ถ้าจะกล่าวว่าในเวลานี้ ผู้คนต่างอยู่อาศัยร่วมกันใน “ยุคแห่งความเปลี่ยนแปลง” ก็คงไม่ผิดจากความจริงนัก นั่นเป็นเพราะทุกปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้น ล้วนนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลง ซึ่งส่วนใหญ่มักเป็นความเปลี่ยนในทางที่สร้างสรรค์ ฟื้นฟูโลกและทำให้โลกน่าอยู่ขึ้น ตัวอย่างที่มายืนยันสมมุติฐานนี้ได้อย่างแน่นหนัก นั่นคือ การที่หลายคนให้ความสนใจกับการเปลี่ยนมาใช้ พลังงานสะอาด จาก เทคโนโลยีสะอาด หรือ Clean Tech กันมากขึ้น
โดยเหตุผลหลักของความเปลี่ยนแปลงในทางสร้างสรรค์ครั้งนี้ คือ ความตระหนักร่วมกันว่าถึงเวลาที่จะต้องคิดและลงมือทำเพื่อรักษาโลกใบนี้ เพราะโลกกำลังส่งสัญญาณ SOS ขอความช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น ภาวะ Climate change ที่ทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน จากมลพิษที่ก่อขึ้นโดยน้ำมือมนุษย์ ซึ่งส่วนหนึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้พลังงานอย่างปฏิเสธไม่ได้
เทคโนโลยีและนวัตกรรม สายคลีน หรือ Clean Tech จึงเข้ามามีบทบาทช่วยมนุษย์ให้ทำตามปณิธานที่ตั้งไว้ต่อโลก โดยในปี 2022 นี้ คีย์เวิร์ดคำว่า เทคโนโลยีสะอาด หรือ Clean Tech ดูจะเป็นคำมาแรงที่ผู้คนให้ความสนใจหาข้อมูลเพิ่มเติมกันไม่น้อย บริษัท โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GPSC จึงได้เผยแพร่บทความ “รีวิว 6 เทคโนโลยีสายคลีน ‘Clean Tech’ ที่จะมาเปลี่ยนนิยามการใช้พลังงาน ปี 2022” ซึ่งในบทความนี้มีการแนะนำ เทคโนโลยีสะอาด ที่กำลังมาแรงไว้ในทุกแง่มุม
หนึ่ง : พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy)
แน่นอนว่า พลังงานหมุนเวียน เป็น Clean tech ที่อยู่ในความสนใจของผู้คนมานานมากแล้ว เพียงแต่ในยุคนี้ความสนใจนั้นเข้มข้นขึ้นเท่านั้นเอง เพราะนอกจาก พลังงานหมุนเวียนส่วนใหญ่จะมาจากธรรมชาติซึ่งดีต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังเป็น “เทคโนลีสะอาด” ในราคาที่เอื้อมถึง และทุกวันนี้มีหลากหลายนวัตกรรมจากพลังหมุนเวียน ที่มาลบข้อจำกัดของการเข้าถึงพลังงานหลักได้อย่างตอบโจทย์ผู้คน
โดยแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่เป็นทางเลือกที่นิยมมากที่สุด เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ ลม ความร้อนใต้พิภพ และพลังงานคลื่น ซึ่งทุกวันนี้ในภาคอุตสาหกรรมต่างๆ ได้เปลี่ยนมาใช้เชื้อเพลิงหมุนเวียนเพื่อทำให้การดำเนินงาน “สะอาด” มากขึ้นและยั่งยืนมากขึ้น
โดยเฉพาะ การปรับใช้พลังงานหมุนเวียนร่วมกับพลังงานหลักในกระบวนการผลิต ซึ่งมีส่วนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการผลิตแบบเดิมที่ปล่อยคาร์บอนสู่ชั้นบรรยากาศในปริมาณสูง จนเป็นตัวการหลักที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน และ Climate change อยู่ในปัจจุบันนั่นเอง
สอง : อาคารคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Construction)
เป็นที่น่ายินดีที่ในตอนนี้ภาคการก่อสร้างที่เคยมีชื่อเสียงไม่ค่อยดีและเป็นจำเลยในเรื่องการปล่อยมลพิษและใช้วัสดุที่สิ้นเปลืองอย่างสูง ได้ค่อยๆปรับเปลี่ยนไปสู่แนวทางปฏิบัติที่ยั่งยืนมากขึ้น ด้วยนวัตกรรม “อาคารคาร์บอนต่ำ” ที่เกิดมากขึ้นเรื่อยๆ
โดยทุกขั้นตอนของการก่อสร้าง “อาคารคาร์บอนต่ำ” ล้วนได้รับการออกแบบและคิดมาให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ทำให้ผู้อยู่อาศัยรู้สึกได้ว่าตนได้สัมผัสธรรมชาติและอยู่ร่วมกับธรรมชาติมากขึ้น เช่น วัสดุที่ใช้ในการก่อสร้าง การใช้น้ำ และการใช้พลังงาน ในขณะเดียวกับก็ลดผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ใช้อาคารและสิ่งแวดล้อมตลอดอายุอาคาร ซึ่งทำได้โดยการเลือกที่ตั้งอาคาร การวางผังอาคาร การออกแบบ การเลือกใช้วัสดุ การบริหารจัดการในระหว่างก่อสร้าง ใช้งาน และบำรุงรักษา ที่ดีกว่าอาคารโดยทั่วไป
นอกจากนี้ยังมีแนวคิดของ อาคารคาร์บอนต่ำ หรือ Low Carbon Building ที่ให้ความสำคัญเพิ่มมากขึ้นกับการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และก๊าซเรือนกระจกต่างๆ ที่เกิดจากการผลิตพลังงานเพื่อใช้ในอาคารและจากกิจกรรมต่างๆ ของผู้ใช้อาคาร ซึ่งทำให้เกิดภาวะโลกร้อน โดยการให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้พลังงานทดแทน เช่น แสงอาทิตย์ในการผลิตพลังงานใช้ภายในอาคาร ตลอดจนมีการบริหารจัดการขยะหรือของเสียภายในอาคารที่เป็นระบบมากยิ่งขึ้น
ด้วยแนวคิดของ อาคารคาร์บอนต่ำ นี้เอง ที่จะทำให้ในอนาคตเราอาจพัฒนาไปถึงระดับที่ได้อาคารที่มีการใช้พลังงานสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Energy Building) หรือเป็นอาคาร Neutral Carbon Building ซึ่งเป็นอาคารที่นอกจากจะมีการดำเนินการตามแนวทางของอาคารเขียวแล้ว ยังมีการผลิตพลังงานจากแหล่งพลังงานสะอาดสำหรับใช้ในอาคารได้อย่างเพียงพอกับปริมาณการใช้พลังงานในอาคารนั้นๆ อีกด้วย
สาม : ยานยนต์ทางเลือก (Alternative Mobility)
เทรนด์ความนิยมนี้ จัดเป็นหนึ่งใน Clean Tech ที่ไม่พูดถึงไม่ได้ เพราะมาแรงมาก โดยเฉพาะเทรนด์ EV Car หรือรถยนต์ไฟฟ้า ที่เป็นหนึ่งตัวอย่างที่ดีที่มายืนยันว่าอุตสาหกรรมยานยนต์โตก้าวกระโดดในเทคโนโลยีสะอาด
โดยอุตสาหกรรมนี้สามารถแตกย่อยออกเป็นรถยนต์ที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่ล้วนๆ รถยนต์ไฮบริด ไฮเปอร์ลูป และรถยนต์ปลั๊กอินไฮบริด เป็นต้น นวัตกรรมใหม่ๆ ยังมุ่งนำส่วนผสมต่างๆ ของเชื้อเพลิงแบบยั่งยืนมาใช้ทดแทนเชื้อเพลิงแบบดั้งเดิม การพัฒนาสถานีชาร์ต EV หรือแม้แต่ระบบนำทางที่ขับเคลื่อนด้วย AI เพื่อช่วยลดการปล่อยคาร์บอนด้วย
โดยประโยชน์ที่นำสู่การนิยามนวัตกรรม ยานยนต์ทางเลือก หรือ รถยนต์ไฟฟ้านี้ว่าเป็น เทคโนโลยีสะอาด คือ การตอบโจทย์ในเรื่องของพลังงานรักษ์โลก เนื่องจากรถยนต์ไฟฟ้าเกิดขึ้นจากความต้องการในการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีให้เกิดขึ้นในสังคมคนเมือง โดยจุดเด่นของรถยนต์ไฟฟ้าคือการเป็นรถไร้ซึ่งไอเสีย
และ ยานยนต์ไฟฟ้ายังมีชิ้นส่วนน้อยลงกว่ารถยนต์ใช้เครื่องยนต์ในปัจจุบัน การมีเพียงแบตเตอรี่ มอเตอร์ไฟฟ้า และหน่วยควบคุม เพิ่มเติมเพียงชิ้นส่วนประกอบอื่นๆ เท่านั้น ทำให้รถยนต์ไฟฟ้า ไม่มีความยุ่งยากซับซ้อนของชิ้นส่วนมากเท่ารถปัจจุบัน เมื่อชิ้นส่วนน้อยลง นอกจากจะทำให้ต้นทุนการผลิตน้อยลงแล้ว ยังเป็นการใช้ทรัพยากรโลกน้อยลงด้วย
สี่ : เทคโนโลยี Clean Tech เพื่อดักจับคาร์บอน รวมทั้งการใช้และจัดเก็บ (Carbon Capture, Use & Storage)
นี่คือการกระทำแบบย้อนกลับผลกระทบด้านลบ ไม่ว่าจะเก็บหรืออัพไซเคิลคาร์บอนที่ดักจับได้ เพื่อกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ นวัตกรรมในด้านนี้รวมถึงการสังเคราะห์ด้วยแสงประดิษฐ์ที่เลียนแบบกระบวนการทางเคมีของการสังเคราะห์ด้วยแสง และในตอนนี้ก็กำลังมีการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่ออัพไซเคิลคาร์บอนให้เป็นวัสดุที่มีประโยชน์หลากหลาย เช่น พลาสติกจากคาร์บอนและถ่านชีวภาพ (Biochar) ด้วย
ห้า : การจัดการขยะให้นำกลับใช้ใหม่ (Circular Waste Management)
การจัดการกับของเสียในแบบที่ปลอดภัยและยั่งยืนช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นี่คือจุดเริ่มต้นของนวัตกรรมอัพไซเคิลให้เกิดเป็นวัสดุที่มีประโยชน์ ช่วยปรับวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตลอดจนสร้างโซลูชั่นแปลงของเสียให้เป็นพลังงานจากกระบวนการต่างๆ เช่น การย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน กระบวนการไพโรไลซิส (กระบวนการทางเคมีความร้อนที่เปลี่ยนรูปของชีวมวล พลาสติก รวมถึงยางที่ใช้แล้ว เป็นเชื้อเพลิงที่มีค่าความร้อนสูงขึ้น) เป็นต้น
โดยขยะที่ไม่สามารถย่อยสลายได้อย่างถุงพลาสติก สามารถนำไปเป็นเชื้อเพลิงขยะ (Refuse Derived Fuel, RDF) มาผลิตเป็นกระแสไฟฟ้าได้ หรือ ขยะเศษอาหาร จะถูกนำไปทำเป็นสารปรับปรุงดินเป็นประโยชน์ต่อภาคการเกษตร และสามารถนำไปหมักเป็นแก๊สหุงต้มได้ด้วย
หก : วัสดุสีเขียว (Green Materials)
วัสดุทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมกำลังมาแทนที่วัสดุที่มีต้นทางจากฟอสซิล โดยมาจากแหล่งอินทรีย์ รวมทั้งอาหารและสิ่งที่เหลือจากการเกษตร ทั้งพลาสติกชีวภาพและเส้นใยชีวภาพเป็นวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมคือวัสดุที่ถูกนิยมใช้กันมากที่สุด ช่วยลดปริมาณขยะจากพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งและที่มาจากสิ่งทอ
โดยรูปแบบของ Green Materials ที่สามารถนำมาเปลี่ยนเป็น Green Product ในรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติหรือวัสดุที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ เช่น บรรจุภัณฑ์ใส่อาหารรักษ์โลก ที่ผลิตจากเยื่อพืชธรรมชาติ อย่างชานอ้อย ซึ่งสามารถย่อยสลายได้ โดยไม่ทิ้งมลพิษหรือสารเคมี มีให้เลือกทั้งแบบกล่อง จาน ชาม แก้วน้ำ และหลอด
รวมถึงถุงจากมันสำปะหลังที่ใช้แทนถุงพลาสติกได้เป็นอย่างดี ถือเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกใหม่ที่เหมาะกับธุรกิจร้านอาหารหรือบริการฟู้ดเดลิเวอรี่ ที่ต้องการใช้บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่อาหารชั่วคราว นอกจากนั้น ยังมีกระดาษสำหรับงานพิมพ์หรือถ่ายเอกสาร ที่ผลิตจากเยื่ออีโค่ไฟเบอร์ แทนการใช้เยื่อจากต้นไม้ ก็ถือเป็น Green Product ในแง่ของการไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อมอย่างการตัดต้นไม้นั่นเอง
อัปเดต นวัตกรรมพลังงานเพื่ออนาคตที่อยู่ในกระแสความสนใจของทุกคนที่นี่
5 นวัตกรรม แหล่งพลังงานทดแทน แห่งโลกอนาคต กับการต่อยอดเป็นพลังงานที่ยั่งยืนของไทย
ประหยัดพลังงาน ลดมลพิษ เป็นเทคโนโลยีสุดล้ำ 3 ปัจจัย ดัน ตลาดยานยนต์ไฟฟ้าไทย คึกคักรับปี 2565
