ตื่นรู้กับโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ “โอมิครอน” (Omicron) ก่อนที่สุขภาพจิตจะย่ำแย่ เพราะตื่นตระหนกจนเกินเหตุ

เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ที่ผ่านมา กระทรวงสาธารณสุขยืนยันพบผู้ติดเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์โอมิครอน (Omicron) รายแรกในประเทศไทย ความเคลื่อนไหวล่าสุดซึ่งเปรียบเสมือนข่าวร้ายหรือเรื่องชวนระทึกนี้ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของคุณหรือไม่? ถ้าใช่ เราขอแนะนำแนะว่าอย่าปล่อยให้ความกังวลใจนี้มากล้ำกลายคุณจนเกินเหตุ เพราะความไม่แน่นอนสามารถทำให้มนุษย์เป็นทุกข์ได้ ลองใช้กลยุทธ์การเผชิญปัญหาเหล่านี้แทน


อย่าตื่นตระหนกเพียงเพราะคุณได้ยินคำว่า “กลายพันธุ์” เพราะนี่ไม่ใช่เหตุการณ์ซ้ำเหมือนในเดือนมีนาคมปีทีแล้ว ที่ตอนนั้นโควิด-19 เพิ่งแพร่ระบาด และยังไม่มีวัคซีนที่มีประสิทธิภาพ กอปรกับผู้คนส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยเข้าใจวิธีหรือรูปแบบที่เชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่แพร่กระจายไป ซึ่งนับเป็นเรื่องที่น่าห่วงเป็นอย่างมาก เพราะความกลัวในสิ่งที่ไม่รู้ มีพลังเพียงพอที่จะบั่นทอนพละกำลังและสติปัญญาของเรา
จากสถานการณ์ในปัจจุบันที่เกิดขึ้น อาจทำให้คุณรู้สึกสิ้นหวังกับความไม่แน่นอนนี้แล้ว และถึงแม้คุณจะรู้อยู่แก่ใจลึกๆ ว่ามันไม่น่าเป็นไปได้ทุกอย่างจะจบลงแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด แต่คุณก็หวังว่าโควิด-19 สายพันธุ์เดลต้าจะนำไปสู่จุดจบของฝันร้ายจากการระบาดใหญ่นี้ แต่ในขณะที่ยอดตัวเลขผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตลดลงเป็นลำดับ ทว่าโลกกลับกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งล่าสุดจากการอุบัติของสายพันธุ์โอมิครอน

โอมิครอน

ต้องยอมรับว่า มีเหตุผลที่คุณจะรู้สึกไม่สบายใจ เมื่อต้องรับมือกับเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดนี้ แต่ก็ไม่ใช่เพียงแค่คุณ แต่คนส่วนใหญ่ก็มีข้อสงสัยอย่างต่อเนื่องว่า โอมิครอนมีความหมายหรือส่งผลกระทบอย่างไรบ้างกับแผนการต่างๆ ในชีวิตของเรา เช่น จะทำให้งานแต่งงานที่ล่าช้าไปนานจะต้องยืดออกไปอีกหรือไม่ การกลับไปทำงานที่สำนักงานได้ไม่นาน ก็จะต้องกลับไป Work from Anywhere อีกหรือเปล่า รวมถึงมีคำถามใหม่เกิดขึ้นว่าบรรดาวัคซีนที่มีอยู่ในขณะนี้ สามารถต้านทานโอมิครอนได้ดีเพียงใด, โดยเฉลี่ยแล้วโอมิครอนมีประสิทธิภาพในการแพร่เชื้อให้กับผู้คนมากกว่าสายพันธุ์เดลต้าหรือไม่ และการติดเชื้อจากสายพันธุ์ใหม่นี้ทำให้เกิดอาการไม่รุนแรงจริงหรือ
คุณต้องการตัดสินใจว่าจะใช้ชีวิตต่อไปอย่างไร จากคำถามที่ต้องการคำตอบที่ชัดเจนเหล่านี้ แต่คุณก็ยังทำไม่ได้ เหตุที่ยังทำไม่ได้ดังใจอยาก ก็เพราะบรรดาผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า พวกเขาจะทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโอมิครอนในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า พร้อมให้คำแนะนำว่าให้ทุกคนอยู่ในความสงบ ใครที่ยังไม่รับวัคซีนก็จัดการให้เรียบร้อยเสียที หรือส่งเสริมและดำเนินการตามมาตรการป้องกันตัวอย่างเคร่งครัดต่อไป แต่ความจริงก็คือ มนุษย์จัดการกับความไม่แน่นอนได้แย่มา เพราะชอบที่จะรู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้น หรือมีแนวโน้มว่าจะเกิดขึ้นต่อไป
แต่ละคนจึงมองหาวิธีจัดการและรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่พึงประสงค์นี้ เช่น เสแสร้งโดยไม่สนใจภัยคุกคามของมัน เพราะหมดกังวลแล้ว หรือปล่อยให้ความวิตกกังวลของสิ่งที่ไม่รู้แน่ชัดนี้ นำพาคุณไปสู่ภาวะซึมเศร้า ฟุ้งซ่าน และควบคุมตัวเองไม่ได้

เพื่อให้คุณเข้าสู่โหมดการใช้ชีวิตที่มีสติ และสงบกว่า แทนที่จะเฝ้ามองสถานการณ์การแพร่ระบาดครั้งใหม่นี้อย่างใจจดใจจ่อกับสิ่งที่คุณสังเกต การรายงานข่าว และเนื้อหาในโซเชียลมีเดียที่เกี่ยวกับโอมิครอน ซึ่งอาจทำให้คุณตื่นตระหนกได้

หากการบริโภคข้อมูลข่าวสารต่างๆ ที่กระตุ้นเร้าอารมณ์ด้านลบของคุณ เช่น ความเศร้าโศก ความวิตกกังวล และความโกรธ ก็เปลี่ยนมารับเรื่องราวที่ไม่ใส่สีตีไข่ คำอธิบายที่แม่นยำ และวัดผลได้แทน หรือปฏิเสธิที่จะรับการวิเคราะห์ที่เต็มไปด้วยอคติ บิดเบือน แต่ด้อยความรู้และข้อเท็จจริง รวมถึงปิดการแจ้งเตือน บล็อกหรือเลิกติดตามบัญชีผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียที่โฆษณาเกินจริง แทนที่จะอธิบายตามหลักวิชาการ มีเหตุมีผลและหลักฐานที่น่าเชื่อได้การันตี เพื่อจำกัดอิทธิพลภายนอกที่ผลักดันอารมณ์ของคุณให้ถึงจุดแตกหัก

ตอนนี้ ให้พิจารณาถึงสิ่งที่คุณได้เรียนรู้จากช่วงเวลาแห่งความวุ่นวายในอดีต หลังจากโรคระบาดนี้ก่อให้เกิดความกังวลรูปแบบใหม่ ที่นำไปสู่วิถีปฏิบัติใหม่ที่พึงทำอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นอุปนิสัยถาวร ซึ่งนำพาให้คุณอยู่รอดปลอดภัยจากโควิด-19 มาจนถึงตอนนี้ เช่น หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารในอาคารหรือที่ร่ม ใส่หน้ากากอนามัยขณะออกกำลังกายในยิม แม้ว่าจะไม่ถูกร้องขอ และระมัดระวังเป็นพิเศษกับเด็กที่ไม่ได้รับวัคซีน และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่ได้รับการฉีดวัคซีนแล้ว เป็นต้น
หากการกระทำเหล่านี้ทำให้คุณรู้สึกควบคุมโชคชะตาของตัวเองได้มากขึ้น และเป็นเหมือนพลเมืองดี ให้ลองทำใหม่อีกครั้ง

นอกจากนี้ ให้คุณลองทำรายการสิ่งต่างๆ หรือกิจกรรมที่ทำให้คุณอารมณ์ดีขึ้น และลงมือทำตามสิ่งที่ไล่เรียงมาให้ได้ เช่น การเข้าสังคมอย่างปลอดภัยกับคนที่ทำให้คุณหัวเราะได้เต็มที่ ขยับแข้งขยับขาโดยมีเป้าหมายเพื่อปลดปล่อยความเครียดที่ทำให้ข้อต่อและแขนขาแข็งทื่อ อยู่ให้สบาย นอนหลับให้สนิท กินให้ดี ถ้าทำได้ และกำหนดลมหายใจเข้าออก หากไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร ลองใช้แอปฯ ฝึกสมาธิ จะช่วยทำให้คุณมีพื้นฐานอยู่บนความเป็นจริงในปัจจุบัน แทนที่จะจมปลักและสาละวนอยู่ความคิดที่ลนลานและหวาดกลัวของตัวเอง
เหนือสิ่งอื่นใด พึงระลึกไว้ว่า ไม่ว่าอย่างไรเราก็จะไม่กลับไปเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง เพราะสายพันธุ์ต่างๆ ของโควิด-19 รวมทั้งโอมิครอนมีโอกาสน้อยที่จะหลบเลี่ยงระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายได้แบบหมดจด
เราเชื่อว่าคุณจะรู้คำตอบสำหรับคำถามของคุณในไม่ช้า ที่เฝ้ารอกันอยู่ตอนนี้ มันเป็นเพียงเรื่องของเวลา

ที่มา : Omicron messing with your mental health? Don’t let the anxiety get to you.