่าตื่นตาตื่นใจ เรากำลังระดมเงิน และตั้งเป้าจะทำลายมันภายในปี 2018 เมื่อปัญหานี้หมดไปจากโลก มนุษยชาติจะมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น โปลิโอเป็นปัญหาใหญ่ที่ทุกผู้ทุกนามมีโอกาสเผชิญหน้ากับมันทั้งสิ้น แม้กระทั่งลูกหมอ การกำจัดโปลิโอจึงเป็นอะไรที่น่าอัศจรรย์ใจ เราพยายามสร้างเครื่องมือที่จะช่วยผู้คน รวมทั้งอีกโรคหนึ่ง
หมายถึงมาลาเรีย?
กับโปลิโอเรามีแผนที่เป็นรูปธรรมมาก หากเราได้รับความน่าเชื่อถือจากความสำเร็จในโครงการโปลิโอ เราก็สามารถจะมีทุนที่เพิ่มมากขึ้นอย่างชัดเจนเกี่ยวกับโรคมาลาเรีย หรือแม้กระทั่งการวางแผนกวาดล้างโรคหัดครั้งใหญ่อีกด้วย
เหตุใดคุณจึงทุ่มเททั้งประสบการณ์ เวลา และเงิน ในการพยายามที่จะปรับปรุงสุขภาพคนทั่วโลก?
ในโลกที่อุดมไปด้วยการตายของเด็กคือสิ่งที่ผมหดหู่ใจ มีเด็กมากถึงหนึ่งในสี่ที่เสียชีวิตก่อน 5 ขวบ มันไม่ใช่แค่ข่าวต่างประเทศหรือภาพกราฟิกในหนังสารคดี ถ้าคุณได้มีโอกาสออกไปพบปะกับเด็กที่ติดเชื้อมาลาเรียเหล่านี้ทั้งหมด โดยเฉพาะหากคุณได้มีโอกาสพูดคุยกับแม่ของพวกเขาซึ่งรู้แน่ชัดว่าลูกของหล่อนกำลังจะตาย คุณจะทำตัวอย่างไรในบรรยากาศนั้น เมื่อผมได้ปะทะกับข้อมูลในพื้นที่จริง ผมจึงไม่ลังเลเลยที่จะจัดทำโครงการเกี่ยวกับมาลาเรีย
แต่ทุกคนอาจไม่คิดแบบคุณ?
แม้ว่าร้อยละการตายของเด็ก 5 ขวบที่ว่า จะลดลงไปมากถึงร้อยละ 9 แต่อัตราการเสียชีวิตก็ขยับขึ้นไปเป็นเด็ก 6 ขวบอีก ผมหมายถึง ปัญหาที่ดูเหมือนจะแก้ไม่ยากนี้ เอาเข้าจริงแล้วไม่ใช่เรื่องง่าย ดังนั้นการวิจัยและพัฒนา และโดยเฉพาะการเผยแพร่วัคซีนตัวใหม่ของเราที่มีความคืบหน้ามากขึ้นเรื่อยๆ ในทศวรรษที่ผ่านมาอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน จึงเป็นสิ่งที่น่าตื่นตาตื่นใจ ในปัจจุบันสามในห้าของโลกเป็นโลกที่ร่ำรวย ขณะที่สองในห้าที่เหลือเป็นประเทศที่ยากจนมาก และตอนนี้บล็อกใหญ่ที่สุดของประชากรโลกคือประเทศที่มีค่าเฉลี่ยรายได้ปานกลางแต่มีประชากรมากซึ่งเรากำลังจับตาดูอยู่ ได้แก่: บราซิล, เม็กซิโก, ไทย และจีน
การเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างสุขภาพของประชาชนกับความมั่นคงทางการเมืองและการเติบโตทางเศรษฐกิจอยู่ตรงไหนในทัศนะของคุณ?
โดยส่วนใหญ่ ในประเทศที่ผมเคยไป ส่วนมากอยู่ในสถานะรายได้ปานกลางลงไปจนถึงรายได้น้อย ผมเห็นว่า พวกเขามีความพยายามในการปรับปรุงระบบประกันสุขภาพเป็นอย่างมาก หากมองในแง่นี้ก็เป็นเรื่องที่ดี ที่มีการตัดทั้งอัตราการตายและเจ็บป่วยของประชากรลง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศต่างๆ หันมาเน้นด้านศาสตร์การป้องกันโลกเพิ่มมากขึ้น แต่ผมก็ว่า มันจะยังคงต้องมีการปรับปรุงและการพัฒนาในขั้นตอนต่อไปอีกมาก โดยเฉพาะประเทศเกษตรกรรมหรือประเทศโลกที่สาม และผมก็คิดว่าในอีก 10 ถึง 20 ปีข้างหน้า จะไม่มีประเทศโลกที่สามอีกต่อไป
หนึ่งในความเชื่อมั่นของ Google คือการนำการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตไปยังประเทศกำลังพัฒนา เช่น โครงการบอลลูน บรอดแบนด์ ที่สามารถนำอินเทอร์เน็ตไปยังส่วนต่างๆ ของโลก คุณคิดเห็นเช่นไร?
เมื่อลูกคุณกำลังจะตายด้วยโรคมาลาเรีย ถ้าคุณมัวมองขึ้นไปและดูว่าบอลลูนอินเตอร์เน็ตลอยมาถึงหลังคาบ้านคุณหรือยัง ผมไม่แน่ใจว่าบอลลูนมันจะช่วยให้ลูกคุณให้รอดตายได้หรือไม่ โอเคว่า เมื่อเด็กท้องเสีย มันก็มีเวบไซต์มากมายที่ช่วยลดอาการได้ แน่นอน ผมเชื่ออย่างมากกับการปฏิวัติดิจิทัล และการเชื่อมต่อศูนย์กลางหลักทางด้านการดูแลรักษาสุขภาพที่ถักทอกันขึ้นเป็นเครือข่ายกับโรงเรียนต่างๆ เราต้องยอมรับว่าเรื่องราวเหล่านี้เป็นสิ่งที่ดี แต่สำหรับประเทศที่มีรายได้ต่ำ ผมว่ามันยังมีผู้ที่เข้าไม่ถึงมันได้อย่างจริงจัง นี่คือตัวอย่างของอาการท้องเสีย แต่ถ้าลูกคุณติดเชื้อมาลาเรียล่ะ ผมไม่ปฏิเสธว่า Larry Page และ Sergey Brin ยอดเยี่ยมแค่ไหน โดยเฉพาะพวกเขามีทีมงานการประชาสัมพันธ์ขั้นเทพ แต่อย่างที่บอก ถ้าลูกคุณกำลังจะตายด้วยโรคมาลาเรีย ผมไม่แน่ใจว่าบอลลูนมันจะช่วยให้ลูกคุณให้รอดตายได้หรือไม่
มูลนิธิ Bill & Melinda Gates ได้รับคำชื่นชมสำหรับการให้ที่ยิ่งใหญ่ในเรื่องสุขภาพ และเรื่องการศึกษาล่ะ?
ผมเคยอยู่ในธุรกิจซอฟท์แวร์ แน่นอนว่า มันเกี่ยวข้องกับแวดวงการศึกษาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อผมถอยออกมา ผมก็ยังไม่ลืมสิ่งที่เราได้มีส่วนเข้าไปรู้เห็นเกี่ยวกับวงการการศึกษา และเมื่อคลุกคลีนานวันเข้า ผมก็พบว่า เอาเข้าจริง นักศึกษาที่หัวดีหลายคนกลับเข้าไม่ถึงโอกาสในการสร้างความสัมพันธ์กับแหล่งทุนการศึกษา แน่นอนว่า ผู้รับผิดชอบดูแลปัญหานี้ หลักๆ ก็คือรัฐบาลของแต่ละประเทศ แต่เราจะคาดหวังเรื่องนี้กับบรรดาประเทศในโลกที่สามได้อย่างไร ในเมื่อปัญหาสุขภาพเองก็ยังไม่ได้รับการแก้ไข นับประสาอะไรกับเรื่องการศึกษา
ว่าถึงการเรียนทางไกลในระบบ Massive Open Online Course หรือ MOOCs คุณคิดว่า นี่คือทางเลือกที่ดีกว่าการเรียนในห้องเรียนแบบดั้งเดิมหรือไม่ ถ้ามองในแง่โอกาสในการเข้าถึงการศึกษาของนักเรียน?
MOOCs เป็นปรากฏการณ์ที่ยอดเยี่ยมที่สุด ด้วยอัตราความสำเร็จที่ทะยานขึ้นสูงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะอัตราการจ้างงานซึ่งอยู่ในระดับสูงมาก ใช่ มันที่มีแนวโน้มและน่าตื่นเต้น แต่ความคิดที่ว่า “…ต่อไปนี้ ไม่ไปโรงเรียนก็ได้ เพียงแค่เชื่อมต่อกับ MOOCs ก็พอ…” เรียนตามตรง แม้ผมจะเป็นคนสร้างซอฟท์แวร์ แต่ผมก็ยังชอบรณรงค์ให้ใครสักคนอ่านตำรา ในโลกของการศึกษา ผมเห็นว่า ผู้เรียนยังต้องมีการฝึกฝนด้านปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับครูบาอาจารย์และสถานศึกษา นอกจากนี้ ผมยังเน้นการฝึกปฏิบัติวิชาชีพ เหล่านี้เป็นสิ่งที่ MOOCs ยังให้คุณไม่ได้
ขอถามเกี่ยวกับปัญหาโลกร้อน คุณมีความเห็นต่อประเด็นนี้อย่างไร?
ผมพูดกับคนใกล้ชิดบ่อยๆ ว่า ในบรรดา 20 บรรษัทชั้นนำของโลก ต้องรวมตัวกันแก้ปัญหานี้ เพื่อที่ว่าในกรอบระยะเวลา 20 ปีต่อจากนี้ไป เราจะต้องมีการเริ่มต้นเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นฐานทางด้านพลังงาน ยกตัวอย่างรถยนต์ไฮบริด หรือพลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานนิวเคลียร์เองก็เป็นอีกทางเลือกของการพิจารณา นอกจาก BIG 20 เราจำเป็นต้องมีอีก 200 ร้อย หรือ 2,000 บริษัท ที่จะมาเข้าร่วมกับเราในอนาคต
ทุกวันนี้ บรรยากาศใน Silicon Valley เป็นเยี่ยงไร?
สำหรับคนวงนอกอาจมองเห็นความพิกลพิการในแง่การแข่งขันที่ดุเดือดเลือดพล่านใน Silicon Valley แต่ผมยอมรับได้นะ ถ้าการแข่งขันนำไปสู่พัฒนาการของผลิตภัณฑ์ไม่ว่าจะเป็นสินค้าหรือบริการก็ตาม แต่หากมองออกไปให้พ้น Silicon Valley คุณอาจมองเห็นโอกาสอื่นๆ ที่มีมากกว่าสิ่งที่อยู่ในนั้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของพลังงาน หรือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ดูเหมือนมูลนิธิ Bill & Melinda Gates หยิบจับอะไรก็ประสบความสำเร็จไปเสียทั้งหมด?
แน่นอนว่า ถ้าอัตราการตายของเด็กยากจนลดลงมาอยู่ในอัตราต่ำ หรือลดลงจนเหลือศูนย์ นี่จะเป็นสิ่งที่ทำผมนอนตายตาหลับ ยิ่งถ้าผมได้ใช้เวลาที่เหลืออยู่ในชีวิต เฝ้าทองความสำเร็จทางด้านการศึกษาของบรรดาเด็กนักเรียนด้อยโอกาสที่ทางมูลนิธิ Bill & Melinda Gates หยิบยื่นให้ ก็ยิ่งจะทำให้ผมภาคภูมิใจ ถ้าประเทศในโลกที่สาม ระบบสาธารณสุขมีมาตรฐานเทียบเท่าประเทศโลกที่หนึ่ง และระบบการศึกษาของสหรัฐอเมริกา เด็กในเมืองและเด็กชานเมืองมีโอกาสเท่าเทียมกัน มันจะมีส่วนช่วยอย่างมาก แม้ว่าจะไม่มีมูลนิธิ Bill & Melinda Gates ในอนาคตก็ตาม
ถ้าให้เปรียบเทียบความท้าทายในครึ่งแรกของชีวิตที่คุณปฏิวัติวงการคอมพิวเตอร์กับความท้าทายหลังจากคุณวางมือจาก Microsoft คุณอยากจะบอกอะไรกับเรา?
ใช่ ยอมรับว่าผมประสบความสำเร็จมากในตอนที่ผมอายุ 20 และ 30 เพราะบ้าคลั่งซอฟต์แวร์มาก แต่สิ่งที่ผมกำลังทำอยู่ในปัจจุบันก็คือ การติดตามผลการฉีดวัคซีนป้องกันโรคมาลาเรีย หรืออาจกำลังนั่งวางแผนบินไปเยี่ยมเด็กๆ ในบางประเทศ อย่างไรก็ดี ทุกวันนี้ ผมจะไม่ทำงานทั้งวันทั้งคืนเหมือนตอนที่อยู่กับ Microsoft อีกแล้ว เพราะผมมีหลายหมื่นครอบครัวที่ต้องดูแล
พูดถึง Microsoft หลังจากคุณวางมือไป ก็ลุ่มๆ ดอนๆ มาโดยตลอด?
โดยส่วนตัว ผมยังมั่นใจในนวัตกรรมของ Microsoft นะ
ตอนนี้ มีนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมากมาย เดินเข้าสู่วงการท่องเที่ยวอวกาศ คุณไม่สนใจบ้างหรือ?
คนเราทุกคน ไม่ว่าจะยากดีมีจน ผมเชื่อว่า เขาได้จัดลำดับความสำคัญของตัวเองเอาไว้แล้ว เกี่ยวกับอวกาศ ผมเองก็คิดว่ามันน่าสนุกเอามากๆ กับการได้กดปุ่มยิงจรวดด้วยตัวเอง เพียงแต่ว่า อวกาศมันไม่ใช่พื้นที่สำหรับผมน่ะครับ.
