เรื่องจริงโหดยิ่งกว่าหนัง! Havana Syndrome สายลับไฮเทค ที่อเมริกาต้องยกธงขาว!

ปลายปี 2016 เจ้าหน้าที่สถานทูตสหรัฐฯ ประจำกรุง Havana ประเทศคิวบา สถานทูตแคนาดาในกรุง Havana สถานทูตสหรัฐฯ กรุง Vienna ประเทศออสเตรีย

มีอาการแปรปรวนลึกลับ คือหูอื้อผิดปกติ ปวดหัวกะทันหัน วิงเวียนศีรษะรุนแรง บ้านหมุน ไปจนกระทั่งปัญหาเกี่ยวกับความจำ และต้องทนทุกข์ทรมานจากอาการนอนไม่หลับ เลือดกำเดาไหล!
มีรายงานว่า พบเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาว มีอาการ Havana Syndrome ขณะพาสุนัขไปเดินเล่น หลังจากได้ยินเสียงดัง ศีรษะของเธอเริ่มปวด หน้าชา และมีรายงานว่าสุนัขของเธอมีอาการชักรุนแรง!
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การได้ยินเสียงแหลมสูงประหลาดๆ
นักการทูตหญิงชาวแคนาดารายหนึ่งระบุว่า เสียงแหลมสูงที่ได้ยินจากสนามหลังบ้าน ทำให้เธอรู้สึกป่วยขึ้นมาฉับพลัน และมีอาการปวดหัว ส่วนลูกสาววัย 10 ขวบก็มีเลือดกำเดาไหลอย่างรุนแรง และปวดหัวจนต้องหยุดเรียน
The U.S. Embassy in Havana, Cuba // en.wikipedia.org
U.S. embassy in Vienna, Austria // en.wikipedia.org

“เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นการโจมตีอย่างจงใจ ซึ่งเกิดขึ้นขณะที่ฉันประจำการในกรุง Havana ประเทศคิวบา เมื่อปี ค.ศ. 2017 คาดว่าอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บที่สมอง” เธอกระชุ่น

นักสัตววิทยา นักกีฎวิทยา และนักชีววิทยา ทั้งในสหรัฐอเมริกา และในสหราชอาณาจักร ได้พากันวิเคราะห์ว่า “เสียงแหลม” ที่นักการทูตหลายประเทศได้ยินนั้น คล้ายกันมากกับเสียงจิ้งหรีดชนิดหนึ่งซึ่งมีชื่อว่า Indies Short-tailed Cricket
Indies Short-tailed Cricket มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Anurogryllus Celerinictus เจ้าของความถี่เสียง 7 MHz ที่มักถูกส่งออกมาในอัตราสูงกว่าปกติ ทำให้มนุษย์ได้ยินเสียงกรีดร้องแหลมๆ ประหลาดๆ
National Academies of Sciences ชี้ว่า อาการดังกล่าว เป็นผลมาจากการที่ร่างกายได้รับคลื่นวิทยุความถี่สูง ซึ่งคาดกันว่า เกิดจากคลื่นไมโครเวฟ ในรูปแบบที่สหภาพโซเวียตเคยใช้ในยุคสงครามเย็นเมื่อ 50 ปีก่อน!
อาการแปรปรวนลึกลับดังกล่าว ถูกขนานนามว่า Havana Syndrome เนื่องจากเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นกับนักการทูตสหรัฐฯ และแคนาดา เกิดขึ้นในกรุง Havana ประเทศคิวบา

Havana Syndrome

Havana Syndrome ตรงกับชื่อหนังสือของ Robert W. Baloh และ Robert E. Bartholomew ชื่อปกว่า Havana Syndrome: Mass Psychogenic Illness and the Real Story Behind the Embassy Mystery and Hysteria
เนื้อหาของหนังสือ กล่าวถึง โรคประหลาดอันน่าสับสนที่เกี่ยวข้องกับความเสียหายของสมอง เป็นอาการเจ็บป่วยโดยไม่มีคำอธิบาย Unexplained Health Incidents (UHI) ที่หลายคนเชื่อว่ามีสาเหตุมาจากคลื่นไมโครเวฟ
โดยได้พาผู้อ่านย้อนกลับไปสำรวจเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งเคยมีสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกับที่เกิดขึ้นในกรณีของ Havana Syndrome ซึ่งกำลังเป็นที่กล่าวขวัญถึงในปัจจุบัน
นั่นคือความเชื่อประหลาด ในศตวรรษที่ 18 ที่มีข่าวลือหนาหูว่า มีเหตุการณ์ที่ชวนพิศวง จากเสียงเครื่องดนตรีบางชนิด เป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ โดยอาการคล้ายคลึงกับ Havana Syndrome อยู่หลายประการ

Havana Syndrome

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรณี “โทรศัพท์ช็อก” ในศตวรรษที่ 19 ที่ได้สร้างความตื่นตระหนกเป็นอย่างมาก เมื่อ “คลื่นเสียงจากโทรศัพท์” ทำอันตรายให้แก่ผู้รับสายหลายราย ที่เชื่อกันว่า เชื่อมโยงกับปัญหาด้านสุขภาพ
กลับมาสู่โลกแห่งความเป็นจริง
ในปี ค.ศ. 2018 วารสาร JAMA (The Journal of the American Medical Association) ได้ตีพิมพ์บทความที่ชี้ว่า อาวุธคลื่นไมโครเวฟเป็น “ผู้ต้องสงสัยหมายเลขหนึ่ง” ของผู้ป่วย Havana Syndrome
ต่อมา ในปี ค.ศ. 2020 ปรากฏรายงานผลการศึกษาโดยคณะผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และแพทยศาสตร์แห่งชาติของสหรัฐ ได้เปิดเผยรายงานสรุปว่า มีการปล่อยคลื่นไมโครเวฟจริง
โดยเป็นลักษณะของการปล่อยคลื่นไมโครเวฟ “ที่มีการกำหนด” (Directed Microwave Radiation) หรือ “การเจาะจงยิงคลื่นไมโครเวฟเข้าสู่เป้าหมายที่ต้องการ” นั้น มีความเป็นไปได้มากที่สุดในกรณีของทูตในคิวบา

นิตยสาร The New Yorker ได้ระบุว่า นับตั้งแต่ประธานาธิบดี Joe Biden เข้ารับตำแหน่ง มีนักการทูต และเจ้าหน้าที่ข่าวกรองอเมริกัน ได้พากันล้มป่วยด้วยอาการ Havana Syndrome เป็นจำนวนมาก
โฆษกสหรัฐฯ เผยว่า ขณะนี้ เจ้าหน้าที่ทุกคน ได้รับการรักษา Havana Syndrome แล้ว และได้รับการดูแลจากทางการเป็นอย่างดี และกำลังมีการจัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์เพื่อจัดการกับปัญหานี้
ล่าสุด แหล่งข่าวระดับสูงในทำเนียบขาวเผยว่า รัฐบาลสหรัฐฯ วางแผนมอบเงินเยียวยาเหยื่อ Havana Syndrome ที่เกิดขึ้นกับนักการทูต และเจ้าหน้าที่ข่าวกรองสหรัฐฯ ขณะปฏิบัติภารกิจทั่วโลก โดยเงินช่วยเหลือจะมูลค่าตั้งแต่ 100,000-200,000 ดอลลาร์
หลังจากรัฐสภาสหรัฐฯ ผ่านกฎหมาย Havana Act ที่มอบอำนาจให้กระทรวงการต่างประเทศ สำนักงานข่าวกรองกลางของสหรัฐฯ หรือ CIA และหน่วยงานรัฐบาลสหรัฐฯ อื่นๆ ให้มอบเงินให้เจ้าหน้าที่ของตน และครอบครัวที่ได้รับผลกระทบจาก Havana Syndrome ระหว่างปฏิบัติหน้าที่
เมื่อเดือนพฤศจิกายนปี ค.ศ. 2021 Antony Blinken รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ แต่งตั้ง Jonathan Moore นักการทูตอาวุโส ให้เป็นหัวหน้าทีมภารกิจ Havana Syndrome โดยเฉพาะ โดย Jonathan Moore ได้รับปากว่า จะสืบสวนประเด็นนี้ “ทุกซอกทุกมุม” เพื่อหยุด Havana Syndrome โดยเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้!

ทั้งนี้ คาดว่านักการทูต เจ้าหน้าที่ และสมาชิกครอบครัวราว 200 คน ได้รับผลกระทบจาก Havana Syndrome ซึ่งมีอาการหูอื้อผิดปกติ ปวดหัวกะทันหัน วิงเวียนศีรษะรุนแรง บ้านหมุน ไปจนกระทั่งปัญหาเกี่ยวกับความจำ และต้องทนทุกข์ทรมานจากอาการนอนไม่หลับ เลือดกำเดาไหล หน้าชา ไมเกรนขึ้น คลื่นไส้ ฯลฯ
ดังที่กล่าวไปในตอนต้น เจ้าหน้าที่ชาวอเมริกันหลายรายที่ป่วยเป็นโรค Havana Syndrome ถูกพบครั้งแรก ที่กรุง Havana เมืองหลวงของคิวบา เมื่อปีค.ศ. 2016 และนับแต่นั้นมาก็มีรายงานอาการป่วยดังกล่าวในอีกหลายสิบประเทศ เช่น แคนาดา รัสเซีย จีน ยุโรป และละตินอเมริกา

แม้จะมีการสืบสวนมานานหลายปี แต่รัฐบาลสหรัฐฯ ก็ยังไม่สามารถหาสาเหตุของความเจ็บป่วยนี้ และไม่สามารถสรุปได้อย่างเเน่นอนว่ามีประเทศอื่น เช่น รัสเซีย จีน หรือคิวบา อยู่เบื้องหลัง Havana Syndrome หรือไม่
ผลการสืบสวนของ CIA ที่เผยแพร่เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมาระบุว่า จากการสอบสวนกรณีที่เกี่ยวข้องราว 1,000 กรณี CIA ยังไม่พบหลักฐาน ว่ามีประเทศใดมีส่วนเกี่ยวข้องกับ Havana Syndrome อย่างไรก็ดี CIA ยังคงเดินหน้าสืบสวนกรณีที่ยังหาสาเหตุอธิบายไม่ได้นี้ต่อไป
แหล่งข่าวระดับสูงในทำเนียบขาวชี้ว่า ร่างกฎจากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ฉบับนี้จะเปิดรับความเห็นเป็นเวลา 30 วัน ก่อนจะถูกออกเป็นกฎฉบับจริง โดยคาดว่าจะมีการระบุคุณสมบัติของผู้ที่สามารถรับเงินเยียวยา และอาจต้องมีการสรุปจำนวนเงินแน่นอนที่จะมอบให้ผู้เสียหายอีกครั้ง
ทั้งนี้ ผู้เสียหาย และสมาชิกรัฐสภาหลายคน ต่างพาวิจารณ์ว่า กว่า 6 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ได้ให้ความสำคัญต่อ Havana Syndrome เท่าที่ควร!