แม้ว่าผู้อ่านจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ กำลังมุ่งสู่โซลูชั่นดิจิทัล เช่น e-book หรือหนังสือเสียงและสตรีมมิ่ง ที่ยักษ์ใหญ่อย่าง Spotify ลงนามข้อตกลงความร่วมมือกับ Storytelแพลตฟอร์มหนังสือเสียงไปเมื่อเดือนพฤษภาคมคมที่ผ่านมา แต่ธุรกิจ “หนังสือ” ซึ่งเป็นสิ่งพิมพ์หรือหนังสือเล่มยังคงแข็งแกร่ง
เมื่อเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e-reader) เข้าสู่ตลาดครั้งแรก หลายคนเชื่อว่าเทคโนโลยีนี้จะนำไปสู่การสิ้นสุดของหนังสือเล่มที่เป็นสิ่งพิมพ์แบบดั้งเดิม แน่นอนว่า แม้ e-book จะส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมนี้ แต่เทคโนโลยีนี้ ก็ยังไม่ได้ทำให้ธุรกิจสิ่งพิมพ์หรือหนังสือเล่มล้มหายตายจากไปแต่อย่างใด
ไม่เหมือนกับอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับสื่อ เพราะอุตสาหกรรมหนังสือไม่ได้ถูกครอบงำโดยผลิตภัณฑ์ดิจิทัลโดยสิ้นเชิง เนื่องจากผู้อ่านยังคงรู้สึกถึงความเชื่อมโยงบางอย่างกับรูปแบบทางกายภาพของหนังสือเล่ม และถึงแม้ว่าจะมีข้อดีที่ชัดเจนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี e-book และ e-reader แต่ก็ไม่ได้กลืนกินตลาดหนังสือเล่มอย่างที่ใครหลายคนเคยหวั่นเกรง
โชคดีที่ตลาดนักอ่านเหนียวแน่นพอที่จะรองรับผลิตภัณฑ์หลายประเภท โดยชาวอเมริกันใช้จ่ายเงินเฉลี่ย 110 ดอลลาร์สหรัฐฯ และมีประมาณ 74% ของวัยผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ที่อ่านหนังสืออย่างน้อยหนึ่งเล่มในปีที่ผ่านมา และสิ่งพิมพ์ยังคงเป็นผลิตภัณฑ์หลักในตลาด โดย 28% ของผู้บริโภค อ่านเฉพาะหนังสือเล่มเท่านั้น และอีก 25% ระบุว่าพวกเขาอ่านหนังสือเล่มมากกว่า e-book
ทั้งนี้ จากรายงานฉบับใหม่ของ Grand View Research, Inc. ประเมินว่ามูลค่าตลาดหนังสือทั่วโลกจะสูงถึง 124.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในปี 2568 ตามการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรายได้ที่เพิ่มขึ้นนั้น คาดว่าจะช่วยกระตุ้นการเติบโตของตลาดนี้ ขณะเดียวกัน การเพิ่มนวัตกรรมในตลาดก็คาดว่าจะปรับปรุงประสบการณ์การอ่าน และจะเพิ่มความต้องการในอ่านให้เพิ่มขึ้นได้ เช่น สำนักพิมพ์อิสระขนาดเล็ก ใช้ประโยชน์จากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และกำลังพิมพ์หนังสือแบบออนดีมานด์ เช่น IngramSpark และ Kindle Direct Publishing เป็นสองบริษัทดังกล่าว บริษัทเหล่านี้ใช้เครื่องพิมพ์ขนาดเล็ก พิมพ์รูปเล่มได้รวดเร็ว แถมไม่ต้องสั่งพิมพ์จำนวนมาก หรือการใช้นวัตกรรมทางเทคโนโลยีเพื่อยกระดับประสบการณ์การอ่านสำหรับผู้บริโภคได้อีกด้วย ตัวอย่างเช่น Pottermore ของ J.K Rowling ซึ่งเป็นเว็บไซต์เกี่ยวกับแฮร์รี่ พอตเตอร์ ที่มุ่งเน้นไปที่เนื้อหาต่างๆ ของวรรณกรรมเยาวชนชื่อดัง “แฮร์รี่ พอตเตอร์” ที่ไม่ได้ถูกเล่าในหนังสือ มานำเสนอเป็นรูปแบบต่างๆ โดยพัฒนทร่วมกับบริษัทโซนี่ ในการรวบรวมทั้งเนื้อหาดังกล่าว ภาพกราฟิกต่างๆ หนังสือเสียง และหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ไว้อย่างครบถ้วน
ทั้งนี้ อุตสาหกรรมหนังสือแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกคือ Trade book (หนังสือที่จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์เชิงพาณิชย์ หนังสือเหล่านี้มีอยู่ในร้านหนังสือค้าปลีกทั่วไป ร้านหนังสือออนไลน์ และหนังสือส่วนใหญ่ที่พบในห้องสมุดสาธารณะ) และหนังสืออื่นๆ โดยส่วนแรกมีหมวดหมู่หลักๆ คือ นวนิยาย สารคดี วรรณกรรม และหนังสือเด็กเล็ก การตัดสินใจซื้อจะอยู่ที่ผู้บริโภค
ขณะที่หนังสืออื่นๆ รวมถึงสิ่งพิมพ์ทางการศึกษา การตัดสินใจซื้อส่วนใหญ่ทำโดยหน่วยงานของรัฐหรือผู้บริหารโรงเรียน และขณะนี้ในบางประเทศ นักเรียนมีทางเลือกในการเช่าหนังสือเรียนแทนการซื้อ ซึ่งอาจยับยั้งการเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ได้
อย่างไรก็ตาม คาดว่าตลาดผู้จัดพิมพ์หนังสือทั่วโลกจะลดลงจาก 92.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2562 เป็น 85.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2563 ที่อัตราการเติบโตต่อปี (CAGR) -7.5% ซึ่งการลดลงมีสาเหตุหลักมาจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจในประเทศต่างๆ อันเนื่องมาจากการระบาดของโควิด-19 และมาตรการล็อกดาวน์ จากนั้นตลาดคาดว่าจะฟื้นตัวและเติบโตที่ CAGR 2% จากปี 2564 และสูงถึง 91.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2566
ทั้งนี้ “เอเชียแปซิฟิก” เป็นภูมิภาคที่ใหญ่ที่สุดในตลาดผู้จัดพิมพ์หนังสือทั่วโลก คิดเป็น 34% ของตลาดในปี 2562 ขณะที่อเมริกาเหนือเป็นภูมิภาคที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ส่วนแอฟริกาเป็นภูมิภาคที่เล็กที่สุดในตลาดผู้จัดพิมพ์หนังสือทั่วโลก
ขณะที่ความนิยมในการโซเชียลมีเดียที่เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และปริมาณข้อมูลผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้นกำลังขับเคลื่อนการเติบโตและนวัตกรรมในอุตสาหกรรมผู้จัดพิมพ์หนังสือ เพราะสามารถมองเห็นข้อมูลผู้บริโภค ผู้จัดจำหน่าย และข้อมูลผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ ได้มากกว่าเคย จากพฤติกรรมการใช้งานในโซเชียลมีเดียต่างๆ เช่น บริการของแอปพลิเคชัน Next Big Sound’s, Next Big Book ที่แสดงแดชบอร์ดสำหรับอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ ที่ดึงข้อมูลจากการขาย การประชาสัมพันธ์ โซเชียลมีเดีย และข้อมูลแนวโน้มของเว็บไซต์ที่เข้าชมเป็นประจำ เพื่อนำเสนอมุมมองแบบองค์รวมเกี่ยวกับประสิทธิภาพของหนังสือ โดยจะเน้นถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลมากที่สุด เช่น Social Signal (การที่โซเชียลมีเดียของแบรนด์หรือบริษัท มีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง หรือมีปฏิสัมพันธ์กับกลุ่มเป้าหมาย) การค้นหาหนังสือ ราคา และผู้แต่ง เป็นต้น
สำนักพิมพ์ไหนใหญ่ที่สุดในโลก
จากผู้จัดพิมพ์หนังสือหรือสำนักพิมพ์ 8 ราย ที่มีรายได้สูงสุดในโลก ประจำปี 2562 มีเพียง 2 รายเท่านั้น ที่ตีพิมพ์ผลงานร้อยแก้ว กวีนิพนธ์ และสารคดีที่หลากหลาย รายแรกคือแผนกสิ่งพิมพ์ของ Bertelsmann AG ซึ่งประกอบด้วย Penguin Random House และ Bertelsmann Education Group ที่มีรายได้ต่อปีประมาณ 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2562 รายที่ 2 คือ Hachette Livre ผู้จัดพิมพ์หนังสือสัญชาติฝรั่งเศสซึ่งทำเงินได้ประมาณ 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2562 ขณะที่ 3 อันดับแรกในการจัดอันดับนี้เป็นของสำนักพิมพ์ด้านวิทยาศาสตร์ และการศึกษา โดยกลุ่มบริษัทข้ามชาติ RELX ครองอันดับหนึ่งหนือตารางด้วยรายรับ 5.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2562
ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนหนังสือทั้งหมดที่ตีพิมพ์ใน 32 ประเทศ เมื่อปี 2562 ซึ่งครอบคลุมทั้งภาคการค้าและการศึกษา พบว่า สหราชอาณาจักรมีหนังสือตีพิมพ์รวม 202,000 เรื่องตามมาด้วยสหพันธรัฐรัสเซีย 115,171 เรื่อง ฝรั่งเศส 107,143 เรื่อง สเปน 95,849 เรื่อง และตุรกี 94,482 เรื่อง เป็นต้น
ที่มา :
- Books Market Size To Reach $124.2 Billion By 2025 | CAGR: 0.9%
- Global Book Publishers Market 2020-2030: COVID-19 Impact and Recovery
- Global E-Book Reader Market Size & Share Will Reach USD 38.17 Million By 2026: Facts & Factors
