จิตสำนึกของอำนาจ : ปฏิบัติการสร้างหุบเหวแห่งหายนะ ความวิบัติ ฉิบหาย ในวันที่ยังหาทางออกไม่เจอ!!!

วิกฤตการณ์ของประเทศวันนี้ มีหลายเหตุการณ์ไหลบ่าโถมทึ้งทำลายความสุขสงบของสังคม มันซ้ำเติมวิกฤตการณ์ที่เลวร้ายซึ่งมากอยู่แล้วให้หนักสาหัสขึ้นอีก! ผู้คน-บ้านเมืองวันนี้จึงต้องเผชิญชะตากรรมที่น่าประหวั่นพรั่นพรึงซับซ้อนและรุนแรง!!!


หากพิจารณาถึงสถานการณ์การระบาดใหญ่ของโรคอุบัติใหม่โควิด-19 ในวันนี้ การแพร่ระบาดรุนแรงขึ้น-ขยายพื้นที่มากขึ้น ส่งผลเสียหายต่อชีวิต เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ของผู้คนในสังคมเลวร้ายลง ผู้คนมีสภาพตื่นตระหนก หวาดวิตก เกิดความขัดแย้งขึ้นมากหลายกลุ่ม! ขณะที่การจัดการปัญหาแบบรัฐฯราชการเป็นไปอย่างไร้ความหวัง-ติดยึดกับสำนึกอำนาจ มีวิธีการ-ระเบียบปฏิบัติที่ใช้ครอบงำ-จัดการเบ็ดเสร็จเด็ดขาด-ผูกติดกับอำนาจตำแหน่ง จนความปลอดภัยในชีวิตและนวัตกรรมที่พึงมีถูกปิดกั้นเบียดขับพ้นจากสำนึกแห่งอำนาจ-ตำแหน่งที่แสดงตนอยู่
การเสนอแบบแผนปฏิบัติแก้ไขวิกฤตโควิดในบางพื้นที่ ที่ถูกคิดไตร่ตรองจากผู้เชี่ยวชาญที่ไม่มีอำนาจ-ไม่มีตำแหน่ง ที่ได้เสนอเข้าร่วมช่วยจัดการดูแลความปลอดภัย-แก้ปัญหาการระบาดไม่ให้ลุกลามในหลายพื้นที่ ถูกผู้มีอำนาจและตำแหน่งในวงสาธารณสุขขยี้ทิ้ง-ไม่สนใจ เพราะขุนนางต่างก็ยึดติดกับระบบระเบียบและอำนาจอย่างโงหัวไม่ขึ้น เข้าใจว่าตัวรู้ในทุกสิ่ง-ทุกเรื่อง-ไม่มีใครในโลกจะรู้ดีกว่าตัว! โดยเฉพาะผู้บริหารระดับพื้นที่-ระดับกลางของสาธารณสุข ที่ยังไม่ถูกเล่นงานแรงเหมือนกลุ่มอำนาจการเมืองข้างบน!

จิตสำนึกของอำนาจ

การระบาดขยายตัว-กระจายกว้างไปทั่วทั้งในแนวดิ่งและแนวราบ จนอัตราการตายเกิน 200 คนต่อวัน การแพร่เชื้อ (ราว) 20,000 คนต่อวัน ยอดผู้ติดโควิดพุ่งสูงขึ้นรวดเร็ว มียอดรวมติดเชื้อสะสมแล้วกว่า 1.1 ล้านคน เสียชีวิตแล้วกว่า 1 หมื่นราย! จากที่สภาพเมื่อตอนเริ่มต้นดูเหมือนจัดระบบได้ดีจนโลกยกย่อง วันนี้เละ! ดิ่งวูบอาหารหนักน่าห่วง จนถูกถอดถอนออกจากประเทศที่มีความปลอดภัยจากรัฐบาลหลายประเทศไปแล้ว! สนิมเกิดแต่เนื้อในตน!!!
สภาพภาพผู้คนในสังคมไทยวันนี้ตื่นตระหนก มีแต่ความหวัง-การรอคอย ท่ามกลางความขาดแคลน-เข้าไม่ถึงทรัพยากร มีระบบการดูแลที่ผูกโยงกับจิตสำนึกแห่งอำนาจผูกขาด! ความคิดจิตใจของผู้คนจึงเป็นเหมือนกับที่ อเล็กซองดร์ ดูมาส์ เขียนไว้ว่า บางครั้งจุดสูงสุดแห่งภูมิปัญญามนุษย์ก็ถูกค้นพบอยู่ในคำว่า “การรอคอยและความหวัง” มันเป็นความรู้สึกที่อยู่ในจิตใจผู้คนในความตื่นตระหนกที่ยากจะปฏิเสธ!
การจัดการกับการแพร่ระบาดใหญ่ของโควิด-19 แบบไทยๆ ที่ดูดีในช่วงต้น ตอนที่ปมปัญหายังเล็ก-ไม่กระจายไปมากนัก! เมื่อเจอกับความรุนแรง-ของจริงการแพร่ระบาดที่รุนแรงช่วงกว่าเดือนที่ผ่านมา สภาพก็เป็นน้ำลด-ตอผุด! ที่เคยมั่นใจว่าการสาธารณสุขมีคุณภาพ-ปลอดภัยเชื่อถือได้ พลิกหน้ามือไป-ไม่ดีอย่างที่คิด!
ดูเหมือนความเก่งของหลายคนที่รวมอยู่ในโครงสร้างระบบสาธารณสุขไทย เป็นเสมือนขั้วแม่เหล็กแบบบวก-บวก-เป็นลบ! ความขัดแย้งปรากฏให้เห็นหลากกลุ่ม-หลายระดับ-หลายหน่วยงานที่มีภาระบทบาทร่วมรับผิดชอบต่อชีวิต-สังคมและการจัดการการระบาดครั้งนี้! แต่ทว่า ความสับสนเรื่องระบบระเบียบที่แพร่หลายสู่ผู้คน-สังคมเป็นไปอย่างสับสนอลหม่าน ความเก่ง-ดี แปรเปลี่ยนเป็นความหลงตัวใช้อำนาจพ่นพิษใส่กัน บางครั้งพิษก็กระฉอกเรี่ยราด-กระเด็นโดนผู้คนเสียหายล้มตายไม่น้อย

ความลับเรื่องประสิทธิภาพการสาธารณสุขไทย ก่อรูปเป็นความสับสนวุ่นวายพร่ามัว! ผุดให้เห็นมิติของการแสวงประโยชน์-ความขาดแคลนยา/เวชภัณฑ์-ความเลือนรางของศักยภาพการสาสุข จนขาดสภาพที่จะทำให้ผู้คนเข้าถึงทรัพยากร-การบริการที่จำเป็นต่อชีวิต! การใช้ตำแหน่งและกฏหมายหวงงาน-ปิดกั้นเบียดขับภาคส่วนอื่น ๆ ไม่ให้เข้าถึงแม้ในส่วนที่ตัวเองก็ไม่มีน้ำยาจัดการปรากฏเห็นเกลื่อนเมือง! นี่คือการสาธารณสุข-ระบบการจัดการโรคระบาดแบบราชการสาธารณสุขไทย! ที่ทำให้ตัวเลขผู้ติดเชื้อ-อัตราการตายเพิ่มสูงขึ้นมากมายช่วงกว่าเดือนที่ผ่านมา!!!

ความซับซ้อน-เทอะทะ-ล้าหลัง-ปรับตัวไม่ทันสภาพจริงในความเปลี่ยนแปลงของระบบระเบียบ กับสำนึกการทำงานที่หมกมุ่นแต่เรื่องอำนาจ ทำให้ประสิทธิภาพ-การเข้าถึงเป้าหมายปลายทาง ที่เป็นความปลอดภัยของชีวิตผู้คนและสังคม-ที่เป็นหัวใจหลักของงานถูกลบเลือนหายไป สังคมได้พบเห็นแต่ความอวดรู้-อวดเก่งที่ไร้ประโยชน์-ไร้การปฏิบัติ มากคำพูด บลา..บลา..บลา..ลา…ลา ฯ ในระบบปฏิบัติหลายพื้นที่! การศึกษาถึงพิษภัยและระบบของการระบาดครั้งใหญ่ที่ ศัลยแพทย์เจ้าของรางวัลโนเบลสองครั้งอย่าง โรนัลด์ รอสส์ ถูกมองผ่านเลย! มีแต่อหังการ์-การแสดงตนของอำนาจตามระบบระเบียบเท่านั้น ที่ถูกหยิบมาแสดงให้ปรากฏเห็นบ่อยครั้ง!

นวัตกรรมและการคิดต่าง-ถูกปฏิเสธ-ถูกทำให้กลายเป็นข้อกังวล-กลัวการสูญเสียอำนาจ นี่คือสำนึกแห่งอำนาจที่ปรับตัว-ปรับใจลำบาก! ความขัดแย้งระหว่างหน่วยงานในกระทรวงเดียวกัน-และความขัดแย้งต่างกระทรวงจึงมักจบลงที่อัตราการติดเชื้อสูงขึ้น-จำนวนผู้เสียชีวิตมากขึ้น การขาดแคลนปัจจัยสำคัญ-จำเป็นไม่ถูกแก้ไข! การแพร่ระบาดขยายพื้นที่เข้มข้น-กว้างออก-ชีวิตผู้คนล้มตายมากขึ้น การเข้าถึงการรักษา/ทรัพยากรทางการแพทย์/การดูแลให้ตัวเองให้ปลอดภัยของผู้คนในวิกฤตการณ์ครั้งนี้ถูกลบเลือนเป็นจุดพร่ามัวเล็กๆ มีพื้นที่เบาบางมากๆ ในจิตสำนึกแห่งอำนาจของระบบ!!!

ที่จริง การจัดการปัญหาการแพร่ระบาดใหญ่ตามแนวทางปฏิบัติการแบบสากลมีหลายมิติแนวทาง โดยทั่วไปจะมองถึง “ระยะเวลา x โอกาส x ความน่าจะเป็นในการแพร่เชื้อ x ความสามารถในการติดเชื้อ” เพื่อนำผลมาวิเคราะห์กฎความเคลื่อนไหว ซึ่งน่าจะมีการนำใช้แล้วในช่วงต้นๆ ผลการวิเคราะห์นี้จะถูกนำมาจัดการปัญหา ทำให้ผู้คนรอดจากการระบาด-หยุดการระบาดหลายแนวทาง-หลายวิธีการ ซึ่งนักระบาดวิทยาชั้นนำของโลกไม่ว่า พอล แอร์ดิช หรือ มาติน่า มอร์ลิส เห็นถึงกฎการขยายตัวแบบ 20/80 ขณะที่แบบจำลองของ ดันแคน วัตส์ และ สตีเฟน สโตรกัทซ์ เสนอมุมมองตามมโนทัศน์ในแบบ เครือข่าย “โลกใบเล็ก” ที่มีการระบาดเชื่อมต่อเป็นลักษณะกลุ่มก้อน ที่สามารถนำมาคิดคำนวณให้เห็นถึงระบบการระบาดที่ชัดเจนและจัดการหยุดการสูญเสีย!
ขณะที่การทำงานในหลายพื้นที่ของสังคมไทย แพทย์ขุนนางบางตนสนใจแต่เรื่องอำนาจ-ตำแหน่ง จนปิดกั้น-กีดขวางความคิดใหม่-การจัดการใหม่ๆ ซึ่งเป็นผลของปฏิบัติการของจิตสำนึกอำนาจล้วนๆ ทำให้การจัดการปัญหาวิกฤตถูกปิดกั้น-แสวงประโยชน์หรือปกป้องตัวเองเป็นสำคัญ ผลที่ได้ก็หนีไม่พ้นความตาย-การระบาดที่เพิ่มมากขึ้น นี่คือการเผชิญชะตากรรมของผู้คนในสังคมไทยกับการระบาดที่ถูกผูกขาดไว้กับอำนาจระบบราชการสาธารณสุข ที่เราต้องตระหนักหาวิธีจัดการกับมัน!!!

วิกฤตโควิดครั้งนี้ส่งผลให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจต้องชะลอตัวจนถึงปิดตัว! ผู้คนดิ้นรนสร้างความอยู่รอด การหยุดกิจการมากมายทำให้คนตกงานเพิ่มกว่า 3 ล้านคน (กำลังไต่จำนวนไปแตะ 4 ล้านคนในเร็ววัน!) เศรษฐกิจถูกกดจมให้เวียนว่ายในถ้ำมืดที่ยังมองไม่เห็นแสงสว่างปลายอุโมงค์ ขณะที่การเมือง สองขั้วเผชิญหน้ากันรุนแรง ขั้วอำนาจ..พยายามสร้างฐานจัดการผลประโยชน์อย่างเต็มที่ ส่วนขั้วตรงข้าม..มุ่งใช้วิกฤตการณ์ที่เลวร้ายนี้สร้างความปั่นป่วน หวังให้เกิดการทำลายล้างเปลี่ยนแปลง…เสียดายที่ทั้งสองขั้วไม่ปรากฏเห็นพื้นที่ประโยชน์สุขของผู้คน-สังคมมีอยู่ในการต่อสู้นั้นเลย! นี่คือชะตากรรมทางการเมืองที่เราประสบอยู่วันนี้ มันล้วนเป็นเรื่องอำนาจตัณหาล้วนๆ
แถมซ้ำเติมด้วยข่าวการสร้างอาชญากรรมซ้อนอาชญากรรมของคนในเครื่องแบบ ตอกย้ำความเลวร้ายของจิตสำนึกแห่งอำนาจ ก่ออาชญากรรมสั่นคลอนตัวตนและรากเง่าสำนึกกลุ่มคนที่มีอำนาจ-ตำแหน่งอย่างน่าละอายยิ่ง!  ภาพความเลวร้ายนี้ปรากฏขึ้นในวิกฤตการณ์ความปั่นป่วนของบ้านเมือง ซ้ำเติมให้สังคมไทยถูกประชาคมโลกมองอย่างเอือมระอาทีเดียว!!!
ความเคลื่อนไหวของปัจเจกชนในวันนี้จึงต้องก้าวอย่างระมัดระวัง พึ่งตัวเองเป็นสำคัญ ใช้สติปัญญา ความรู้และเครือข่ายกัลยาณมิตรให้รอดพ้นคลื่นสังคม ที่มันถูกกำกับขับเคลื่อนด้วยจิตสำนึกแห่งอำนาจตัณหา! ทำให้นึกถึงสหาย อีวาน อิลิช แพทย์ผู้มีชื่อเสียงก้องโลก ที่ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับรางวัลโนเบลเมื่อครั้งกระโน้น ที่ได้เขียนงานสำคัญ-แปลเป็นไทยชื่อ “แพทย์: เทพเจ้ากาลี”
อีวาน อิลิช

 

 

 

เรื่อง : Apichartology


มุมมองต่อการบริหารจัดการโควิด 19 แบบตรงไปตรงมา

โรคอุบัติใหม่ กำลังทำลายล้างชีวิตผู้คนในโลกรุนแรง!!!

เปิดใจอ่านให้จบ เมื่อ “ผู้ใหญ่ตอบเด็ก” โดย แก้วสรร อติโพธิ

จุดอ่อน ของ โควิด