Lean Operation & นโยบายความเป็นส่วนตัว ผลงานลบคำสบประมาทในรอบ 10 ปี ของ Tim Cook

ชื่อของ Tim cook ทิม คุก ได้รับการจดจำในฐานะ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร หรือ ซีอีโอ ของ Apple ผู้มาคุมบังเหียนบริษัทเทคโนโลยีชื่อดัง อย่าง Apple หลังจากที่ Steve Jobs นวัตกรผู้ให้กำเนิดและตั้งไข่ให้กับ Apple ประกาศลาออกจากตำแหน่ง CEO เนื่องจากเหตุผลสุขภาพ ก่อนเสียชีวิตใน 6 สัปดาห์ถัดมาด้วยมะเร็งตับอ่อน

โดยก่อนมารับบทบาทเป็นซีอีโอของ Tim cook รักษาการ CEO มาระยะหนึ่งแล้ว ซึ่ง ทิม คุก ดูแล Global Operation ในตำแหน่ง COO (Chief Operating Officer) ขณะนั้น สาธารณชนทั่วไปไม่รู้จัก ทิม คุก มากนัก เพราะเขามีบุคลิกที่ไม่ชอบออกสื่อ จึงไม่น่าแปลกใจที่สื่อหลายสำนักแสดงความกังขา ถึงวิสัยทัศน์และศักยภาพของ ทิม คุก
ดังนั้น การที่ ทิม คุก ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งซีอีโอของ Apple จึงนับว่ากดดันตัวเขาไม่น้อย เพราะไม่ว่าจะปรากฎตัวที่ไหนก็เหมือนมีเงาของ Steve Jobs ซ้อนร่างตามอยู่เสมอ พร้อมกับข้อกังขาว่า ทิม คุก จะทำหน้าที่ผู้บริหารและก้าวขึ้นมาแทนที่อัจฉริยะของโลกอย่าง จ็อบส์ ได้หรือไม่ ถึงขั้นว่า สาวก Apple จำนวนมากเชื่อว่า ช่วงเวลารุ่งโรจน์กำลังจะผ่านไป พร้อมกับการจากไปของ Steve Jobs
แต่มาถึงบัดนี้ ผ่านมา 1 ทศวรรษแล้ว เส้นทางของ Apple ก็ยังคงรุ่งโรจน์ ครองใจสาวกคนนิยามแบรนด์นี้ทั่วโลกได้อย่างเหนียวแน่น ส่งให้ผลประกอบการหลังการบริหารครบ 10 ปี Apple เจริญเติบโต กลายเป็นบริษัทที่ทำกำไร และมีมูลค่าองค์กรมากที่สุดในโลก ลบคำสบประมาทนักวิเคราะห์จำนวนมาก ที่มองว่า ทิม คุก จะก้าวข้ามร่มเงาความสำเร็จของ จ็อบส์ ไปไม่ได้

อัปเดตตัวเลขผลกำไรของ Apple ใน 1 ทศวรรษ ฝีมือ Tim Cook ลบทุกคำสบประมาท

การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ที่อยู่ในความรับผิดชอบอย่างเต็มตัวของ คุก คือ ตั้งแต่รุ่น iPhone 5 มาถึงผลิตภัณฑ์ใหม่ต่อมาอย่าง Apple Watch, Apple TV การให้บริการ iTunes, App Store, iCloud ตามลำดับ เป็นหนึ่งในบทพิสูจน์แรกว่า ภายใต้บุคลิกนิ่ง เงียบขรึม นั้น สามารถขับเคลื่อนองค์กรชั้นนำระดับโลกอย่าง Apple ได้จริง
นอกจากนั้น ถ้าจะชี้วัดจากจำนวนพนักงานประจำ ก็เพิ่มขึ้นมาก จาก 60,400 คน เป็น 147,000 คน ทั้งเมื่อเทียบ ‘ปีปัจจุบัน’ กับ ‘ปีก่อนการขึ้นเป็น CEO’ ยอดขาย Apple โตขึ้นมากกว่า 3 เท่าตัว กลายเป็น 3.5 แสนล้านเหรียญ เติบโตทั้งผลิตภัณฑ์เรือธงคือ iPhone ควบคู่กับผลิตภัณฑ์และบริการอื่น
เรียกว่าภายใต้การคุมบังเหียนของ ทิม คุก Apple ทำผลกำไรต่อปี โตจาก 2.3 หมื่นล้านเหรียญ เป็น 8.6 หมื่นล้านเหรียญ มีความสามารถในการทำกำไรสูงกว่าคู่แข่งมาก คุก ได้พามูลค่าองค์กร จากไม่ถึง 5 แสนล้านเหรียญ ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ผ่าน 1 ล้านล้านเหรียญในปี 2018 และ ทะลุ 2 ล้านล้านเหรียญ ได้ในเดือนสิงหาคมปี 2020
และมาในเดือนสิงหาคมปี 2021 มีมูลค่ามากกว่า 2.4 ล้านล้านเหรียญ ตัวเลขนี้หากเทียบกับ GDP ของประเทศไทยแล้ว มากกว่าเกือบ 5 เท่าตัว
apple park
Apple Park สำนักงานใหญ่ของ Apple ภาพโดย Carles Rabada จาก Unsplash

“ความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้สำคัญเหนือสิ่งอื่นใด” ปรัชญาการทำธุรกิจของ Apple ในยุค Tim Cook

“ความเสี่ยงที่แท้จริง คือ การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลของผู้ปฏิบัติตามกฎหมายหลายร้อยล้านคน และถือเป็นการก่อเหตุอันตรายที่คุกคามเสรีภาพพลเมืองของทุกคน…” นี่คือส่วนหนึ่งของปณิธานที่สื่อออกจากปากของ ทิม คุก ซีอีโอ Apple ที่ตั้งมั่นว่า “ความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้สำคัญเหนือสิ่งอื่นใด”
โดยในปี 2015 ได้เกิดการโจมตีของผู้ก่อการร้ายในซานเบอร์นาดิโน ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 14 ราย และบาดเจ็บ 22 ราย นำไปสู่การแสดงการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ที่ใหญ่ที่สุดของ Apple เพราะหนึ่งในผู้โจมตีสองคนมี iPhone 5C ซึ่งถูกกู้คืนโดยทางการ แต่ถูกล็อคไว้หลังรหัสผ่าน 4 หลัก
ถึงแม้จะมีตัวเลขรหัสผ่านเพียงเล็กน้อย แต่การบังคับให้เข้าสู่ iPhone ก็เป็นไปไม่ได้เนื่องจากสมาร์ทโฟน ถูกตั้งค่าให้ลบข้อมูลทั้งหมดหลังจากพยายามปลดล็อกไม่สำเร็จ 10 ครั้ง

Apple University

ดังนั้น หลังจากที่ FBI และ NSA ล้มเหลวในการปลดล็อก iPhone ในช่วงต้นปี 2016 ผู้พิพากษาของรัฐบาลกลางได้สั่งให้ Apple ให้สิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลที่เข้ารหัสบนเครื่อง ซึ่งในกรณีนี้ ทิม คุก ยินดีให้ข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองของตนแก่ FBI เพื่อช่วยเหลือ แต่ก็ยังคงยืนยันว่าการให้สิทธิ์พิเศษในการเข้าถึง iPhone ว่าเป็นภัยคุกคามต่อความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ที่อาจส่งผลกระทบกับผู้ใช้ iPhone ที่ไร้เดียงสาจำนวนนับไม่ถ้วน

“เรามีความเคารพอย่างสูงต่อผู้เชี่ยวชาญของ FBI และเรา เชื่อว่าเจตนาของพวกเขาดี ถึงตอนนี้ เราได้ทำทุกอย่างที่อยู่ภายในอำนาจของเราและภายในกฎหมายเพื่อช่วยพวกเขา แต่ตอนนี้ รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ขอให้เราในสิ่งที่เราไม่มี และสิ่งที่เราพิจารณาด้วย สร้างอันตราย พวกเขาขอให้เราสร้างแบ็คดอร์ให้กับ iPhone”


ถอดบทเรียน Lean Operation ฉบับ Apple 

ตามประวัติของ ทีม คุก เขาเรียนจบวิศวกรรมอุตสาหการ จึงได้รับการหล่อหลอมในเรื่องการบริหารจัดการ ผลิตภาพ (Productivity) และ คุณภาพ (Quality) ด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าสูงสุด
ดังนั้น มาในปี 1982 ที่เขาเริ่มงานกับ IBM ยักษ์ใหญ่บริษัทคอมพิวเตอร์ในขณะนั้น ซึ่งเป็นช่วงที่ตลาดกำลังเปลี่ยนแปลง จากคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่สำหรับองค์กร (Mainframe) ไปเป็นคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC – Personal Computer)IBM ปรับตัวจากการเป็นเจ้าตลาด Mainframe เข้าสู่ตลาดเกิดใหม่นี้

ทิม คุก

ทิม คุก ได้นำแนวคิดระบบ Lean มาใช้ ซึ่งรู้จักกันในชื่อ JIT – Just In Time และเรียกระบบของตนเองว่า Continuous Flow Manufacturing หลักการไหลของกระบวนการอย่างต่อเนื่อง
โดยความรับผิดชอบของ Cook คือการบริหาร Supplier ให้มีชิ้นส่วนที่เพียงพอ ต่อการประกอบตามแผนการผลิต พร้อมกับการเปลี่ยนรุ่นคอมพิวเตอร์ทุกๆ 6 เดือน หลักการ JIT คือจัดการวัตถุดิบให้เพียงพอต่อการผลิต และควบคุมให้มี Stock น้อยที่สุด และเมื่อขึ้นสายการผลิตรุ่นใหม่ มีชิ้นส่วนเหลือจากรุ่นเก่าให้น้อยที่สุดด้วย
และหลังจากนั้น เมื่อ ทิม คุก ได้ร่วมงานกับ Compaq ผู้นำตลาด PC ที่ปรับระบบจาก ‘ผลิตไปเป็น Stock’ ตามแผนการตลาด มาเป็นการ ‘ผลิตตามคำสั่งซื้อ’ (Build to Order Manufacturing) ซึ่งด้วยวิธีนี้เอง ที่ทำให้ Compaq ลดความสูญเสียในกระบวนการผลิตได้มาก แต่ความท้าทายคือ กระบวนการที่ต้องมีความยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนได้รวดเร็ว ต้นทุนต่ำ และ Supplier มีความสามารถปฏิบัติตามได้ด้วย
ต่อมา ได้เกิดความเปลี่ยนแปลงถัดมา นั่นคือ การยกระดับตนเองไปเป็น ‘ผู้ว่าจ้างผลิต’ ใช้พันธมิตรเครือข่าย (Subcontractors) เป็นผู้ดำเนินการผลิตแทน แล้วปรับบทบาทเป็นมุ่งเน้นงาน วิจัยและพัฒนา และ การตลาด ซึ่ง ทิมคุก ได้นำรูปแบบนี้มาใช้ที่ Apple ในปี 1998 ที่เขาได้มาร่วมงานกับ Apple
โดย Tim Cook เข้ามามีบทบาทในช่วงเวลาที่ Steve Jobs พึ่งกลับเข้ามากอบกู้บริษัท ที่ผลประกอบการเข้าใกล้ล้มละลาย จากยอดขายที่ตกลงอย่างมาก เพราะความสำเร็จอย่างสูงของ Microsoft Windows 95
ขณะนั้น Apple ยังมีโรงงานตนเองถึง 3 แห่งที่ แคลิฟอร์เนีย, ไอร์แลนด์ และ สิงคโปร์ ซึ่ง ทิม คุก ตัดสินใจยกเลิก และเปลี่ยนไปเป็นระบบว่าจ้างผลิตแทน โดยกำหนดภารกิจสำคัญ คือ การดูแล Operation ให้มีกำลังการผลิต ที่ตอบสนองความต้องการของตลาด และ การควบคุมรักษาคุณภาพผลิตภัณฑ์ สร้างและพัฒนาระบบงาน ร่วมกับ Supplier ในห่วงโซ่อุปทานการผลิตอย่างใกล้ชิด
พร้อมกับการปรับปรุงระบบ Logistics ให้การส่งมอบผลิตภัณฑ์จากผู้ผลิต ตรงไปสู่มือลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว ลดต้นทุนการขนส่งที่ไม่จำเป็นลง ต้นทุนจากสินค้าคงคลังใน Supply Chain ลดลง ทำให้องค์กรผอมเพรียวขึ้น ผลิตภัณฑ์ที่เคยเก็บในระดับหลายเดือน ลดระดับลงเป็นจำนวนวันเท่านั้น 
นี่จึงเป็นอีกหนึ่งผลงานที่ ทิม คุก ได้สร้างไว้ พร้อมกับบทบาทในการพัฒนา Apple ในทุกมิติ

ที่มา : บทความเรื่อง “10 ปี CEO และ Lean Operation ของ Tim Cook” จากเว็บไซต์ สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ โดย กฤชชัย อนรรฆมณี Lean and Productivity Consultant / Trainer


บุคคลระดับโลก ที่มอบบทเรียนที่น่าเรียนรู้ให้กับทุกคน ยังมีให้ได้อ่าน

จาก “โรงเรียนแนว Waldorf” ถึง “ทฤษฎีพหุปัญญา” ของ Howard Gardner

DOUGLAS ENGELBART ผู้สรรค์สร้าง MOUSE

พลิกหน้าประวัติศาสตร์ใหม่ให้ รางวัล โนเบลสาขาฟิสิกส์ ปี 2021 เมื่อเจ้าของรางวัล 3 คน คือ นักวิชาการ Climate change