ส่อง สปป.ลาว กับการพัฒนาแบบก้าวกระโดด จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานครั้งใหญ่ & โอกาสดีๆต่อเศรษฐกิจไทย

สปป.ลาว หรือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เป็น “บ้านพี่เมืองน้อง” มีพรมแดนติดกับฝั่งไทย ทำให้ชาวไทยและชาวลาวเดินทางไปมาหาสู่กันอยู่ตลอด โดยการรับรู้ของคนไทยส่วนใหญ่เกี่ยวกับเมืองลาว แน่นอนว่าเป็นเมืองที่ยังคงรักษาวัฒนธรรมประเพณีอันสวยงาม มีธรรมชาติ ป่าไม้ และแม่น้ำที่อุดมสมบูรณ์ แต่ในมุมมองมูลค่าทางเศรษฐกิจที่แท้จริงของประเทศนี้ หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า ลาวมีเศรษฐกิจที่มั่นคงจากการมีสินค้าส่งออก เป็นทั้งแร่ธาตุและสินค้าเกษตรมากมายไม่แพ้บ้านเราเลย

ขุมทรัพย์พลังงาน ที่แปรเปลี่ยนเป็นรายได้มหาศาลให้ สปป.ลาว

ทั้งนี้ ประกอบกับจุดเด่นของสปป.ลาว ที่มีแม่น้ำขนาดใหญ่ ทำให้ ลาว มีเขื่อนที่สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้า และเป็นสินค้าส่งออกสำคัญ โดยในปี 2563 นั้น ตามรายงานเศรษฐกิจของ สปป.ลาว ทำรายได้เข้าประเทศจากการผลิตไฟฟ้าเป็นสินค้าส่งออก คิดเป็น 30 % ของสินค้าส่งออกทั้งหมด ที่มีมูลค่ากว่า 6.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีกำลังผลิตไฟฟ้าในสิ้นปี 2563 รวมอยู่ที่ 10,438 เมกะวัตต์ ซึ่งกว่า 80% ของกำลังการผลิตไฟฟ้านั้นมาจากไฟฟ้าพลังงานน้ำ
นอกจากนั้น ดังที่เกริ่นมาว่า ลาว มีแม่น้ำขนาดใหญ่อีกจำนวนมาก ทำให้แผนพัฒนาเศรษฐกิจของ สปป.ลาว มีความชัดเจนในด้านพลังงาน โดยภายในปี 2573 คาดว่าสปป.ลาว จะมีกำลังการผลิตไฟฟ้าติดตั้งเพิ่มขึ้นเป็น 21,000 เมกะวัตต์

ด้วยเหตุนี้ เศรษฐกิจของสปป.ลาว ในปีที่ผ่านมาจึงมีอัตราการเติบโตเป็นที่น่าพอใจมาก ด้วยรายได้จากการผลิตพลังงงานไฟฟ้าเป็นฐานหลัก และแม้เวลาที่ผ่านมาจะมีวิกฤตโรคระบาด แต่ สปป.ลาวยังมีการเติบโตที่ดี โดยในปี 2564 คาดว่ามีการขยายตัวของ GDP อยู่ที่ประมาณ 3% – 3.5% ใกล้เคียงกับปีก่อน
นี่เป็นเพราะการควบคุม Covid-19 ที่มีประสิทธิภาพและการจัดหาวัคซีนที่เพียงพอ ทำให้ในปีนี้ สปป.ลาวมีแผนที่จะเปิดประเทศเพื่อรับนักท่องเที่ยวกลับเข้ามาอีกครั้ง

เปลี่ยนโครงสร้างประเทศครั้งใหญ่ จาก Land-Locked สู่ Land-Linked Country

มีการคาดการณ์ว่า ในอีก 3 ปีข้างหน้า (2565 – 2567) จะเติบโตเฉลี่ย  4% – 5% ต่อปี ด้วยปัจจัยสำคัญที่สปป.ลาวจะสร้างการเติบโตผ่านการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ด้วยนโยบายที่เปลี่ยนจาก  Land-Locked สู่ Land-Linked Country  ที่จะช่วยเปิดโอกาสทางการค้าให้กับ สปป.ลาว
เพราะที่ผ่านมานั้น สปป.ลาวมีอุปสรรคสำคัญด้านการขนส่ง เนื่องจากไม่มีทางเชื่อมทะเลโดยตรง จึงต้องอาศัยการขนส่งทางรถยนต์เป็นหลัก ทำให้ต้นทุนการขนส่งนั้นมากขึ้นตามไปด้วย ดังนั้นการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ Land-Locked สู่ Land-Linked Country จึงเข้ามาช่วยเสริมให้การขนส่งของ สปป. ลาว นั้น มีศักยภาพมากขึ้นได้แน่นอน

โดยโครงการที่จะเป็นความหวังในการพลิกชะตาประเทศ สร้างการเติบโตแบบก้าวกระโดด คือ โครงการรถไฟ ลาว – จีน ที่เชื่อมระหว่าง สปป.ลาว กับ ประเทศจีน ที่ดำเนินการโดย บริษัทรถไฟลาว-จีน ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่างรัฐวิสาหกิจของลาว 1 แห่ง (ในฐานะตัวแทนของรัฐบาลลาว) และบริษัทจีน 3 แห่ง (เป็นตัวแทนของรัฐบาลจีน) ในอัตราส่วน 30:70 โดยทางรถไฟนั้นจะมีอายุสัมปทาน 50 ปี เมื่อสิ้นสุดอายุสัมปทาน ทรัพย์สินทั้งหมดจะตกเป็นของรัฐบาลสปป.ลาว
เส้นทางรถไฟลาว-จีน สายนี้ มีทั้งสิ้น 32 สถานี ซึ่งรวมทั้งสถานีแบบรับผู้โดยสารและขนส่งสินค้า ความพิเศษของรถไฟสายนี้จะช่วยลดระยะเวลาการเดินทาง จากนครเวียงจันทน์ไปบ่อเต็น จากปกติใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์มากกว่า 15 ชั่วโมง เหลือเพียงประมาณ 4 – 5 ชั่วโมง และสามารถเดินทางระหว่างเวียงจันทน์ไปยังคุนหมิง ใช้เวลาเดินทางทั้งสิ้นไม่ถึง 10 ชั่วโมง
การลงทุนในโครงการขนาดใหญ่ โดยเฉพาะทางรถไฟที่เชื่อมต่อไปยังประเทศจีน จะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล ด้วยกำลังซื้อของประชาชนชาวจีนที่หนาแน่น จึงเป็นโอกาสครั้งสำคัญในการส่งออกสินค้าไปยังประเทศจีน  ซึ่ง รถไฟ ลาว-จีน นี้ จะช่วยลดต้นทุนการขนส่งสินค้ามากกว่า 30 – 40 % เมื่อเทียบกับการขนส่งรูปแบบถนน

และในขณะเดียวกัน ยังช่วยลดต้นทุนการขนส่งระหว่างเวียงจันทน์และคุนหมิง ลงประมาณ 50% ต่อตัน  นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวจีนมาเที่ยว สปป.ลาว มากยิ่งขึ้น
ทางรถไฟแห่งความหวังสายนี้ จะช่วยเพิ่มการค้าทางบก ระหว่างจีนและสปป.ลาว จากปัจจุบัน 1.7 ล้านตัน ให้เพิ่มขึ้น เป็น 3.7 ล้านตันในปี 2573 และขณะเดียวกันจะเพิ่มนักท่องเที่ยวระหว่างจีนกับสปป.ลาว จาก 0.7 ล้านคน เป็น 1.5 ล้านคนภายในปี 2573 
ทั้งนี้ ทางรถไฟสายนี้ไม่ได้ทำให้การส่งออกของสปป.ลาวมีโอกาสเติบโตเฉพาะในจีนเท่านั้น แต่เชื่อมไปถึงเขตสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นโอกาสส่งออกสินค้าไปยังยุโรปด้วย
อย่างไรก็ตาม การลงทุนในด้านการเพิ่มศักยภาพภายในประเทศ สปป.ลาว นั้นก็มีด้วยเช่นกัน ทั้งการลงทุนก่อสร้างทางด่วนเวียงจันทน์ – บ่อเต็น ระยะทาง 445 กม. และการลงทุนก่อสร้างรถไฟเชื่อมเวียงจันทน์ กับบ่อเต็น ระยะทาง 414 กม. ที่ต้องมีการเจาะอุโมงค์ 75 แห่ง และสะพาน  77 แห่ง จะเป็นตัวช่วยสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในอนาคต แม้ในช่วงแรกจะเป็นระบบทางเดี่ยว แต่ในอนาคตจะมีการขยายเป็นทางคู่หากการจราจรเพิ่มขึ้นด้วย

พร้อมเดินหน้าระดมทุนเพื่อความแข็งแกร่งรอบด้าน

การลงทุนในโครงการขนาดใหญ่เปรียบเหมือนการยกระดับเศรษฐกิจของประเทศขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง แต่การลงทุนขนาดใหญ่แน่นอนว่าต้องแลกมาด้วยเม็ดเงินลงทุนที่สูงมาก สปป.ลาวจึงมีนโยบายจะรักษาระดับหนี้สาธารณะต่างประเทศให้เหลือน้อยกว่า 55% ของ GDP ภายในปี 2568 
โดยในสิ้นปี 2564 หนี้สาธารณะต่างประเทศต่อจีดีพี อยู่ที่ 55.66% ซึ่งยังเป็นไปตามแผนที่วางไว้ และในอนาคต เมื่อเศรษฐกิจเติบโตขึ้น หนี้ต่อGDP จะปรับตัวลดลง ยิ่งสร้างความแข็งแกร่งให้กับเศรษฐกิจของสปป.ลาวด้วย

ทั้งนี้ ในการระดมทุนของรัฐบาลลาวนั้น หนึ่งในช่องทางสำคัญ คือ การระดมทุนผ่านการขายพันธบัตรกระทรวงการคลังแห่ง สปป.ลาว ระดมทุนผ่านนักลงทุนในประเทศไทย โดยได้รับการตอบรับที่ดีจากนักลงทุนอย่างต่อเนื่องมายาวนานตั้งแต่ปี 2556 และเป็นหนึ่งในพันธบัตรฯ ที่นักลงทุนเฝ้ารอ เห็นได้จากการตอบรับในการระดมทุนในครั้งที่ผ่านๆ มา ที่มีการจองซื้อเกินกว่าการจัดสรรไว้
มาในปีนี้ทางรัฐบาล สปป.ลาว ยังคงมีมุมมองที่เป็นบวกต่อการระดมทุนในประเทศไทย และเดินหน้าการระดมทุนผ่านการเสนอขายพันธบัตรกระทรวงการคลังแห่ง สปป.ลาว ครั้งที่ 1 / 2565 ซึ่งเป็นพันธบัตรชนิดระบุชื่อผู้ถือ ประเภทไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีประกันและมีผู้แทนผู้ถือพันธบัตร รวมจำนวน 2 ชุด ในรูปแบบสกุลเงินบาทไทย วงเงินรวมไม่เกิน 5,000 ล้านบาท

แบ่งเป็นพันธบัตรชุดที่ 1 อายุ 3 ปี กำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่ 5.80% ครบกำหนดไถ่ถอนในปี 2568 และพันธบัตรชุดที่ 2 อายุ 4 ปี กำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่ 6.40% ครบกำหนดไถ่ถอนในปี 2569 โดยกำหนดการชำระดอกเบี้ยทุกๆ 3 เดือน เพื่อนำเงินที่ได้จากการระดมทุนครั้งนี้ไปรีไฟแนนซ์พันธบัตรชุดเดิมที่ครบกำหนดไถ่ถอน
สำหรับพันธบัตรชุดนี้ จะเสนอขายให้กับนักลงทุนสถาบัน และ/หรือ นักลงทุนรายใหญ่ ที่ราคาเสนอขายหน่วยละ 1,000 บาท จองขั้นต่ำ 100 หน่วย โดยผู้ที่สนใจ สามารถจองซื้อพันธบัตรกระทรวงการคลังแห่ง สปป.ลาว โดยเปิดให้นักลงทุนจองซื้อได้ในวันที่ 28 – 30 มีนาคม 2565 นี้

รถไฟ จีน-ลาว อานิสงส์และความท้าทายด้านการเชื่อมต่อการขนส่ง ที่ไทยต้องเตรียมการณ์

อย่างไรก็ดี เส้นทางรถไฟลาว-จีน นี้ ไม่เพียงส่งผลดีโดยตรงกับเศรษฐกิจลาวเท่านั้น ทว่า เผื่อแผ่อานิสงส์มาถึงฝั่งไทย เพราะะสามารถลำเลียงทั้งสินค้าและคนจากจีนตอนใต้ผ่านลาวมาถึงไทยได้อีกเส้นทางหนึ่ง
โดยในบทความเรื่อง “รถไฟจีน-ลาว โอกาสและความท้าทาย ที่ไทยต้องเตรียมพร้อม” ซึ่งเผยแพร่ในเว็บไซต์ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้ยืนยันว่า รถไฟสายนี้จะเชื่อมจากนครคุนหมิง มณฑลยูนนาน มาที่เมืองบ่อเต็น สปป. ลาว และมีปลายทางที่นครหลวงเวียงจันทน์ ซึ่งอยู่ห่างจากจังหวัดหนองคายเพียงแค่ 24 กิโลเมตร ทั้งนี้ หากไทยเตรียมพร้อมรับมือให้ดีรถไฟจีน-ลาวนี้จะเป็นทั้งโอกาสและความท้าทายทางเศรษฐกิจอย่างแน่นอนโดยเฉพาะใน 3 ด้าน ต่อไปนี้

  • ลดต้นทุน ลดเวลา
รถไฟจีน-ลาวจะช่วยส่งเสริมทางการค้า การท่องเที่ยว และการลงทุน ลดต้นทุนการขนส่งสินค้า ทั้งค่าโดยสารและระยะเวลา จากนครคุนหมิง มณฑลยูนนาน มาถึงจังหวัดหนองคายใช้เวลาไม่เกิน 15 ชั่วโมง เร็วกว่าทางถนนจากนครคุนหมิง ถึงจังหวัดเชียงรายที่ใช้เวลาถึง 2 วัน
หากไทยมีการเตรียมพร้อมในการรับมือ เราจะเห็นโอกาสสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ การค้า การบริการและการท่องเที่ยว และ การลงทุนในต่างประเทศ โดยเฉพาะในด้านการค้า ไทยจะส่งออกสินค้าไปลาวและจีนเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะสินค้าอุปโภค บริโภครวมถึงผลไม้สดและแปรรูปเพราะสินค้าไทยเป็นสินค้าที่มีคุณภาพสูง และจีนมีกำลังซื้อมหาศาล เฉพาะมณฑลยูนนานมีจำนวนประชากรราว 50 ล้านคน เกือบเท่ากับคนไทยทั้งประเทศ ขณะเดียวกัน สินค้าจากจีนที่จะเข้ามาปริมาณมากขึ้น จะเป็นโอกาสให้ไทยสามารถใช้สินค้าจากจีนที่มีต้นทุนต่ำมาผลิตในอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้อีก
  • ท่องเที่ยวด้วยรถไฟเติบโต
ในด้านการบริการและการท่องเที่ยว คาดว่านักท่องเที่ยวจีนและลาวจะมาเที่ยวไทยได้สะดวกขึ้นซึ่งจะมีส่วนช่วยสนับสนุนธุรกิจบริการ 3 กลุ่มใหญ่ของไทย ได้แก่ กลุ่มบริการสุขภาพ กลุ่มห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร และโรงแรม กลุ่มสถานศึกษาและโรงเรียนสอนภาษา
ขณะเดียวกัน คาดว่านักท่องเที่ยวไทยจะไปเที่ยวลาวและจีนได้สะดวกมากขึ้น เพราะเดินทางด้วยรถไฟจะเร็วกว่าการนั่งรถโดยสาร และราคาถูกกว่าขึ้นเครื่องบิน เส้นทางที่รถไฟสายนี้ผ่านก็เป็นเมืองท่องเที่ยวที่สำคัญของลาวทั้งวังเวียงและหลวงพระบาง จุดหมายปลายทางยังเป็นจุดเชื่อมโยงการเดินทางท่องเที่ยวไปยังเมืองอื่น ๆ ในจีนได้อีกด้วย
  • โอกาสบุกเบิกตลาดของ SMEs ไทย
เพื่อสร้างโอกาสและรับมือกับความท้าทายจากโครงการรถไฟจีน-ลาว ผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SMEs ที่ต้องทำธุรกิจแข่งกับจีนจำเป็นต้องเปลี่ยนกลยุทธ์เน้นจุดขายที่การพัฒนาและเพิ่มมูลค่าของสินค้าและบริการ รวมถึงการพัฒนาบุคลากรของตนทั้งในด้านทักษะและการสื่อสาร
ขณะที่ภาครัฐควรช่วยสนับสนุนให้ผู้ประกอบการและคนท้องถิ่นได้รับโอกาสจากโครงการนี้ โดยเฉพาะในเรื่องการพัฒนา
โครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณูปโภค เทคโนโลยีสื่อสารที่ล้ำหน้า ระบบการชำระเงิน กฎระเบียบที่เอื้อต่อการค้า และการเสริมสร้างทักษะให้กับคนในพื้นที่
อาทิ ส่งเสริมระบบการชำระเงินแบบไร้เงินสดในภูมิภาคให้มากขึ้น เพราะคนจีนค้าขายผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ส่งเสริมให้บุคลากรมีความรู้ด้านภาษาจีน ดูแลสถานที่ท่องเที่ยว เป็นต้น

ที่มา :


การพัฒนาในภูมิภาคอาเซียน เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ในด้านไหนบ้าง ไปอัปเดตกันต่อเลย

เมื่อไทย-อินโดนีเซีย เดินหน้าสู่การเป็นศูนย์กลางระบบนิเวศ EV ในอาเซียน

วิกฤตท่องเที่ยว 4 ชาติอาเซียน…ใครจะพ้นหุบเหวก่อน

รีวิว 8 พฤติกรรมผู้บริโภคในอาเซียน ASEAN ที่เปลี่ยนไปเพราะวิกฤต ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจภูมิภาคให้โตไม่หยุดได้ ภายในปี 2030