เจาะไอเดียสุดล้ำของ “ขนส่งมวลชนไฟฟ้ารูปแบบใหม่” เป็นจริงได้แค่ไหน

จากเวที Future Mobility Competition ประจำปี 2022 ที่จัดแข่งขันโดย DEZEEN หนึ่งในนิตยสารด้านสถาปัตยกรรม การตกแต่งภายใน และการออกแบบที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก มีผลงานที่นำเสนอไอเดียที่น่าสนใจเกี่ยวกับขนส่งมวลชนไฟฟ้ารูปแบบใหม่อยู่สองชิ้น ที่เกิดขึ้นเพื่อตอบโจทย์และแก้ไขปัญหาการเดินทางสัญจรของผู้คนในเมือง


ผลงานชิ้นแรก เป็นไอเดียเด่นจาก Daniel Czyszczon ผู้เสนอเครือข่ายการขนส่งสาธารณะด้วยยานพาหนะไฟฟ้าขนาดเล็กที่เรียกว่า “Flowee” ซึ่งจำลองรถบัสแบบดั้งเดิมให้กลายเป็นรถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็กที่ใช้สัญจรสาธารณะภายในเมือง โดยจุผู้โดยสารได้ 14 คน รวมทั้งที่นั่งสำหรับผู้พิการด้วย
บนพื้นฐานของระบบล้อเฟือง ซึ่งชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหวหลายชิ้นทำงานร่วมกันเป็นกลไกเดียว แนวคิดขนส่งมวลชนไฟฟ้าสุดเฉียบของ Czyszczon นี้ จึงประกอบด้วยชุดเส้นทางวงกลมที่ยานพาหนะจะเคลื่อนที่ข้ามรางที่เชื่อมกับเส้นทางใกล้เคียงกัน ซึ่งหมายความว่าผู้โดยสารสามารถโอนย้ายจากรถไฟฟ้าที่โดยสารอยู่ในขณะนั้นไปยังรถไฟฟ้าอีกคันได้โดยตรงเพื่อเดินทางต่อไปยังจุดหมายปลายทางที่ต้องการ

Flowee

ขนส่งมวลชนไฟฟ้า

“ความแตกต่างประการแรกจากยานพาหนะสาธารณะแบบคลาสสิกคือ Flowee ไม่ได้ย้ายจาก A ไป B หรือวิ่งข้ามทั้งเมือง เพราะจะให้บริการอยู่ภายในเขตเมืองเดียวกัน แต่ผู้โดยสารสามารถย้ายไปโดยสารรถคันอื่นเพื่อเดินทางข้ามเขตเมืองได้ เมื่อถึงจุดเชื่อมต่อ”
“การที่ Flowee เคลื่อนที่ในลักษณะเดียวกันกับล้อเฟือง ทำให้ยานพาหนะต่างๆ มาบรรจบกันที่จุดจอด เพื่อให้ผู้โดยสารสามารถเคลื่อนย้ายระหว่างยานพาหนะได้โดยตรง”
นอกจากนี้ เมื่อมีเหตุจำเป็น ด้วยความยืดหยุ่นที่ได้รับการออกแบบไว้แต่แรก จะทำให้แต่ละวงโคจรสามารถปรับให้เข้ากับการไหลของการจราจรภายในแต่ละเขตเมืองได้
Czyszczon ได้พัฒนาให้ Flowee ให้เป็นทางเลือกแทนการขนส่งสาธารณะแบบดั้งเดิมของเมืองคราคูฟ ประเทศโปแลนด์
“คราคูฟเป็นเมืองมรดกโลกที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของโปแลนด์ มีประชากรประมาณ 760,000 คน แม้การขนส่งสาธารณะในคราคูฟยังคงอยู่ในระดับที่ก้าวหน้ามาก แต่ผู้อยู่อาศัยกลับยังประสบปัญหามากมาย”
“ปัญหาหลักประการหนึ่งคือการจราจรติดขัด ผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่ชอบที่จะใช้ยานพาหนะของตนเอง ซึ่งทำให้การจราจรติดขัดมาก และเป็นเรื่องยากมากที่จะคาดเดาว่าที่ไหนหรือส่วนใดของเมืองมีความแออัดมากที่สุด เพราะสถานการณ์การจราจรติดขัดบนท้องถนนเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก จึงเป็นการยากเหลือเกินที่ผู้คนจะกะเวลาในการเดินทางให้ไปถึงที่หมายได้ตามเวลาที่ต้องการ หรือเลือกวิธีการขนส่งที่เหมาะสมได้”

ขนส่งมวลชนไฟฟ้า

“Flowee เป็นแนวคิดสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าในเมืองซึ่งเป็นทางเลือกที่ยั่งยืนแทนยานพาหนะสาธารณะแบบคลาสสิก และด้วยนวัตกรรมนี้ จะสามารถช่วยชุมชนในการเคลื่อนย้ายไปยังจุดหมายปลายทางที่ใกล้ที่สุด เพิ่มความสำคัญของชุมชนท้องถิ่นและการเป็นผู้ประกอบการ”
ส่วนผู้เข้ารอบต่อไปในการแข่งขัน Future Mobility Competition ของ Dezeen ได้แก่ Lea Haats, Erik Mantz-Hansen และ Konstantin Wolf ที่นำเสนอระบบรถรางไฟฟ้าแบบใหม่ซึ่งมาพร้อมกับดีไซน์ทันสมัย แปลกตา เพื่อให้บริการบนเส้นทางรถไฟที่ดัดแปลงใหม่
แนวคิดนี้มีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกทิ้งร้าง และเพื่อปรับปรุงความคล่องตัว รวมถึงเพื่อเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่ชนบทและเมืองต่างๆ ในภาคเหนือของเยอรมนี
“Abacus” มีวัตถุประสงค์เพื่อลดเวลาในการเดินทาง ปรับปรุงการเชื่อมต่อระหว่างหมู่บ้านกับเมือง และลดความจำเป็นในการขนส่งสาธารณะ
รถรางไฟฟ้า Abacus เป็นระบบขึ้น-ลง ซึ่งผู้โดยสารสามารถเรียกรถรางให้หยุดได้ด้วยการโบกมือ โดยสัญญาณการโบกมือนี้จะรับรู้โดยกล้องที่ติดตั้งอยู่บนรถรางไฟฟ้า ผ่านการจดจำรูปแบบและทำให้แม้ไม่มีคนขับ แต่มันก็สามารถจอดรับผู้โดยสารที่เรียกได้ตรงจุดและแม่นยำ

 

การที่ออกแบบให้รถรางเป็นระบบไฟฟ้าเพื่อจำกัดการปล่อยมลพิษและมลพิษทางเสียง โดยจะขับเคลื่อนผ่านรางรถไฟโดยการเหนี่ยวนำเพื่อลดความจำเป็นในการใช้แบตเตอรี่ขนาดใหญ่และรับประกันว่ารถจะมีน้ำหนักเบากว่าปกติ
รถรางไฟฟ้านี้มีลักษณะดีไซน์เฉพาะตัว ด้วยหน้าต่างบานใหญ่ที่มีจุดมุ่งหมายเผยให้เห็นทิวทัศน์อันงดงามของชนบทโดยรอบ เพื่อเพิ่มประสบการณ์การเดินทางของผู้โดยสาร ด้านที่เปิดโล่งของรถรางมีราวจับสำหรับผู้โดยสารที่จะเอนหรือนั่งได้ตามสะดวก
Abacus ไม่มีบันได แต่มีทางลาดที่อยู่ด้านล่างตัวรถเลื่อนเข้าออกได้ ช่วยให้ผู้โดยสารที่มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวสามารถก้าวขึ้นและลงจากรถรางไฟฟ้าได้อย่างง่ายดาย ในขณะเดียวกันทางลาดแบบยืดหดได้นี้ก็สามารถใช้เพื่อช่วยเหลือผู้โดยสารที่ใช้รถเข็นได้สะดวกเช่นกัน

Abacus

Abacus

“การจราจรในเมืองส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากเส้นทางภายในเมือง แต่เกิดจากพื้นที่ไกลออกไปนั่นคือในพื้นที่ชนบท แต่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องยากมาก ที่จะนำเสนอระบบขนส่งมวลชนที่น่าดึงดูดใจกว่ารถยนต์ส่วนตัว แต่ในระยะยาว จำนวนของยานพาหนะที่ไม่มีประสิทธิภาพเหล่านี้จะต้องลดลง เพื่อลดการจราจร ประหยัดพื้นที่ และเพื่อให้บรรลุเป้าหมายของการปกป้องสภาพอากาศ”
“ในภาคเหนือของเยอรมนี เราพบปัญหานี้บ่อยครั้ง แทบไม่มีระบบขนส่งสาธารณะที่เชื่อมต่อระหว่างแต่ละหมู่บ้านกับเมืองที่ใกล้ที่สุด”
“ความยาวทั้งหมดของถนนในเยอรมนีมีจำนวนมากกว่าโครงสร้างพื้นฐานที่ใช้งานได้ของทางรถไฟ ในช่วง 100 ปีที่ผ่านมา มากกว่าครึ่งหนึ่งของเส้นทางรถไฟทั้งหมดในเยอรมนีตอนเหนือเพียงแห่งเดียวได้หายไปหรือถูกยกเลิกไปแล้ว”
“การฟื้นฟูเส้นทางเหล่านี้จึงมีศักยภาพสูง ไม่เพียงแต่ช่วยลดการจราจรที่ติดขัดและลดการปล่อยมลพิษ แต่ยังสร้างสะพานเชื่อมระหว่างเมืองและชนบทด้วย”

ขนส่งมวลชนไฟฟ้า

ขนส่งมวลชนไฟฟ้า

“สำหรับแนวคิด Abacus สิ่งสำคัญคือต้องใช้เส้นทางใหม่นี้อย่างยืดหยุ่นและเชื่อถือได้เพียงพอที่จะตามให้ทันกับความสะดวกสบายของการใช้รถยนต์ส่วนตัว ดังนั้น ระยะการเดินทางจึงเน้นไปที่เส้นทางที่ค่อนข้างสั้น เพียง 3.2 กิโลเมตร เท่านั้น ดังนั้น ไม่ว่าจะอยู่อาศัยที่ไหนบนเส้นทางนี้ ก็สามารถเข้าถึงได้โดยรถรางไฟฟ้าในเวลาเพียงไม่กี่นาที”
“รถรางไฟฟ้าจะวิ่งแบบไม่สมมาตรที่ด้านหนึ่งของราง เพื่อให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับคนเดินถนนและนักปั่นจักรยาน ซึ่งด้วยแนวคิดนี้ถือเป็นการให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับทางเดินและธรรมชาติโดยรอบ”
ทั้งนี้ Future Mobility Competition เป็นการประกวดการออกแบบระดับโลกที่พยายามสนับสนุนผู้ที่มีความสามารถที่กำลังเติบโต นำเสนอโซลูชั่นที่เปี่ยมไปด้วยพลังความคิดสร้างสรรค์เพื่อแก้ปัญหาความท้าทายในการเดินทางสัญจรภายในเมืองต่างๆ และในทางกลับกันก็สร้างความยั่งยืนที่แท้จริง รวมถึงส่งเสริมชุมชนท้องถิ่นด้วย และสำหรับปี 2022 การประกวดนี้ได้รับผลงานกว่า 170 ชิ้น จากกว่า 45 ประเทศทั่วโลก

ที่มา :