โลกวันนี้สร้างริ้วคลื่นการเปลี่ยนแปลงระลอกแล้วระลอกเล่า ส่งผ่านนวัตกรรม การแข่งขัน เทคโนโลยี และฐานความรู้ยุคดิจิทัล ฯลฯ ที่ซึ่งกระแสคลื่นความเปลี่ยนแปลงแต่ละระลอกนั้นทรงพลัง-ก่อรูปความเคลื่อนไหวใหม่ทางเศรษฐกิจ สังคม และการดำเนินชีวิตแบบที่ไม่มีใครหยุดได้!
การปรับตัวตามไม่ทันโลกที่เปลี่ยนไปก็จะทำให้มวลสารนั้นๆ เผชิญวิกฤต ถูกเบียดขับกลบกลืนหายไป ไม่มีทางเลือกให้มากนัก นอกจากการรู้เท่าทันและปรับตัวให้ได้!
โลกใบเดิมแบบอนาลอก ถูกทิ้งให้โดดเดี่ยวแปลกแยก-กลายเป็นอื่น วังเวงอยู่ลำพัง! โลกดิจิทัลเคลื่อนกลืนกลบเข้าแทนโลกเดิม! ปฏิสัมพันธ์-การสื่อสารระหว่างคนกับโลกแวดล้อมเปลี่ยน!
ความเคลื่อนไหวในโลกดิจิทัลปรับสร้างระบบนิเวศน์ทางเศรษฐกิจ สังคม สัมพันธภาพ การเรียนรู้ คุณภาพชีวิต การงาน และความเคลื่อนไหวในวิถีชีวิตประจำวัน ฯลฯ ขึ้นใหม่ที่แตกต่างเปลี่ยนจากเดิมมากมาย!
ผู้คน-การเรียนรู้ คุณภาพชีวิต และการก่อร่างสร้างตัววันนี้ ไม่ใช่แบบแผนตามระบบนิเวศในโลกใบเดิมอีกต่อไป การเติบโตทางเศรษฐกิจยุคใหม่ของคนรุ่นใหม่ในการเป็นพลเมืองยุคดิจิทัล มีชีวิตผสมกลมกลืนกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี จากพลังสร้างสรรค์เปลี่ยนแปลงของการสื่อสารยุคใหม่ สร้างความงอกเงยทางเศรษฐกิจ-สังคมขึ้นอย่างมหาศาลน่าอัศจรรย์! ส่งผลให้ความรู้-ความคิด-ทักษะ-การงาน-ปฏิสัมพันธ์กับโลกแวดล้อมเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง!
โลกวันนี้ ความคิด-ทักษะแบบเดิมๆ ตลอดจนความรู้-ประสบการณ์-ความชำนาญการแบบที่ถ่ายทอดมาจากโลกใบเก่ากลายเป็นสิ่งแปลกแยกของยุคสมัย มันแปลกปลอม-ต่อไม่ติด-เชื่อมไม่เข้ากันกับความคิด-ความรู้-ทักษะของโลกใบใหม่ นี่คือความจริงที่สัมผัสจับต้องได้ในเกือบทุกกลุ่มความรู้และการงาน!
การพัฒนาคน การสร้างทุนมนุษย์ และการศึกษา หรือกิจกรรมสัมพันธ์การเรียนรู้ทั้งหลายทั้งปวง จึงต้องปรับวิธีคิด การทำงาน-วิธีการ และระบบระเบียบให้พ้นจากวังวนเดิมๆในโลกใบเก่า รื้อล้างระบบนิเวศเก่าที่ครอบงำกำกับอยู่ให้พ้นไปจากความคิดที่เวียนว่ายอยู่! เพื่อจัดปรับสร้างการเรียนรู้ ความคิด ทักษะและสมรรถนะในแบบของโลกใบใหม่ขึ้นแทน!
ฐานปฏิบัติการยุคอนาลอกในโลกเก่าที่ชี้นำ-มากด้วยระบบระเบียบของรัฐราชการ บนวิธีคิดที่ยึดหลัก “เกิดก่อนรู้ดีกว่า” กลายเป็นอดีตที่แปลกแยกแปลกปลอม-ถูกตั้งคำถาม-และเป็นอุปสรรคไม่สร้างสรรค์-ปิดกั้นการเรียนรู้-ความก้าวหน้า-การประดิษฐ์คิดสร้างยุคใหม่ ของผู้คนพลเมืองดิจิทัลไปอย่างมีนัยสำคัญ!
การสร้างธุรกิจในโครงสร้างเศรษฐกิจยุคใหม่สร้างความเติบโตต่อปีได้นับพันๆ เท่าในรุ่นคนเดียว! ขณะที่ความมั่งคั่ง-ประสบการณ์ที่เท่าๆ กันโดยเปรียบเทียบนั้น คนรุ่นก่อนต้องสะสมยาวนานถึงสองสามชั่วอายุคน! รวมถึงมิติของความรู้-สร้างประสบการณ์ความชำนาญในยุคก่อนต้องใช้เวลานับรุ่นคน ขณะที่การเข้าถึงความรู้ในโลกแวดล้อมจากการสื่อสารใหม่นั้นเปิดกว้างไร้พรมแดน ข้ามรัฐชาติ กาลเวลา ข้ามอคติแบบโลกใบเก่า และยังนำมาต่อยอดได้อย่างเสรี หากความรู้-ทักษะ-จินตนาการ-ความคิดสร้างสรรค์เพียงพอ!
พลังขับเคลื่อนใหม่นี้เปลี่ยนระบบนิเวศของความคิด การเรียนรู้ และการสร้างสรรค์อย่างไร้ขีดจำกัด! จนวันนี้…ไม่มีใครยอมจำนนถูกโลกเก่ากักขังอีกต่อไป!!!
ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้ กระทรวงอุดมศึกษาฯที่ รมว.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ กำกับดูแลอยู่ ได้เห็นทะลุถึงสภาวะกำกับกดทับที่เป็นอุปสรรคต่อความก้าวหน้าจากระบบอำนาจที่ปิดกั้นการศึกษาทั้งโครงสร้างอยู่ โดยเฉพาะอุดมศึกษาที่กำลังลำบากจากโลกแวดล้อมที่เปลี่ยนไปหลายมิติ ทั้งในแง่การถูกดิสรัปชั่นจากความก้าวหน้าใหม่ คุณภาพหลักสูตร คุณภาพครู ระบบระเบียบที่เป็นระบบนิเวศที่รกรุงรับปิดกั้นไม่สร้างสรรค์ จนถึงการปรับตัวไม่ทันของการศึกษาที่มหาวิทยาลัยผลิตคนสู่สังคมอย่างสูญเปล่ามากมายจนดูเหมือนขาดความรับผิดชอบ!!!
กระทรวงอุดมศึกษาฯจึงออกระเบียบปลดล็อค เปิดทางสร้างการเรียนรู้ใหม่ ให้มหาวิทยาลัยมีช่องทางสร้างระบบนิเวศและการจัดการใหม่ ใช้กระบวนการ sandbox สร้างระบบการเรียนการสอน-การจัดการ-ตลอดจนถึงพัฒนาหลักสูตรและระบบนิเวศการศึกษาขึ้นใหม่ให้ตอบโจทย์ความต้องการ เพื่อปรับตัวเข้ากับโลกแวดล้อมใหม่ ส่งเสริมการสร้างหลักสูตรแบบโมดูล ขจัดความเทอะทะเลอะเทอะที่กัดกินตัวเองออกไป พร้อมกับปั้นสร้างระบบเครดิต แบงค์ หยุดการรีไทร์-ไล่คนออกจากระบบการศึกษา ส่งเสริมให้ผู้คนสร้างจิ๊กซอว์ต่อยอดการเรียนรู้-พัฒนาทักษะ ประสานสร้างความก้าวหน้าในวิชาชีพ-อาชีพตามความถนัด มุ่งเปิดการศึกษาให้กว้างออก-ให้ผู้คนเข้าถึงได้อย่างไม่จำกัดกาลเวลา ไม่ถูกกดทับด้วยกฎกติการะบบระเบียบแบบเดิมๆ ฯลฯ เรียกว่าการอุดมศึกษาไทยยุค ดร.เอนก วันนี้ปรับตัวก้าวตามพลวัตรความก้าวหน้าในโลกแวดล้อมใหม่ได้อย่างน่าสนใจยิ่ง
จากนโยบายสู่ภาคปฏิบัติ คงเป็นเรื่องที่ต้องติดตามความเคลื่อนไหวของมหาวิทยาลัยทั้งหลายว่า รหัสนัยที่กระทรวงอุดมฯปลดเปลื้อง-หยิบยื่นให้นั้น จะช่วยให้การศึกษาของมหาวิทยาลัยปรับสร้างตัวตนให้ทันโลกใบใหม่ได้แค่ไหน?
มหาวิทยาลัยที่เคลื่อนไหวอยู่ท่ามกลางสภาพที่ตกอยู่ในหมู่ฝูงระบบบริหารแบบเก่าๆ กลุ่มคนเดิมๆ ที่เวียนว่ายเป็นสภามหาวิทยาลัย-สลับกันไปมา ที่ส่วนมากมักเก่งกฎระเบียบ มีคอนเนคชั่น แต่ก็ยังสิ่งวนในกรอบอำนาจคอกเดิมๆ รวมทั้งทีมบริหารของมหาวิทยาลัยจำนวนไม่น้อย ที่ยังไม่เปิดเห็นโลกใหม่และไม่ปรับความคิด-ปิดตัวอยู่ในกับดักภาคปฏิบัติของโลกใบเก่าและวาทกรรมบทเดิมๆ กับความเนียนโดยไม่ค่อยมีมรรคผลความก้าวหน้าและการปรับตัวจริงๆ จังๆ ที่สัมผัสจับต้องได้!
การทลายกำแพงของกระทรวงอุดมศึกษาที่หาญกล้านี้ จะมีมรรคผลต่อความก้าวหน้าใหม่ก็มาจากวิสัยทัศน์และภาคปฏิบัติของมหาวิทยาลัยเป็นสำคัญ…ถ้าจนถึงวันนี้มหาวิทยาลัยยังถอดรหัสไม่ออก คิดใหม่ไม่ได้ ขาดเป้าหมาย ค้นไม่พบความคิด-การปฏิบัติใหม่ จัดปรับตัวเอง-สร้างระบบนิเวศใหม่ไม่ได้ ก็ยากที่จะอยู่รอดและไปต่อได้!
ความทุ่มเทของ อว. คงเป็นแค่ความเคลื่อนไหวนอกบริบทความคิดของหลายๆ มหาวิทยาลัย ที่เป้าหมายปลายทางคงไม่พ้นแค่ผลาญเงินหลวงไปเรื่อยๆ รอคอยความตายในกาลเวลาเท่านั้น ซึ่งไม่ช้าก็เร็ว!
แต่การเปลี่ยนแปลงนี้ต้องเคลื่อนผ่านกาลเวลา ก็คงต้องติดตามดูกันต่อไป…Dead or alive!!!!
เรื่อง : Apichartology
