EV conversion จากอุตสาหกรรมการเปลี่ยนผ่าน สู่อุตสาหกรรมส่งออก

อุตสาหกรรม EV conversion หรือการดัดแปลงรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปให้เป็นรถยนต์ไฟฟ้า นอกจากช่วยให้ประชาชนเสียค่าใช้จ่ายไม่แพงในการนำรถเครื่องยนต์เก่ามาเปลี่ยนเป็นรถยนต์ไฟฟ้า ลดภาระการเกิดหนี้ครัวเรือน ผลักดันเป้าหมายลดการปล่อยมลพิษของประเทศให้ขับเคลื่อนได้ตามแผน ยังช่วยรักษาซัพพลายเชนในอุตสาหกรรมนี้ อาทิ ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ อู่ซ่อมรถยนต์ ไม่ให้ถูกดิสรัปเนื่องจากไม่สามารถปรับตัวได้ภายในเวลาอันสั้น

ที่สำคัญ EV conversion ยังเป็นอุตสาหกรรมส่งออกได้อีกด้วย

ต้องยอมรับว่าอุตสาหกรรม EV conversion หรือการดัดแปลงรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปให้เป็นรถยนต์ไฟฟ้า สามารถเป็นรูปเป็นร่างมาจนถึงวันนี้ได้ เพราะคณะอนุกรรมาธิการยานยนต์ไฟฟ้า สภาผู้แทนราษฎร เห็นความสำคัญและมองภาพนี้ออก สามารถย่อยภาพนี้ได้อย่างละเอียดว่าเมื่อทำแล้วจะเกิดประโยชน์กับประเทศชาติอย่างไร โดยประธานคณะอนุกรรมาธิการยานยนต์ไฟฟ้าฯ และรองประธานฯ ได้อนุเคราะห์ให้คณะทำงานนำเสนอเรื่องนี้กับรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเรามีโอกาสนำเสนอกับคุณสุพัฒน์พงษ์ พันธ์มีเชาว์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน คุณสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และ คุณศักดิ์สยาม ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ทั้ง 3 ท่านเห็นด้วยว่านี่คือยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านประเทศจากรถยนต์ใช้น้ำมันไปสู่รถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งสามารถทำคู่ขนานกับการสนับสนุนให้เกิดอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าสมัยใหม่ เป็นหนึ่งในทางเลือกที่เราสามารถเดินได้ ในบริบทที่เราคอนโทรลเองได้ เนื่องจากว่าเรามีรถยนต์และรถจักรยานยนต์ในระบบจำนวนมากถึง 41 ล้านคัน รวมถึงมีเงื่อนไขและกติกาให้เราสามารถดำเนินการเพื่อพึ่งพาตัวเองได้ อันนี้คือจุดเริ่มต้นจริงๆ

จากนั้นผมมีโอกาสได้เป็นหนึ่งในคณะทำงานพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มีโอกาสได้นำเสนอแนวคิดนี้กับผู้บริหาร EEC และ EEC HDC ในประเด็นที่ผมได้เคยนำเสนอแล้วในคณะอนุกรรมาธิการยานยนต์ไฟฟ้า สภาผู้แทนราษฎร ซึ่งผู้บริหารของ EEC เห็นความสำคัญและตระหนักในความสำคัญ ก็เลยผลักดันเรื่องนี้เต็มที่ นำยุทธศาสตร์เชิงนโยบายมาสู่ภาคปฏิบัติ ทุกคนเชื่อว่านี่คือหนึ่งในยุทธศาสตร์ทางออกที่สามารถเดินคู่ขนานกับยุทธศาสตร์หลักของประเทศ เลยช่วยกันผลักดันให้เกิดโครงการนี้ ที่เหลือก็จะเป็นรายละเอียดวิธีการปฏิบัติว่าทำอย่างไรให้บรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมาย

อีกสิ่งหนึ่งที่เป็นความอนุเคราะห์ของผู้บริหาร EEC คือข้อมูลต่างๆ ที่ผมและคณะทำงานจัดทำขึ้นมาในพื้นที่ EEC ถูกนำเสนอต่อสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) และได้บรรจุเรื่องนี้เป็นหนึ่งในหมุดหมายของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 นั่นหมายความว่าเรื่องยานยนต์ไฟฟ้าดัดแปลง หรือ EV conversion เป็นหนึ่งในวาระของประเทศแล้ว เพราะฉะนั้นจึงเกิดการส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่าเรื่องนี้มีความสำคัญ ทำให้เรื่องราวมีความชัดเจน มีน้ำหนัก มีแรงส่งมากขึ้น

ผลสืบเนื่องของอุตสาหกรรม EV conversion จากคณะอนุกรรมาธิการยานยนต์ไฟฟ้า สภาผู้แทนราษฎร ต่อเนื่องมายัง EEC ทำให้เกิดแรงผลักดัน เมื่อภาพทุกอย่างเริ่มชัดเจน เราพบว่ามี Key Issues หรือ ประเด็นหลัก 3 เรื่องที่จะต้องทำคือ

• 1. เราต้องทำเรื่องนี้ให้เป็นอุตสาหกรรม (Industrialized Solution) ไม่ใช่ลักษณะต่างคนต่างทำ หรือเป็นกิจกรรมทั่วๆไป

• 2 เราต้องมีความเข้าใจว่าเรื่องนี้เป็นยุทธศาสตร์ เป็น strategic ไม่ใช่แค่ project ไม่ใช่ทำเพื่อเรียนรู้ แต่เป็น Transition Strategy ทั้งในฝั่งของ Demand คือผู้บริโภคหรือความต้องการของคนในประเทศ และฝั่งของ Supply คือผู้ผลิต

• 3. เราตระหนักว่าสิ่งที่เราค้นพบมีลักษณะเฉพาะแบบที่เกิดขึ้นทั่วโลก เหมือนกับตอนที่ผมประมวลเหตุการณ์ว่าอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าในต่างประเทศกับบ้านเรามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร ซึ่งเราพบว่านโยบายเปลี่ยนรถใช้น้ำมันมาเป็นรถไฟฟ้าเกิดขึ้นทั่วโลก มีปัจจัยเร่งหลายเรื่อง ทั้ง Climate Change, Global Warming และ Carbon Footprint เพราะฉะนั้นเรื่องนี้จึงเป็น Global Agenda ไม่ใช่กำหนดการของประเทศใดประเทศหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนผ่านในเรื่องนี้มีทั้งประเทศที่พร้อมในการเปลี่ยนทันที เพราะมีเทคโนโลยีของตัวเอง มีความพร้อมทางเศรษฐกิจ กับ ประเทศที่ไม่พร้อมแต่จะโดนผลกระทบจากการเปลี่ยนผ่านนี้ ตรงนี้แหละคือโอกาสของเรา โอกาสอะไร? โอกาสที่เราจะส่งออก EV conversion นั่นเอง

ในอดีตการลงทุนอุตสาหกรรมรถยนต์ คือเราทำสภาพแวดล้อมบ้านเราให้เหมาะสม แล้วเชิญบริษัทต่างชาติมาลงทุน โดยให้สิทธิพิเศษทางภาษี ค่าแรงราคาถูก มีสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ผลิตรถยนต์เสร็จส่งออกไปขายทั่วโลก ซึ่งปัจจุบันโมเดลนี้เริ่มจะทำไม่ได้แล้ว เพราะว่าทุกประเทศก็ใช้โมเดลนี้เหมือนกัน แต่เมื่อโลกมีกติกาในเรื่องการเปลี่ยนผ่านรถยนต์จากรถใช้น้ำมันไปสู่ยานยนต์ไฟฟ้า แต่หลายประเทศยังจำเป็นต้องใช้รถยนต์แบบเก่าอยู่ โดยเฉพาะประเทศที่ไม่มีอุตสาหกรรมรถยนต์รองรับ หรือลูกค้าเดิมที่เราเคยส่งออกที่ยังไม่มีศักยภาพในการผลิตรถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งเราผลิตรถยนต์ปีละ 2 ล้านคัน ขายในประเทศ 1.2 ล้านคัน ส่งออก 8 แสนคัน และเราก็รู้ว่าถ้าเราส่งออกแบบเดิมจะมีปัญหา เพราะหลายตลาดเริ่มกีดกันไม่ให้มีการขายรถยนต์ใช้น้ำมันภายใน 5 ปีบ้าง 10 ปีบ้าง คำถามคือแล้วตลาดที่เราเคยส่งออกจะทำอย่างไร          

เพราะฉะนั้น เรื่องที่ 3 ถือเป็นโอกาสสำคัญ นอกจาก EV conversion จะเป็นอุตสาหกรรมดัดแปลงรองรับการเปลี่ยนผ่านจากอุตสาหกรรมรถยนต์น้ำมันไปสู่รถยนต์ไฟฟ้าของไทยแล้ว ยังเป็นอุตสาหกรรมส่งออกได้ด้วย เราสามารถที่จะส่งออก “EV conversion Technology” ได้ โดยเราไปจับตลาดที่เขายังไม่พร้อมก้าวสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ตลาดที่คนยังใช้รถยนต์จำนวนมาก แต่ยังไม่มีกำลังซื้อรถยนต์ไฟฟ้า เหมือนกับเงื่อนไขที่เกิดในบ้านเรา ถ้าเราทำก่อน เราสามารถจะมีคำตอบ หรือ Solution ไม่ใช่การขายชิ้นส่วนหรือขายรถยนต์ แต่เรามีคำตอบว่าในประเทศต่างๆ ที่คนยังไม่พร้อมในการเปลี่ยนผ่าน ประเทศไทยหาคำตอบพวกนี้เจอแล้ว เราสามารถจะส่งออกคำตอบหรือส่งออก Solution ได้

ใน Solution ดังกล่าว ไม่ใช่แค่ชิ้นส่วนอย่างเดียว แต่เป็นการบริหารจัดการทั้งระบบของอุตสาหกรรม EV conversion เพราะฉะนั้น ถ้าประเทศไทยสามารถทำเรื่องนี้ได้ก่อนคนอื่น เราสามารถที่จะขยายผลความสำเร็จของเราไปในประเทศที่เขายังไม่พร้อมในการเปลี่ยนผ่าน เราจะมี Branding ของเราเอง มี Selling Point ของเราเอง ที่จะนำผู้ประกอบการไทยในอุตสาหกรรมนี้ไปสู่ตลาดโลก แทนที่เราจะต้องไปผลิตชิ้นส่วนราคาถูกแข่งกับจีน ซึ่งทำได้ยาก แต่เมื่อเรามี Solution ของเราเอง มี EV conversion Technology นั่นคือ Solution From Thailand

ผมเชื่อว่าอุตสาหกรรม EV conversion สามารถเป็นแนวหน้านำผู้ประกอบการไทยออกไปค้าขายกับทั่วโลก EV conversion จึงไม่ใช่แค่ข้อต่อตรงกลางระหว่างอุตสาหกรรมรถยนต์น้ำมันกับอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า ไม่ใช่แค่อุตสาหกรรมเฉพาะกิจ แต่มีความสามารถที่จะกำหนดเป็นการแข่งขันใหม่ของประเทศ

EV conversion Technology ของประเทศไทย เป็นสิ่งที่เราสามารถทำให้เกิดได้ภายใน 2-3 ปี ผมอยากเห็น Thailand Pavilion ซึ่งเป็นบูธแสดงสินค้า บริการ และเทคโนโลยีการจัดการ EV conversion ของผู้ประกอบการไทยในงานแสดงสินค้าเกี่ยวกับรถยนต์ในประเทศต่างๆ ในนั้นจะมีทั้งซัพพลายเออร์ อุปกรณ์ ชิ้นส่วนต่างๆ การบริหารจัดการ การเทรนนิ่ง วิธีการจัดการทางการเงิน การกำหนดนโยบายของภาครัฐ ไปจนถึง Application Platform for Business and Operation ให้บริการกับประเทศที่ยังไม่พร้อมในการผลิตหรือขายรถยนต์ไฟฟ้า เรามีคำตอบจากตัวอย่างของประเทศไทยทั้งหมด เดินเข้ามาใน Thailand Pavilion คุณได้คำตอบทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะ Hardware กับ Software แต่เป็น Solution เป็น Platform มีทั้ง Application ที่เกี่ยวข้อง มีทั้งการเทรนนิ่ง การจัดการซอฟท์สกิล ประสบการณ์ ฯลฯ

อุตสาหกรรม EV conversion ยังไม่มีใครเป็นแชมป์เปี้ยน เราต้องคว้าโอกาสนี้ เพราะเป็นโอกาสที่เราจะกำหนดตลาดของเราเอง โอกาสที่เราจะขายสินค้าของเรา หรือไปลงทุนร่วมกับประเทศที่เขาอยากสร้างอุตสาหกรรมนี้ เป็นการเปิดโอกาสทางธุรกิจรูปแบบใหม่ๆ ให้กับเรา

เรื่อง : ปริพัตร บูรณสิน ที่ปรึกษาสถาบันยานยนต์ไฟฟ้าและนวัตกรรม (Institue for Electric Vehicle Innovation) และที่ปรึกษาคณะอนุกรรมาธิการยานยนต์ไฟฟ้า สภาผู้แทนราษฎร คณะทำงานพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)