5 ทางออกที่ดีต่อทุกฝ่าย แก้ ‘ปัญหาหมูแพง’ กระทบปากท้องคนไทยทั้งประเทศ

เราทุกคนได้เปลี่ยนผ่านจากปีเก่า 2564 เข้าสู่ช่วงปีใหม่ 2565 ด้วยกระแสข่าวหลายเรื่อง หนึ่งในนั้นคือข่าว ‘ปัญหาหมูแพง’ ที่กระทบต่อปากท้องของคนไทยทั้งประเทศ โดยผลกระทบอย่างแรกที่ลอยมาเข้าหูคนรักบุฟเฟ่ต์ คือ ราคาค่ากินบุฟเฟ่ต์ที่เพิ่มขึ้น โดยมีเหตุผลหลักคือ หมูขึ้นราคา ด้านคนขาย นอกจากการหาซื้อเนื้อหมูมาจำหน่ายยากขึ้นแล้ว ก็เห็นจะมีปัญหายอดขายหมูที่ลดลง เพราะผู้คนหันไปกินเนื้อสัตว์อย่างอื่นแทน

หากย้อนกลับไปดูข่าว ปัญหาหมูแพง นี้ จะพบว่าเกิดขึ้นทุกปี อย่างก่อนที่จะเกิดวิกฤตการณ์หมูแพงในช่วงส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นนี้ ในเดือนกรกฎาคม 2563 ซึ่งเป็นช่วงปีแรกที่เกิดการระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ก็ได้เกิดปรากฎการณ์ หมูราคาแพงที่สุดในรอบ 10 ปี โดยสาเหตุมาจากหลังปลดล็อกดาวน์รอบแรก ร้านอาหารกลับมาให้บริการ กอปรกับ โรงเรียนเริ่มเปิดเทอม ทำให้มีความต้องการวัตถุดิบในการประกอบอาหารเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหมูเนื้อตลาดเนื้อหมู
ทว่า สาเหตุของ ปัญหาหมูแพง ที่เพิ่งเกิดขึ้นนี้ แตกต่างออกไป โดยสาเหตุที่ทาง สมาคมผู้เลี้ยงสุกร จังหวัดราชบุรี ระบุไว้ คือ “ปริมาณหมูที่มีอยู่ในประเทศไทยตอนนี้มีน้อยมาก เพราะเกิดโรคระบาด อย่างในจังหวัดราชบุรี ผู้เลี้ยงสุกรมีประมาณ 2,118 ราย วันนี้เกษตรกรรายกลาง รายย่อย รายเล็ก รายระดับพันตัว เสียหายมากมาย จนถึงขนาดมีเสียงสะท้อนจากเกษตรกรผู้เลี้ยงหมูว่าเลี้ยงหมูมานานไม่เคยเจอโรคระบาดแบบนี้ ตอนนี้เสียหายจนจะไม่มีหมูเลี้ยงแล้ว”
“สำหรับเรื่องราคาหมูแพงนั้นปีนี้ถือเป็นปีแรกตั้งแต่มีการเลี้ยงหมูในประเทศไทย ที่ปริมาณหมูเหลือน้อยมาก โดยโรคนี้เคยเกิดมาเมื่อ 3 ปีที่แล้ว จีนเจอปัญหามาเมื่อปี 2561 หมูจีนกว่า 500 ล้านตัว เสียหายไป 50 เปอร์เซ็นต์ เหลือประมาณ 240-250 ล้านตัว โดยสิ่งที่เกิดขึ้นถือเป็นโรคระบาดที่มีความรุนแรง”
แน่นอนว่าในตอนนี้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องต่างพยายามหาทางออกของปัญหาระดับปากท้องของคนไทยทั้งชาตินี้กันอย่างเร่งด่วน และเพื่อให้ทั้งผู้บริโภค แม่ค้าพ่อค้า ไปจนถึงร้านอาหารต่างๆ ได้รู้ทันถึงปัญหานี้ เราได้รวบรวมเอาการเสนอแนะทางออกทั้งจากภาครัฐ ไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญ กูรูวงการปศุสัตว์ ว่าจะบรรเทาความเดือดร้อนจากปัญหาหมูขึ้นราคาและป้องกันไม่ให้ปัญหานี้เกิดขึ้นจนเป็นอุปสรรคต่ออุตสาหกรรมการผลิตอาหารของไทยได้อย่างไร

รู้กันก่อน สาเหตุที่แท้จริง ปัญหาหมูแพง ครั้งล่าสุด

จากรายงานข่าวจากกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า ล่าสุดจากการประชุมติดตามสถานการณ์ปริมาณและราคาจำหน่ายหมู ร่วมกับกรมปศุสัตว์ และสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร สมาคมผู้เลี้ยงสุกรแห่งชาติ รวมทั้งผู้เลี้ยงสุกร พบว่า สาเหตุที่ราคาเนื้อหมูมีการปรับสูงขึ้น เป็นเพราะว่าปัจจุบันปริมาณหมูขุนในประเทศลดลงไปกว่าปีละ 3 ล้านตัว โดยสาเหตุหลักที่ทำให้เกษตรกรเลิกเลี้ยงหมูเพราะทนต่อภาวะขาดทุนไม่ไหว มี 3 ประการ คือ
  1. ราคาไม่จูงใจ เพราะถูกรัฐควบคุมราคาขาย ไม่เป็นไปตามกลไกตลาด
  2. ต้นทุนค่าบริหารจัดการฟาร์มในการควบคุมโรคและต้นทุนอาหารสัตว์ที่เพิ่มขึ้น
  3. ปัญหาโรคระบาดหมู ที่หากฟาร์มใดติดเชื้อ เท่ากับเจ้าของฟาร์มหมูต้องขาดทุนยกฟาร์ม ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่เกษตรกรถอดใจ

ปัญหาหมูแพง

ดังนั้น ในวิกฤตครั้งนี้ แหล่งข่าวจากวงการปศุสัตว์จึงพุ่งเป้าไปที่ภาครัฐ ว่าควรให้ความสำคัญและร่วมกับทุกภาคส่วนหาทางออกเพื่อให้ผู้มีเกี่ยวข้องที่ได้รับผลกระทบสามารถอยู่รอดได้ทุกฝ่าย โดยเฉพาะเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร ซึ่งปัจจุบันล้มหายตายจากไปจากตลาดจำนวนมาก

แล้ว ภาครัฐ ขยับตัว แก้ปัญหาปากท้องนี้อย่างไรบ้าง?

ด้าน กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ได้เปิดเผยผ่านบทสัมภาษณ์ วัฒนศักย์ เสือเอี่ยม อธิบดีกรมการค้าภายใน ถึงมาตรการเร่งด่วน เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระของประชาชนทุกภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหานี้ คือ
วัฒนศักย์ เสือเอี่ยม
วัฒนศักย์ เสือเอี่ยม อธิบดีกรมการค้าภายใน
  • ลดความเสี่ยงโดยจำกัดจำนวนการเลี้ยงทำให้ปริมาณหมูขุนลดลงประมาณร้อยละ 15 ซึ่งคณะกรรมการพิกบอร์ด (Pig Board) ได้อนุมัติโครงการเสริมสร้างความมั่นใจ และเพิ่มศักยภาพการเลี้ยงสุกรทั้งในด้านการพัฒนาวัคซีนที่อยู่ในขั้นตอนการทดสอบขั้นสุดท้ายก่อนนำไปใช้จริง
  • สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนทั้งปลอดดอกเบี้ยและดอกเบี้ยต่ำจากกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร โดยเกษตรกร กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน หรือสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการ
  • ประสานกรมปศุสัตว์ไปเร่งดำเนินการคู่ขนานทั้งในด้านวัคซีนและการเข้าถึงแหล่งเงินทุนโดยเร็วที่สุด เพื่อให้มีปริมาณสุกรกลับเข้ามาสู่ระบบโดยเร็ว
  • ขยายการดำเนินการโครงการพาณิชย์ลดราคา ช่วยประชาชน (หมูเนื้อแดง) ออกไป โดยให้พิจารณาอย่างรอบด้านคำนึงถึงผลกระทบ ด้านราคาต่อประชาชนและเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร
  • เพื่อป้องกันปัญหาการโก่งราคาเนื้อหมู ทาง กรมการค้าภายใน ได้สั่งการณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในภูมิภาคต่างๆให้ติดตามสถานการณ์การจำหน่ายอย่างใกล้ชิด เข้มงวดการปิดป้ายแสดงราคา และดำเนินการกับผู้ที่ฉวยโอกาสขึ้นราคาอย่างเฉียบขาด
  • ขอความร่วมมือทางห้างค้าปลีก-ค้าส่งตรึงราคาจำหน่ายหมูเนื้อแดงในช่วงเทศกาลปีใหม่ และได้จัดชุดสายตรวจเฉพาะกิจออกตรวจสอบสถานการณ์การจำหน่ายสินค้าและบริการอย่างใกล้ชิด
  • ออกกฎเหล็ก ถ้าพบการจำหน่ายไม่ปิดป้ายแสดงราคาหรือฉวCategoriesยโอกาสจำหน่ายสินค้าแพงเกินสมควร แจ้งที่สายด่วนกรมการค้าภายใน 1569 หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ

5 ทางออกที่ดีกับทุกฝ่าย เคลียร์ ปัญหาหมูแพง 2565 โดยกูรูวงการปศุสัตว์

info หมูแพง

  • ทางออกที่ 1 ด้านการป้องกันโรค
ภาครัฐต้องเร่งช่วยเหลือเกษตรกร ยกระดับความปลอดภัย ป้องกันโรค ซึ่งจะทำให้ต้นทุนสูงขึ้น รัฐต้องเร่งพัฒนาวัคซีน เพราะสาเหตุที่สำคัญคืออัตราการสูญเสียจากการเลี้ยงเนื่องจากการระบาดของโรคพีอาร์อาร์เอส (PRRS) โรคท้องร่วงติดต่อในสุกร (PED) และโรคอหิวาต์สุกร (CSF)
ตลอดจนมาตรการในการลดความเสี่ยงโดยจำกัดจำนวนการเลี้ยงทำให้ปริมาณหมูขุนลดลงประมาณ 15% ซึ่งคณะกรรมการพิกบอร์ด (Pig Board) ที่ได้อนุมัติโครงการเสริมสร้างความมั่นใจและเพิ่มศักยภาพการเลี้ยงสุกรทั้งในด้านการพัฒนาวัคซีนที่อยู่ในขั้นตอนการทดสอบขั้นสุดท้ายก่อนนำไปใช้จริง
  • ทางออกที่ 2 จัดหาแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำให้เกษตรกร
เมื่อต้นทุนคนเลี้ยงหมูสูงขึ้น เพราะต้องเพิ่มมาตรการความปลอดภัย ดังนั้น ด้านการเงินรัฐต้องสนับสนุนหาแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำ ซึ่งปัจจุบัน รัฐได้เริ่มมีมาตรการสนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนทั้งปลอดดอกเบี้ยและดอกเบี้ยต่ำจากกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร โดยเกษตรกร กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน หรือสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับดอกเบี้ย 0% หรือเกษตรรายย่อยที่สมัครด้วยตัวเองจะได้รับอัตราดอกเบี้ย 1-2% ซึ่งต้องเร่งขยายการเข้าถึงเกษตรกรทั้งหมด
  • ทางออกที่ 3 ต้องส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงหมูมากขึ้น
นอกจากนั้น ต้องปล่อยให้เป็นไปตามหลักกลไกตลาด เมื่อมีหมูในตลาดมากขึ้นราคาจะลดลง แต่หากไปผิดพลาดด้วยการตรึงราคา จะยิ่งทำให้เกษตรกรเลี้ยงหมูลดลง ทำให้ไม่ได้แก้ปัญหาอย่างแท้จริง
ดังนั้น ควรมีการส่งเสริมเกษตรกรให้เลี้ยงหมูมากขึ้น โดยภาครัฐเข้ามาลดความเสี่ยงเกษตรกร เช่น การมีกองทุนเพื่อสนับสนุนเกษตรกรในยามที่ราคาหมูตกต่ำ และยามเกิดโรคระบาด รวมถึงการพยุงราคาโดยภาครัฐ ซึ่งในช่วงโควิดที่ผ่านมาเกษตรกรเสียหาย และ เลิกกิจการไปจำนวนมาก

โรคระบาดหมู

  • ทางออกที่ 4 ราคาหมู ควรเป็นไปตามกลไกราคา
หากรัฐต้องการให้ผู้บริโภค รับประทานหมูในราคาไม่สูง ภาครัฐควรรับภาระแทนเกษตรกร เพราะเกษตรกรมีต้นทุนสูงอยู่แล้ว ในช่วงที่ผ่านมา การตรึงราคาหมูไม่ให้สูง อาจฟังดูดี เสมือนภาครัฐได้แก้ปัญหาแล้ว แต่แท้ที่จริงเป็นการยกภาระทั้งหมดไปให้กับผู้เลี้ยงหมู แบบว่า ทนได้ก็ทน ทนไม่ได้ก็เลิกเลี้ยงหมูไป ยามขาดทุนไม่มีคนช่วยเหลือ
หากจะสู้ต่อ ต้องยกระดับฟาร์มจากความเสี่ยงโรคระบาด ต้นทุนสูงขึ้น ก็ยากที่จะรายได้มาชดเชยต้นทุนที่สูงขึ้นจากความเสี่ยงรอบตัว ขอให้กรมการค้าภายในไปศึกษาประเทศผู้นำเลี้ยงหมูในภูมิภาค จีน เวียดนาม จะพบว่า มีความเข้าใจเรื่องกลไกตลาด ที่ปล่อยให้ราคาหมู เป็นไปตามกลไกตลาด เมื่อหมูผลิตได้น้อย ราคาก็จะสูงขึ้นตามช่วงเวลา เมื่อหมูผลิตได้มาก ราคาก็จะตกลง
เพราะต้องทำความเข้าใจว่าเกษตรกรเลี้ยงหมูมีอาชีพเดียว ต่างจากผู้บริโภคที่เลือกรับประทานได้ สิ่งที่สำคัญคือหาก กรมการค้าภายใน เลือกแนวทางในการตรึงราคา คงต้องมีกระบวนการเยียวยาเกษตรกร หรืออาจมีโครงการคล้ายกับคนละครึ่ง โดยรัฐช่วยจ่าย เพราะหากตรึงราคาอย่างเดียว โดยรัฐไม่เข้ามาช่วย คนที่แบกรับต้นทุนแท้จริงแล้วคือ เกษตรกรนั่นเอง
และในอนาคตแนวโน้มจำนวนเกษตรกรเลี้ยงหมูจะลดลงอย่างมาก และทำให้เนื้อหมูในประเทศไม่เพียงพอจนต้องนำเข้า และ จะทำให้ราคาหมูยิ่งสูงมากขึ้นไปอีก ดังนั้น การปล่อยให้เป็นไปตามกลไกราคาของตลาด และ กรมการค้าภายในสนับสนุนผู้บริโภคให้เลือกรับประทานเนื้อไก่ เนื้อปลา ทางเลือกอื่น ในช่วงเวลาที่หมูราคาสูง ก็จะทำให้กลไกตลาดทำงานไปโดยธรรมชาติ
  • ทางออกที่ 5 ส่งเสริมให้ผู้บริโภค รับประทานอาหารที่มีโปรตีนชนิดอื่นควบคู่แทนการบริโภคหมูในช่วงที่มีราคาสูง
เพราะผู้บริโภคมีทางเลือก แต่เกษตรกรผู้เลี้ยงหมู ไม่มีทางเลือก หากขาดทุนก็ไปต่อไม่ไหว ทั้งนี้ นายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรภาคเหนือ สุนทราภรณ์ สิงห์รีวงศ์ ระบุว่าสถานการณ์ขณะนี้เกษตรกรผู้เลี้ยงกำลังประสบปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
สำหรับการบริโภคของประชาชนในปัจจุบันปรับเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก สวนทางกับปริมาณผลผลิตสุกรขุนที่ลดลงมากกว่า 30% ราคาสุกรจึงเป็นไปตามกลไกตลาด เกษตรกรจำต้องขอความเห็นใจในปัญหาที่ต้องเผชิญกับภาวะราคาหมูตกต่ำมานานกว่า 3 ปี ขอให้กลไกตลาดได้ทำงานเสรี เพื่อให้สามารถไปต่อในอาชีพนี้ได้ ในขณะที่ประชาชนยังมีทางเลือกบริโภคอาหารอื่นทดแทน ทั้งปลา ไข่ ไก่ ซึ่งถือเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรอย่างแท้จริง

ที่มา :


รู้ทันปัญหาที่เกี่ยวข้องกับปากท้องของคนไทย

ยิ่งเค็ม…ยิ่งแพง หมดยุคอาหารโซเดียมสูง

เจาะกลยุทธ์ ‘กล่องสุ่ม’ เทรนด์การตลาดยอดฮิต จะรุ่งหรือร่วง ขึ้นอยู่กับอะไร?

5 เคล็ดลับ สร้างแบรนด์ให้ สินค้าชุมชน มีตัวตนในโลกการค้ายุคใหม่