“อีอีซีเป็นเขตการลงทุนของอุตสาหกรรมสมัยใหม่ หรือ อุตสาหกรรม 4.0 เราจำเป็นต้องปรับโครงสร้างการพัฒนาบุคลากรและการศึกษาใหม่ ให้สอดรับกับความก้าวของโลกที่เปลี่ยนไป เปลี่ยนจากระบบเดิม Supply Push คือใช้สถาบันการศึกษาเป็นตัวตั้งและสอนตามหลักสูตรที่ออกแบบโดยสถาบันการศึกษา โดยไม่รู้ว่าเด็กที่จบออกไปจะสอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมหรือเปล่า เป็น demand driven คือสำรวจความต้องการของอุตสาหกรรมก่อน แล้วผลิตบุคลากรให้ตรงกับความต้องการ นี่คือแนวคิดพื้นฐานสำคัญของ EEC Model ”
คำจำกัดความของ EEC Model จาก ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธานคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC HDC นี้ได้ถูกทำให้เห็นเป็นภาพชัดขึ้นด้วยคณาจารย์ที่เป็นทีมคณะทำงานของ EEC HDC ที่ได้มาแชร์ประสบการณ์การใช้ EEC Model ในการพัฒนาและผลิตบุคลากรเพื่อตอบสนองความต้องการของภาคอุตสาหกรรมเป้าหมาย ที่มาร่วมกันแสดงมุมมองและประสบการณ์ในเสวนาเรื่อง “ประสบการณ์การพัฒนาคนยกระดับประเทศ” ที่จัดขึ้นใน เสวนา “EEC HDC” เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2564

โดยเริ่มจากประสบการณ์ในการปรับเอา EEC Model Type A มาปรับใช้แบบ 100 เปอร์เซ็นต์ ผ่านมุมมอง อาจารย์ทัศพันธ์ สุวรรณทัต ผู้ก่อตั้งและอาจารย์ประจำสาขาวิชาวิศวกรรมเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก (มทร.ตะวันออก) หนึ่งในคณะทำงานของ EEC HDC กระทั่ง มทร.ตะวันออก เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกที่สามารถปรับเอา EEC Model มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนอย่างเต็มขั้น
ต่อยอด EEC Model Type A กับ การจัดการเรียนการสอนในแบบ Work Integrated Learning ได้อย่างพอดี
อาจารย์ทัศพันธ์ เริ่มเล่าว่า “ตั้งแต่ได้มีการเผยแพร่หลักการการพัฒนาบุคลากรแบบ EEC Model เราก็ได้นำมาเปรียบเทียบกับแนวทางที่ มทร.ตะวันออก ได้ดำเนินการอยู่ ก็พบว่ามีความใกล้เคียงกัน ทั้ง EEC Model Type A”

“เพราะหัวใจสำคัญ คือ การทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรม และมีเส้นทางการส่งเสริมให้นักศึกษาได้ไปทำงานอย่างต่อเนื่องในสถานประกอบการเลย ซึ่งโมเดลนี้สามารถตอบโจทย์การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นฟีดแบกจากสถานประกอบการว่าเมื่อสถาบันการศึกษาผลิตบุคลากรมาแล้ว ใช้งานไม่ได้ ทางสถานประกอบต้องมาเสียเวลาฝึกงานใหม่โดยปัญหานี้เกิดขึ้นตลอดระยะเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา”
“แต่ที่ผ่านมา ตั้งแต่ก่อนมี EEC Model เข้ามา ทาง มทร.ตะวันออกก็มีการส่งเด็กไป สหกิจศึกษา คือไปทำงานในสถานประกอบการจริงอยู่แล้ว เป็นระยะเวลาแตกต่างกันไป ทั้ง 4 เดือน 1 เทอม หรือ 1 ปี รวมทั้ง ทางกระทรวง อว. ก็มาส่งเสริมให้ทางมหาวิทยาลัยจัดการเรียนการสอนแบบ Work Integrated Learning หรือ ทำงานและเรียนไปด้วย อยู่แล้ว และบางกลุ่ม ก็มีการทำ Talent Mobility ซึ่งไม่ใช่แค่เอานักศึกษาไปฝึกงานในโรงงานแต่เอาอาจารย์ไปทำด้วย เพราะอาจารย์ก็ต้องมีการเรียนรู้ทักษะเพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของภาคอุตสาหกรรมด้วย”
“ดังนั้น เมื่อเกิดการนำเสนอ EEC Model มา เราก็พบว่า ในระบบที่เราทำอยู่นั้น จริงๆก็มีช่องว่างที่ต้องการการเติมเต็มอยู่ เพียงแต่ไม่ได้ทำเต็มรูปแบบ คือ เมื่อเด็กไปฝึกงานแล้ว บริษัทจะรับเข้าทำงานต่อหรือไม่ ก็อยู่ที่ดุลพินิจของบริษัท เมื่อตระหนักถึงปัญหาตรงนี้แล้ว ก็ทำให้มาคิดต่อว่า การที่สถานประกอบการจะรับนักศึกษาและอาจารย์เข้ามาฝึกงาน ให้โอกาสในการทำงานวิจัย มันขึ้นอยู่กับโปรแกรมฝึกงานเท่านั้นหรือ เราทำอะไรได้มากกว่านั้นหรือไม่”
“เมื่อคิดได้เช่นนี้เราก็เริ่มสร้างเครือข่ายกับสถานประกอบการต่างๆให้แน่นแฟ้นขึ้น เพื่อดำเนินการตามโมเดลของ EEC Model เต็มรูปแบบ บวกกับการนำทั้งนักศึกษาและอาจารย์ลงไปศึกษา รับฟังปัญหาที่เกิดขึ้นจากภาคอุตสาหกรรม เพื่อนำมาเป็นแนวคิดในการสร้างนวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ ต่างๆลงไปตอบสนอง แก้ไขปัญหานั้นอย่างตรงจุด”
มทร.ตะวันออก เดินหน้าสร้างเครือข่ายกับสถานประกอบการ เติมเต็มช่องว่าง ด้วย EEC Model
ต่อไป อาจารย์ทัศพันธ์ ได้ยกตัวอย่างการทำงานเชื่อมกับเครือข่ายสถานประกอบการและภาคอุตสาหกรรมของทาง มทร.ตะวันออก ซึ่งทำให้ภาพของการปรับเอา EEC Model ไปใช้ ชัดเจนยิ่งขึ้น
“ยกตัวอย่าง การไปทำงานร่วมกันกับภาคอุตสาหกรรม ที่ TMC Industrial Public Co.,Ltd ที่ต้องการหุ่นยนต์มาทำงานคู่กับเครื่อง Paste เพราะทางโรงงานมีโปรดักส์ ที่เกี่ยวกับ Hydraulic Paste ทางเราก็ไปร่วมกันออกแบบให้ โปรเจคนี้นับเป็นโปรเจคแรกๆที่ทาง มทร.ตะวันออก เริ่มขยับเข้าไปทำงานใกล้ชิดกับทางภาคอุตสาหกรรมมากขึ้น”
“นักศึกษาได้ฝึกงานกับสถานประกอบการอย่างจริงจัง ส่วนตัวอาจารย์ก็มีโต๊ะทำงานอยู่ในโรงงานอุตสาหกรรมเลยเพื่อทำงานวิจัยซึ่งเป็นหนึ่งในงานบริการวิชาการของมหาวิทยาลัย โดยโมเดลนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2555 ซึ่งยังไม่มี EEC Model เกิดขึ้น ดังนั้นเมื่อมี EEC Model มา ทาง มทร.ตะวันออก จึงเดินหน้าต่อได้เลย”
“และจากนั้นมา เราก็มีความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่มาโดยตลอด หนึ่งในงานที่เราภาคภิใจคือ การไปร่วมมือกับ บริษัท Toshiba ที่มาตั้งโรงงานการผลิตในไทยที่ บางกระดี่ ซึ่งที่นี่เราได้ร่วมกับบริษัท TMC ไปทำไลน์หุ่นยนต์การผลิต เพื่อผลิตประตูตู้เย็นโตชิบา โดยเราได้เข้าร่วมทั้งในทีมออกแบบและทีมผลิต และหุ่นยนต์ชุดนี้ ทางโตชิบา ญี่ปุ่น ได้สั่งทำขึ้นอีกชุดหนึ่งเพื่อไปติดตั้งที่โรงงานประเทศอียิปต์ด้วย”
“และต่อมา เราก็พบว่าประเด็นที่เกิดขึ้นเมื่อเราได้ร่วมทำงานวิจัยคิดค้นและสร้างนวัตกรรมให้กับทางภาคอุตสาหกรรม คือ ทางภาคอุตสาหกรรมก็มีความกังวลว่าเมื่อทางนักศึกษาและอาจารย์ที่คิดค้นนวัตกรรมที่ใช้ในไลน์การผลิตให้ แล้วเมื่อหมดระยะเวลาฝึกงานหรือทำวิจัยแล้ว หากเกิดปัญหาขึ้นกับไลน์การผลิตนั้น จะไม่มีผู้รับผิดชอบอย่างทีมวิศวกรที่มา บำรุงรักษา หรือ Maintenance ซ่อมแซมระบบนั้นได้”
“ต่อปัญหานี้ ทางเราได้เสนอให้สถานประกอบการรับเด็กนักศึกษาทีมที่ทำนวัตกรรมนั้น ฝึกสหกิจฯ หรือรับเข้าทำงานต่อเลย ซึ่งทางบริษัทก็จะหมดปัญหาในเรื่องนี้ได้เลย ซึ่งเมื่อนำเสนอเช่นนี้ ทางสถานประกอบการก็เต็มใจตอบรับทันที จุดนี้เองที่ไปสอดคล้องกับแนวทางของ EEC Model Type A และทำให้ มทร.ตะวันออกเป็นมหาวิทยาลัยแรกๆ ที่ปรับการเรียนการสอนให้เป็น EEC Model Type A ได้สำเร็จ”
“โดยการดำเนินการตาม EEC Model Type A ของเราประสบความสำเร็จอย่างมาก ในโมเดลที่ทำกับ บริษัท เอส เอ็น ซี ฟอร์เมอร์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งเริ่มจากการที่ทางสาขาวิชาของเราทำ AGV หรือ หุ่นยนต์อัตโนมัติ ซึ่งมีภาคอุตสาหกรรมสนับสนุนในการผลิตและเมื่อส่งประกวดก็ได้รางวัล และมีโรงงานที่ติดต่อเข้ามาว่าสนใจนำหุ่นยนต์นี้ไปใช้คือ โรงงาน เอส เอ็น ซี โดยในช่วงแรก ได้ติดต่อมาเพื่อขอยืมไปทดลองใช้ในโรงงานก่อน ซึ่งในเวลานั้นทางโรงงานเองก็มีการติดตั้งระบบ 5G กับทาง AIS ก็ถือโอกาสนำ AGV ของเราไปทดสอบกับระบบ 5G เลย”

“และเมื่อทดลอง ทางโรงงาน เอส เอ็น ซี ก็ตอบรับกลับมาว่ามีความพอใจในหุ่นยนต์มาก และให้ส่งนักศึกษามาฝึกงาน ภายใต้โมเดล EEC Model ได้เลย โดยในช่วงที่นักศึกษาฝึกงาน ทางบริษัทก็ให้เงินเดือนสูงมาก และต่อมาเมื่อจบช่วงฝึกงานแล้วว ทางบริษัทก็ได้รับนักศึกษาทีมนี้เข้าทำงานต่อเนื่อง เพื่อเข้าไปผลิต AGV ในโรงงาน ซึ่งหลังจากนั้น AGV ตัวนี้ ก็ได้ผลิตออกมาเพิ่มเติม อีก 2-3 โมเดล”
“จนถึงตอนนี้ ทางบริษัทฯ ได้เข้ามาเจรจา เพื่อเข้าสู่ EEC Model Type A เต็มรูปแบบ ภายใต้โครงการของบริษัท “การพัฒนาช่างเทคนิคสู่วิศวกร ตามความต้องการของภาคอุตสาหกรรม” ซึ่งทำให้ นักศึกษาจากสาขาวิชาเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก วิทยาเขตบางพระ มีโอกาสได้ฝึกงานตรงสาย และรับเข้าทำงานต่อเนื่อง”
“โดยโครงการนี้ ได้มีการทำงานร่วมกัน และขยายผลไปถึงการที่ทางสาขาวิชาของเรา ต้องไปคัดเลือกนักศึกษาในภาคอาชีวะจากทั่วประเทศที่ศึกษามาในหลักสูตรเมคคาทรอนิกส์ มารับทุนตาม EEC Model โดยทาง เอส เอ็น ซี จะให้ทุนตั้งแต่เรียนจบ ปวส. มา แล้วมาเรียนต่อที่ สาขาวิชาเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก วิทยาเขตบางพระ”

“แล้วในระหว่างเรียนก็มาฝึกงานที่โรงงานฯ และมีเงินเดือนให้ด้วย ในรูปแบบของ Work Integrated Learning หรือ โรงเรียนในโรงงาน โดยทั้งอาจารย์และพนักงานในโรงงานที่มีประสบการณ์จะร่วมกันสอนนักศึกษา โดยเงินเดือนที่ได้รับอยู่ที่เดือนละ 20,000 บาท และมีโอทีให้ถ้าต้องทำงานล่วงเวลา”
“ตอนนี้ เอส เอ็น ซี ทำ EEC Model Type A กับ มทร.ตะวันออก รุ่นนี้เป็นรุ่นที่สองแล้ว และพร้อมขยายผลไปมหาวิทยาลัยอื่นๆแล้ว ไม่ใช่แค่ราชมงคลตะวันออก ถือเป็นโรงงานต้นแบบที่เอาความร่วมมือจากการพัฒนานวัตกรรมร่วมกัน แล้วต่อยอดมาเป็นโมเดลความร่วมมือกับทาง มทร.ตะวันออก และให้ทุนนักศึกษาเรียน”
“นอกจากนั้น EEC Model Type A อีกรูปแบบหนึ่ง คือ การที่บริษัทให้เงินเดือนระหว่างที่นักศึกษาฝึกงาน และจะคัดเลือกเฉพาะนักศึกษาที่ผ่านเกณฑ์และคิดว่าจะมาช่วยงานที่บริษัทได้”
และนี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างของสถาบันการศึกษา ที่เติบโตอย่างต่อเนื่องบนเส้นทางที่สร้างเครือข่ายเชื่อมโยงกับภาคอุตสาหกรรม ไปทำงานร่วมกับสถานประกอบการ โดยเริ่มต้นที่ตัวอาจารย์ที่มาเป็นผู้นำ นำเพื่อนอาจารย์เข้าไปทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมต่างๆ ซึ่งเอื้อต่อการส่งนักศึกษาเข้าไปฝึกงานและสร้างโอกาสให้นักศึกษาเหล่านั้น เมื่อเรียนจบ ก็มีสิทธิที่จะได้ทำงานในโรงงานนั้นต่อด้วย
โดยจากประสบการณ์การเชื่อมโยงระหว่างสถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่องนี้เอง ที่สามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับภาคอุตสาหกรรมได้
การพัฒนาบุคลากรเพื่อตอบสนองความต้องการของภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายให้ประสบความสำเร็จ เกิดขึ้นได้ ด้วยความร่วมมือดีๆต่อไปนี้
สถาบัน MARA ใช้ ‘EEC Model Type B’ พลิกความท้าทายเป็นโอกาส เดินสู่สถาบันต้นแบบ พัฒนากำลังคนป้อน EEC
คุยกับ ‘อภิชาต ทองอยู่’ ผู้ปั้นการศึกษาแบบ EEC Model สร้างอนาคตยุคใหม่ให้เด็กไทย












