รู้ทันโจรไซเบอร์ พร้อมเรียนรู้เทคนิคการรับมือ เมื่อ เงินหายจากบัญชี แบบไม่รู้ตัว

เป็นอีกหนึ่ง “ภัยไซเบอร์” ที่ไม่ว่าใครก็ไม่คาดคิดว่าจะเกิดขึ้นกับตัวเองได้ เมื่อล่าสุด เกิดเหตุการณ์ที่ผู้มีบัญชีธนาคารหลายราย เงินหายจากบัญชี ในรูปแบบของการถูกหักเงินออกไปจากบัญชีในจำนวนน้อยๆ แต่เกิดขึ้นถี่เพื่อหลีกเลี่ยงการแจ้งเตือนจากธนาคาร

เรื่องราวของภัยไซเบอร์หรือภัยที่มากับแพลตฟอร์มออนไลน์ล่าสุด เล่นงานกลุ่มคนใช้บัตรเครดิต – เดบิต ซึ่งพบว่า เงินหายจากบัญชี โดยเหตุการณ์นี้มีแอดมินเพจดังอย่าง Drama-addict เป็นผู้นำเรื่องนี้มาเปิดเผยกับสาธารณะ ตั้งแต่วันที่ 14 ตุลาคม ที่ผ่านมา
พร้อมตั้งข้อสังเกตเนื่องจากมีลูกเพจแจ้งมาให้ฝากเตือนคนอื่น เพราะบัญชีของลูกเพจถูกหักเงินไป ทั้งที่ไม่เคยเอาบัตรไปใช้ผูกบัญชีการจ่ายเงินจากแอปอะไรเลย แต่บัญชีและรายการที่โดนหักกลับแสดงข้อความว่า EDC ซึ่งน่าจะเป็นเครื่องรูดบัตรเครดิตชำระเงิน

เงินหายจากบัญชี

โดยคืนวันที่ 17 ตุลาคม 2564 ธนาคารแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทยได้ตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า “มิได้เกิดจากการรั่วไหลของข้อมูลจากธนาคาร แต่เป็นรายการที่เกิดจากการทำธุรกรรมชำระค่าสินค้า และบริการกับร้านค้าออนไลน์ที่จดทะเบียนในต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่ และไม่ใช่แอปดูดเงินตามที่ปรากฏเป็นข่าว”
อย่างไรก็ดี กลุ่มผู้เสียหายเหล่านี้ต่างรวมตัวกันเปิดกลุ่มในเฟซบุ๊ก ชื่อ แชร์ประสบการณ์โดนหักเงินจากบัญชีโดยไม่รู้ตัว เพียงไม่นานก็มีผู้เข้าร่วมและติดตามเกือบ 4 หมื่นราย พร้อมมีการแชร์ประสบการณ์หลากหลาย แต่สิ่งที่น่าสังเกตคือคนที่ถูกหักเงินไปต่อยอด มีจำนวนเงินไม่สูงแต่หักเงินภายใน 1 นาทีเกือบ 100 ครั้ง จึงทำให้ความเสียหายมีมูลค่าต่อรายเป็นหลักหลายหมื่นบาท
ก่อนจะตกเป็นเหยื่อของ “โจรไซเบอร์” ขอชวนมารู้เท่าทันกลโกง และวิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ เงินหายจากบัญชี จาก สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA ซึ่งได้แนะนำเทคนิคการดูแลบัญชีเงินฝากในยุคดิจิทัลไว้แบบนำไปปรับใช้ได้ง่าย ได้ผลจริง ในรูปแบบของ Q & A

Q :  ที่มาของปัญหาที่เกิดขึ้นคืออะไร?

A : ท่ามกลางการแพร่ระบาดของโควิด-19 เราต่างปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตไปเป็นแบบ New Normal รวมไปถึงการทำธุรกรรมทางออนไลน์ที่เพิ่มสูงขึ้น จึงพบมิจฉาชีพหลอกลวงประชาชนในรูปแบบต่างๆ จำนวนมาก ล่าสุดคือ “การถูกตัดเงินจากบัญชีธนาคารโดยไม่รู้ตัว” เกิด Case ที่เงินหายจากบัญชีมีหลายรูปแบบ เช่น จาก App ซื้อของออนไลน์, จากโฆษณาใน Facebook, จากเครื่องรับบัตรหรือเครื่องรูดบัตร EDC (Electronic Data Capture)

cyber security

Q : ปัญหาที่พบ เกิดขึ้นในรูปแบบใดบ้าง?

A : 1. ประชาชนผู้ถือบัตรเครดิตและบัตรเดบิตจำนวนมากประสบปัญหาทำรายการชำระเงิน โดยธุรกรรมนั้น ไม่ได้ทำด้วยตนเองหรือถูกหักเงินจากบัญชีธนาคารโดยไม่ทราบสาเหตุ
2. กลุ่มที่ค่อนข้างเฉพาะ คือ กลุ่มที่เงินถูกหักออกจากบัญชีในจำนวนไม่มากทีละหลักสิบบาท แต่โดนไปหลายร้อยครั้งในคนเดียว เมื่ออายัดบัตรและเช็กข้อมูลพบว่าเป็นการซื้อของในเกมออนไลน์
3. มีผู้เสียหายหลายรายถูกมิจฉาชีพเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวบัญชีธนาคาร/บัตรเดบิต โดยมิจฉาชีพจะหักเงินออกจากบัตรเดบิตผ่านเครื่อง EDC หรือเครื่องรูดบัตร แต่ไม่มี SMS แจ้งเตือนไปยังเจ้าของบัตร เนื่องจากในการถอนเงินออกในทุกครั้งเป็นการถอนเงินออกจำนวนไม่มาก เช่น 34 บาท แต่ทำหลายครั้ง

Q : แล้วจะรับมืออย่างไร เมื่อเงินหายไปจากบัญชีโดยไม่ทราบสาเหตุ

A : 1. แจ้งอายัดบัตรเดบิต/เครดิตทันที เพื่อป้องกันไม่ให้มีการนำเลขหน้าบัตร รวมถึงรหัส cvv ไปใช้
2. ติดต่อ call center ของธนาคารต้นเรื่อง และดำเนินการตามขั้นตอนธนาคารเพื่อปฏิเสธการจ่ายรายการหรือธุรกรรมต่าง ๆ ที่ผิดปกติ
3. เก็บหลักฐานทั้งหมดที่ได้รับ เช่น SMS หน้าจอ วงเงิน statement แล้วไปลงบันทึกประจำวันที่สถานีตำรวจ

Q : มีวิธีใดที่จะป้องกันและลดความเสี่ยง ไม่ให้ เงินหายจากบัญชี โดยไม่รู้ตัว

A : 1. ไม่กรอกข้อมูลส่วนตัวหรือให้ข้อมูลสำคัญทางธุรกรรมผ่านทางโทรศัพท์หรืออีเมล หรือแอปพลิเคชัน/เว็บไซต์ที่ไม่น่าเชื่อถือ เช่น แอปพลิเคชันสินเชื่อให้เงินกู้ เกมออนไลน์
2. กำหนดวงเงินการใช้จ่ายของบัตรเดบิต/บัตรเครดิต ให้เหมาะสมเพื่อจำกัดมูลค่าความเสียหาย บางกรณีอาจเลือกตั้งค่าวงเงินให้ต่ำสุดที่ระบบรองรับได้ และปรับแต่งอีกครั้งเมื่อมีการเรียกใช้งาน
3. ใช้ช่องทางการแจ้งเตือนการทำธุรกรรม เช่น แจ้งยอดการเคลื่อนไหวของบัญชีออมทรัพย์/ยอดใช้จ่ายบัตรเครดิตผ่าน SMS การตั้งค่าเตือนผ่านแอปพลิเคชัน
4. แม้จะใช้ช่องทางการแจ้งเตือนเวลาทำธุรกรรมแล้ว แต่ก็ต้องหมั่นสังเกตเงินในบัญชีตนเองว่ามียอดลดลงหรือไม่ หรือพบการใช้งานที่ผิดปกติรีบติดต่อ call center หรือสาขาของธนาคารผู้ออกบัตรโดยด่วนเพื่อแจ้งตรวจสอบ/แก้ไขการทำธุรกรรมในทันที
เป็นเรื่องง่ายๆ ที่หลายคนละเลย เนื่องจากไว้วางใจกับระบบการแจ้งเตือนจากธนาคาร แต่เหตุการณ์ครั้งนี้ก็สะท้อนให้เห็นแล้วว่า ระบบการแจ้งเตือนจากธนาคารนั้นมีช่องโหว่
ในกรณีที่รายการหักบัญชีมีจำนวนเงินน้อยๆ หรือไม่ถึงเกณฑ์ที่ธนาคารกำหนดก็จะไม่มีการแจ้งเตือน ซึ่งสาเหตุนั้นก็มาจากการป้องกันการแจ้งเตือนที่มากเกินไปนั่นเอง เราจึงควรตรวจสอบรายการธุรกรรมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ
โดยเฉพาะรายการธุรกรรมของบัตรเดบิตที่เป็นการหักเงินจากบัญชีโดยตรง ส่วนรายการธุรกรรมของบัตรเครดิตนั้น หากเราพบสิ่งผิดปกติ ยังสามารถดำเนินการยกเลิกรายการธุรกรรมได้ โดยที่ความเสียหายยังไม่เกิดขึ้นนั่นเอง
5. หากได้รับการประสานจากธนาคารถึงความผิดปกติทั้งจากทางอีเมล หรือโทรศัพท์ เช่น การล็อกอินเข้าสู่ระบบที่ผิดปกติ การเปลี่ยนข้อมูลเบอร์โทรศัพท์ที่ผูกกับบัญชีบัตร ให้รับทราบ และประสานกลับตามช่องทาง call center ปกติของธนาคาร เพื่อให้แน่ใจว่าเป็นช่องทางจากธนาคารจริง
หากเป็นการแจ้งจากธนาคารจริง ให้เฝ้าระวังความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นต่อจากนี้ เช่น การนำรหัสผ่านไปใช้งานต่อ การเปลี่ยนอาจมีการฝังมัลแวร์ลงในเครื่องคอมพิวเตอร์ผู้ใช้งานเพื่อเฝ้าดูพฤติกรรมตลอดเวลา
6. ในกรณีที่มี กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ ให้จำกัดวงเงินการใช้งานได้เหมือนกับบัญชีธนาคาร หรือหากไม่อยากจำกัดวงเงิน ก็ให้โอนเงินเข้ากระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์เท่าจำนวนเงินที่จะทำรายการเท่านั้น หรือหากเป็นการใช้จ่ายที่ร้านสะดวกซื้อ ควรใส่เงินไว้ให้เพียงพอต่อการใช้จ่ายสำหรับ 3-5 วันเท่านั้น ไม่มากไปกว่านี้ เพื่อควบคุมรายการใช้จ่าย และตรวจสอบการใช้งานได้ง่าย

ที่มา : บทความเรื่อง “เตือนภัย e-Payment ป้องกันเงินหายไม่รู้ตัว” จากเว็บไซต์ ETDA


อัปเดตเรื่องราวของภัยไซเบอร์ที่ต้องระวัง และให้ความสนใจ

10 กลโกง ซื้อขายของออนไลน์ ปี 64 ที่ต้องรู้ เพื่อไม่ตกเป็นเหยื่อโจรไซเบอร์

จับตา 9 เทรนด์ภัยไซเบอร์ 2021 พร้อมถอดรหัส ภาครัฐ & เอกชน ร่วมปั้น บุคลากรรับมือภัยไซเบอร์ ให้ทันความต้องการ

5 เคล็ดลับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity) ที่ดีที่สุด สำหรับเอสเอ็มอี