“เทคโนโลยีจอภาพ” พื้นฐานการต่อยอดสู่ “นวัตกรรมแสดงผล”

หากพูดถึง “เทคโนโลยีจอภาพ” แล้วก็ให้นึกถึง “ระบบการนำเข้าข้อมูลผ่านจอ CRT” และ “ระบบการแสดงผลข้อมูล” ผ่านหน้าจอเช่นเดียวกัน


CRT ย่อมาจาก Cathode-ray tube ซึ่งเป็นจอแสดงผลที่รับสัญญาณภาพแบบ Analog พัฒนารูปแบบมาจากจอแสดงผลของเครื่องรับสัญญาณวิทยุโทรทัศน์ หรือหน้าจอ TV (Television)
หลักการทำงานของ CRT คือการใช้เทคโนโลยีหลอดภาพ (Tube) ยิงลำแสงอิเล็คตรอนไปยังผิวหน้าจอซึ่งมีสารประกอบของฟอสฟอรัสฉาบอยู่ เมื่อถูกแสงอิเล็คตรอนมากระทบ สารเหล่านี้จะเกิดการเรืองแสงขึ้นมา ทำให้เกิดเป็นภาพและสีตามสัญญาณ Analog ที่ได้รับ
โดยในยุคแรก CRT จะมี “จอสีเขียว” และเปลี่ยนมาเป็น “จอขาวดำ”
An aluminized monochrome CRT. The black matte coating is aquadag
The rear of a 14-inch color cathode-ray tube showing its deflection coils and electron guns
แน่นอนว่า “จอสีเขียว” หมายถึง “พื้นจอดำ-ตัวอักษรเขียว” และ “มีสีเขียวเพียงสีเดียว” ตัวอักษรก็เหลี่ยมๆ เล็กๆ แก้ไม่ได้ ขยายไม่ได้ คีย์งาน-พิมพ์งานก็มีแต่ตัวอักษรล้วนๆ และแสดงรูปอะไรไม่ได้ทั้งสิ้น เรียกว่าจอภาพแบบ Monochrome หรือ “จอสีเดียว”
จอคอมพิวเตอร์ประเภทนี้เริ่มต้นจากระบบ Mainframe และ Mini ของ IBM แล้วไปเกมตู้ พวกตู้ม้า ตู้ Pacman ก่อนมาสู่ PC และ Apple
A Trinitron CRT computer monitor
หลังจากนั้น จอ CRT ได้พัฒนาเป็น “จอสี” ที่เครื่อง Macintosh ของ Apple แล้วลามมาสู่ PC
ที่ไทยเราเรียกกันว่า “จอตู้”
โดยที่ต่อมาในยุคปัจจุบัน ได้มีเทคโนโลยีจอภาพชนิดใหม่ที่ชาวบ้านพูดกันติดปากว่า “จอแบน” เข้ามาแทนที่ “จอตู้”
โดย “จอแบน” นี้เป็นที่รู้จักกันในนามของ “จอแอลซีดี” หรือ LCD ย่อมาจาก Liquid Crystal Display แปลว่า “จอภาพผลึกเหลว”
Reflective twisted nematic liquid crystal display.
An LCD screen used as a notification panel for travellers
ซึ่งหากเปรียบเทียบการทำงานของ “จอตู้” หรือ CRT กับ “จอแบน” หรือ LCD แบบง่ายๆ CRT จะทำงานโดยใช้กลไกหลอดนำแสงหรือ Cathode ดังที่ได้กล่าวไป ซึ่งมีแสง 3 สีคือแดง, เขียว และน้ำเงิน วิ่งไปผสมเพื่อแสดงจุดสีที่แตกต่างกัน
โดยเมื่อจุดสีนั้นๆ เรียงตัวกันตามคำสั่งเครื่องส่งสัญญาณก็จะออกมาเป็นภาพบนหน้าจอ CRT
ส่วน LCD นั้นจะทำงานโดยการปล่อยแสงจากหลอด Black Light ผ่านชั้นกรองแสงหรือ Polarized Filter แล้ววิ่งไปยัง Crystal เหลวตามชื่อของมัน
ซึ่งเรียงตัวกันในระบบ 3 เซลล์แสงคือแสงสีแดง, แสงสีเขียว และแสงสีนํ้าเงิน เรียงลำดับตามคำสั่งจากเครื่องส่งจนกลายไปเป็น Pixel และผสมกันจนเป็นภาพในที่สุด
จออีกชนิดหนึ่งซึ่งสร้างความฮือฮาได้พักเดียวเพราะไม่ค่อยเป็นที่นิยมคือ “จอพลาสม่า” หรือ Plasma Display ซึ่งการทำงานเริ่มจากเซลล์นำแสงจะบรรจุก๊าซซีนอนเพื่อใช้นำแสงเหมือนกลไกการทำงานหลอดนีออน
Composition of plasma display panel
Average plasma displays have become one quarter the thickness from 2006 to 2011
เมื่อก๊าซถูกกระตุ้นด้วยแรงดันไฟฟ้าจะเกิดการไอออนไนซ์ขึ้น ทำให้ก๊าซแตกประจุและปล่อยแสงอุลตราไวโอเล็ตออกมา จากนั้นก็ดูดซับอุลตราไวโอเลตนั้นเพื่อนำไปผสมกับเม็ดสี 3 โทนดั้งเดิมคือแดง, เขียว และน้ำเงิน เพื่อสร้างภาพสีขึ้น
ต่อจาก “จอพลาสมา” ก็จะเป็น “จอแอลอีดี” หรือ LED ย่อมาจาก Light Emitting Diod แปลว่าระบบการแสดงภาพที่ใช้หลักการผสมสีแดง (Red), เขียว (Green) และน้ำเงิน (Blue) หรือที่รู้จักกันในตัวย่อว่า RGB ให้เกิดเป็นสีต่างๆ ขึ้นอยู่กับสมรรถนะของเครื่องรับและสเป็กความละเอียดการปรับสีของ LED แต่ละยี่ห้อ
Detail view of a LED display with a matrix of red, green and blue diodes
The 40m large LED display at the Armin Only event in April 2008 in the Jaarbeurs Utrecht
โดยสีทั้ง 3 แต่ละสีจะถูกควบคุมด้วยสายสัญญาณ ยิ่งจำนวนสายสัญญาณมากขึ้น ภาพที่ได้ก็จะยิ่งมีความลึกของสี หรือ Processing Depth มากขึ้น ทำให้ได้ภาพที่สมจริง “จอแอลอีดี” จึงเป็นที่นิยมอย่างมากในปัจจุบัน ไปห้างไหนก็เปิดโชว์เรียกแขกด้วยหนังเรื่อง AVATAR
ต่างจากสมัย “จอแบน” บูมใหม่ๆ พร้อมกับ “ชุดโฮมเธียร์เตอร์” ตอนนั้นไปไหนก็จะได้ดู “ฅนเหล็ก 2029 ภาค 2” หรือไม่ก็คอนเสิร์ต Hell Freeze Over ของ The Eagles ที่มารวมกันเฉพาะกิจเล่นอะคูสติกนั่งเรียงกัน 5 คนนั่นแหละครับ
ต่อมาก็เป็นยุคทองของ “จอโอแอลอีดี” หรือ OLED ย่อมาจาก Organic Light Emitting Devices ที่ชัดสุดๆ
“จอโอแอลอีดี” มีกลไกการทำงานง่ายๆ คือเมื่อนำวัสดุที่มีสมบัติเป็นสารเปล่งแสง หรือ Emissive Materials ซึ่งเป็นโมเลกุลอินทรีย์ หรือ Organic Materials มาวางไว้ระหว่างขั้วไฟฟ้าบวกและลบ
Samsung AMOLED displays
โดยปกติแล้ววัสดุเปล่งแสง หรือ EM มีคุณสมบัติเป็นสารกึ่งตัวนำ มีชั้นพลังงาน 2 ชนิดอยู่ในตัว คืออิเล็กตรอนกับชั้นพลังงานว่างเปล่าที่ไม่มีอิเล็กตรอน การเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนออกจากชั้นพลังงาน เมื่อผ่านสนามไฟฟ้าเข้าไปที่ขั้วทั้งสอง อิเล็กตรอนจากขั้วลบเข้าไปยังชั้นพลังงานที่ว่างเปล่า
จากนั้นประจุลบจะวิ่งลงมาพบกับประจุบวกแล้วรวมตัวกันเกิดเป็นอนุภาคโฟตอนซึ่งจะมีค่าเท่ากับ Energy Gap ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดสีของแสงที่เปล่งออกมา
โมเลกุลอินทรีย์ หรือ Organic Materials ใน “จอโอแอลอีดี” คือสิ่งบ่งบอกความแตกต่างระหว่าง “จอแอลอีดี” ธรรมดา
Demonstration of a 4.1″ prototype flexible display from Sony
ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นแค่จอชนิดหนึ่งของ “จอแอลซีดี” ส่วนโมเลกุลอินทรีย์ที่นำมาใช้ผลิต “จอโอแอลอีดี” ในปัจจุบันก็มีทั้ง Polymer และ Oligomer (สารลูกผสมระหว่าง Organic และ Inorganic) จุดเด่นของการใช้ Organic Materials ก็คือมันไม่ใช่จอแก้วแข็งๆ แต่เป็นจอฟิล์ม เราจึงสามารถงอหรือม้วนจอได้!
ในอนาคต เราจึงสามารถนำ “จอโอแอลอีดี” ไปประยุกต์ใช้ในงานต่างๆ ได้อีกมาก โดยเฉพาะ Tablet PC หรือ e-Book คือม้วนๆ คอมพิวเตอร์เหมือนหนังสือพิมพ์แล้วยัดใส่กระเป๋าหลังไปไหนมาไหนได้สบายอุรา
Canon’s 36″ prototype SED, shown at the 2006 CES.
ปัจจุบันนอกจาก KODAK เจ้าพ่อกล้องถ่ายรูประบบฟิล์มในอดีต ที่หันมาลงเรี่ยวลงแรงตั้งทีมวิจัย “จอโอแอลอีดี” แล้ว ก็ยังมี Cannon ที่จับมือกับ Toshiba เพื่อผลิต “จอเอสอีดี” หรือ SED ย่อมาจาก Surface-conduction electron-emitter display “จอฟิล์ม” ซึ่งเป็นแขนงย่อยของ “จอโอแอลอีดี” อีกเจ้าหนึ่งครับผม!