4 Disruptive Forces แรงขับเคลื่อนท้าทายอุตสาหกรรมไทย จัดการคลื่นลูกนี้อย่างไร จึงจะสร้างกำลังคนในฝัน ยุค 4.0

โจทย์ใหญ่ของการพัฒนาอุตสาหกรรมไทยสู่ Industry 4.0 ให้สำเร็จ ขึ้นอยู่กับ 4 Disruptive Forces แรงขับเคลื่อนที่อาจจะกระทบกับอุตสาหกรรมไทย แต่จะเป็นทั้งโอกาส หรือภัยคุกคาม ก็ขึ้นอยู่กับแต่ละอุตสาหกรรม และการที่จะเป็นผู้นำในยุค 4.0 นั้น จึงต้องการคนที่มีทักษะแตกต่างไปจากเดิม พร้อมส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ การทำงานที่คล่องแคล่ว เพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว ภายใต้การเปลี่ยนแปลงของโลกแบบ VUCA ซึ่งเป็นคำย่อที่สื่อถึงการเปลี่ยนแปลงสภาวะแวดล้อมเศรษฐกิจในปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยตัวอักษรทั้ง 4 ตัว มาจาก ความผันผวน (Volatility) ความไม่แน่นอน (Uncertainty) ความสลับซับซ้อน (Complexity) ความคลุมเครือ (Ambiguity) นั่นเอง

ข้อเท็จจริงที่หยิบยกมากล่าวข้างต้นนี้ เป็นอีกหนึ่งไฮไลต์ที่ผู้ฟังได้จากงานประชุมวิชาการและนิทรรศการเนคเทค ประจำปี 2564 ในหัวข้อ “กุญแจสู่การสร้างกำลังคนยุค 4.0 (Key Factors for Industry 4.0 Human Capital Development)”
โดย ปิยบุตร จารุเพ็ญ กรรมการและกรรมการผู้จัดการ บริษัท บางกอกอินดัสเทรียลแก๊ส จำกัด ซึ่งมาย้ำให้เห็นถึงความสำคัญของเทคโนโลยีใหม่ในภาคอุตสาหกรรมที่ไม่เพียงส่งผลให้การทำธุรกิจเปลี่ยนรูปแบบไป แต่ยังทำให้การบริหารจัดการองค์กรเปลี่ยนไปเช่นกัน ทุกบริษัทจึงต้องการคนที่มีทักษะแตกต่างไปจากเดิม เพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี หรือ 4 Disruptive Forces ที่เกิดขึ้นอยู่ในตอนนี้
ปิยบุตร จารุเพ็ญ กรรมการและกรรมการผู้จัดการ บริษัท บางกอกอินดัสเทรียลแก๊ส จำกัด // www.nectec.or.th
ทั้งนี้ คุณปิยบุตร ได้มาแชร์ประสบการณ์การปรับตัวขององค์กร บางกอกอินดัสเทรียลแก๊ส โดยเฉพาะในเรื่องของการจัดการกำลังคน เพื่อฝ่าวิกฤต 4 Disruptive Forces แรงขับเคลื่อนท้าทายอุตสาหกรรมไทย ด้วยมุมมองสำคัญดังนี้

บีไอจี กับประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ในอุตสาหกรรม 4.0

บีไอจีเป็นบริษัทที่ผลิต และจำหน่ายอินดัสเทรียลแก๊สรายใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยธรรมชาติของก๊าซเหล่านี้มักใช้ในอุตสาหกรรม จึงถูกเรียกว่า ก๊าซอุตสาหกรรม หรืออินดัสเทรียลแก๊ส ซึ่งทำให้บีไอจี สามารถรับรู้ความเคลื่อนไหวของแต่ละอุตสาหกรรม
คุณปิยบุตร กล่าวว่า บีไอจีมีเป้าหมายและพันธกิจ ที่จะทำให้โลกของเรามีประสิทธิผล และผลผลิตที่เพิ่มขึ้น ด้วยการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ (Energy-Efficient) และอย่างยั่งยืน (Sustainable) โดยนวัตกรรมที่ไร้ขีดจำกัด
บีไอจีทำเกี่ยวกับอินดัสเทรียลแก๊ส และมี Solution เรื่องไฮโดรเจนสำหรับภาคขนส่งในอนาคต การใช้เทคโนโลยีมาทำให้คาร์บอนกลายเป็นเชื้อเพลิง พลังงานสะอาด (Green Hydrogen) และ Hydrogen for Mobility การนำไฮโดรเจนมาเสริมยานยนต์ EV เป็นตัวเสริมในภาคขนส่ง ทำให้บีไอจีถึงมีส่วนเกี่ยวข้องในเรื่องอุตสาหกรรม 4.0 และการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในอุตสาหกรรม 4.0 การที่บีไอจีเข้าไปเกี่ยวข้องกับทุกอุตสาหกรรม ทำให้เห็นภาพของอุตสาหกรรมในเมืองไทย
ระดับอุตสาหกรรมของประเทศไทยวันนี้ น่าจะยังอยู่ระหว่าง 2.0 กับ 3.0 ยังเน้นเรื่องการผลิตจำนวนมาก (Mass Production) รวมถึง Assembly Line หรือสายการประกอบชิ้นส่วน แต่ก็มีการขยับมาใช้ระบบออโตเมชั่นและคอมพิวเตอร์ในภาคการผลิต
www.bigth.com

ฮาวทูขับเคลื่อนองค์กร ฝ่า 4 Disruptive Forces แรงขับเคลื่อนอันท้าทายของอุตสาหกรรมไทย

ต่อมา คุณปิยบุตรยังชี้ให้เห็นด้วยว่า “เทรนด์ของอุตสาหกรรม 4.0 ไม่ใช้ความท้าทายเดียวที่ทำให้อุตสาหกรรมไทยต้องปรับตัว เพราะในวันนี้ยังมีความท้าทายอันหนึ่งที่เรียกว่า Disruptive Forces ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนที่มากระทบแล้วอาจจะทำให้เกิดการก่อกวนในวงการอุตสาหกรรมไทย แต่จะเป็นโอกาส หรือเป็นภัยคุกคาม นั้นขึ้นอยู่กับแต่ละอุตสาหกรรมจะพิจารณา โดย 4 แรงขับเคลื่อน ที่ต้องเจอ คือ
  • แรงขับเคลื่อนของโลกหลังยุคโควิด -19
สถานการณ์ปัจจุบันโควิดยังคงมีอยู่แต่ว่าความรุนแรงน้อยลง ทางธุรกิจในอุตสาหกรรมก็เริ่มกลับมาทำงานอย่างปกติ แต่อาจจะไม่เหมือนเดิมกับโลกยุคก่อนโควิด ไม่ว่าในเรื่องของการทำงาน ไปจนถึงเรื่องของการใช้เทคโนโลยีที่มากขึ้น
  • แรงขับเคลื่อนจากการที่ประเทศไทยเข้าสู่การปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายในปี 2565
ดังที่นายกรัฐมนตรีได้ประกาศในงาน COP26  Conference of The Parties ว่าประเทศไทยบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality)  ได้ภายในปี 2050 และบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero greenhouse gas emission) ภายใน หรือก่อนหน้า ปี 2065 ความท้าทายจะไปอยู่กับภาคอุตสาหกรรม ที่จะต้องลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก ถ้าสามารถบริหารจัดการได้ จะเข้าใกล้เรื่องของ Net Zero (การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์)

สินเชื่อลดโลกร้อน

  • แรงขับเคลื่อนจาก Digital Technology
การนำ Digital Technology, Internet of Things, Network และข้อมูลเข้ามาใช้ แต่ในภาคอุตสาหกรรมยังนำมาใช้ได้ไม่ครบ และยังคิดว่าดิจิทัลเทคโนโลยี คือการทำ Dashboard การทำเป็นระบบอัตโนมัติ แล้วก็หยุดการนำมาใช้เพียงเท่านี้
  • แรงขับเคลื่อนจาก Gen Z
ในภาคอุตสาหกรรมแบ่งประชากรในการทำงานออกเป็น 4 Generation คือ Baby Boomer อายุใกล้ 60 ใกล้ก้าวเข้าสู่วัยเกษียณแบบเต็มตัว Gen X ตั้งแต่อายุ 40 กลาง ๆ จนถึง 50 กลาง ๆ ส่วนใหญ่ก็จะเป็นผู้บริหารกันเกือบหมดแล้ว Gen Y อายุประมาณ 35  เป็นกำลังหลักของการทำงาน และ Gen Z อายุต่ำกว่า 30 ลงไปกำลังเข้ามาสู่ภาคอุตสาหกรรม ซึ่งแน่นอนว่าบุคลิกลักษณะทัศนคติต่าง ๆ ของ Generation ใหม่นั้นไม่เหมือนกับ Generation ก่อน ๆ เพราะฉะนั้นเขาก็จะเข้ามาสู่ตลาดแรงงาน มีการขับเคลื่อนปรับเปลี่ยนวงการอุตสาหกรรมไทย
“เพราะฉะนั้นการที่จะเป็นผู้นำในอุตสาหกรรม 4.0 ได้นั้น ต้องมี VUCA ซึ่งมาจาก 4 คำ คือ ความผันผวน (Volatility) ความไม่แน่นอน (Uncertainty) ความซับซ้อน (Complexity) ความคลุมเครือ (Ambiguity) เป็นสถานการณ์ที่เต็มไปด้วยความผันผวน ยากจะคาดเดา มีความซับซ้อนสูง และคลุมเครือเกินกว่าจะอธิบายได้ เช่นเดียวกับภาคอุตสาหกรรม”
“ย้อนหลัง 5 ปี ทั้งภาคธนาคาร ภาคของการบริการ ก็มีสถานการณ์เดียวกัน ทำให้องค์กรต้องปรับตัวให้ทันการเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะเป็นสถานการณ์โควิด-19 หรือหาก Net Zero เข้ามา เราต้องรับมืออะไรบ้าง แล้วจะเกิดอะไรขึ้นกับการส่งออก ถ้าเรายังคงมีการปลดปล่อยคาร์บอนอยู่เราจะเป็นอย่างไร”
“แล้วด้าน Digital Technology จะมีผู้เล่นใหม่เกิดขึ้นไหม มีทักษะที่จำเป็นสามารถรับมือได้ หรือมีการทำอะไรใหม่ๆ ต้องลองผิดลองถูกเมื่อรู้ว่าผิดต้องรีบกลับตัวอย่างรวดเร็ว มีไอเดียใหม่ๆ อยู่เสมอ เป็นสิ่งที่องค์กรต้องมี องค์กรเช่นนี้ถือเป็นลูกผสม Ambidextrous คือ สะเทินน้ำสะเทินบก คือต้องทั้ง Explore อนาคตและ Exploit คือใช้ประโยชน์ปัจจุบัน ต้องมีทั้งนวัตกรรมใหม่ๆ นวัตกรรมของเดิมให้มีประสิทธิภาพ และต้องมีระบบอัตโนมัติเข้ามา แล้วก็ยังต้องมีมนุษย์ มีคนที่ทำงานอยู่ในองค์กร ภาพขององค์กรควรเป็นอย่างนี้ แล้วเราจะทำอย่างไรให้บริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ได้”

แนวคิด Human Capital Development ที่ทุกองค์กร ควรนำไปปรับใช้ เพื่อฝ่าทุกวิกฤตในโลกปัจจุบัน

ในมุมมองของ คุณปิยบุตร การบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ มีอยู่ 3 เรื่อง หลักๆ ได้แก่
  • Winning Organization
  1. วัตถุประสงค์ (Purpose) และทิศทางที่ชัดเจนขององค์กร
  2. วัฒนธรรม (Culture) คือ ระบบปฏิบัติการ (Operating System) กฎกติกาต่าง ๆ ของสมาชิกในองค์กร ความคิด (Mindset) พฤติกรรม (Behavior)
  3. ความเชื่อมั่น (Trust) คือเรื่องของความเร็ว ที่องค์กรยุค 4.0 ต้องมีความเชื่อใจ การวางระบบตรวจสอบ
  4. ความหลากหลายของนวัตกรรม (Diversity Innovation) คือ ความแตกต่างหลากหลาย และการยอมรับ การมีส่วนร่วมจะเป็นตัวผลักดันนวัตกรรม (Innovation) เราต้องยอมรับว่า   นวัตกรรมจะเกิดขึ้นได้เมื่อคนมีความแตกต่างหลากหลายในเชิงความคิด และนำความแตกต่างหลากหลายนั้นมาทำให้มีส่วนร่วมทุกภาคส่วน
  5. ความคล่องตัว (Agility) องค์กรต้องมีความคล่องแคล่ว รวดเร็วต่อการปรับตัว คือ ความรู้สึก การตอบสนอง
  6. เพื่อนร่วมงานที่น่าทึ่ง (Stunning Colleagues) ก็คือมีความเข้มข้นความหนาแน่นของบุคลากรที่มีความสามารถ และมีพรสวรรค์อยู่ในองค์กร

  • People Capability
บุคลากรต้องมีแนวทาง ทัศนคติในทิศทางเดียวกับองค์กร เรื่องที่เป็นหัวใจหลักที่ทุกคนต้องมีคือเรื่องของความคิด (Mindset) เรื่องของการเข้าอกเข้าใจผู้อื่น (Empathy) เรื่องของ Growth Mindset เป็นตัวกำหนดความสำเร็จในการทำงาน ให้สามารถพัฒนาตนเองต่อไปเรื่อยๆ และ Self-Awareness รู้จุดอ่อน รู้จุดแข็งของตนเองที่ต้องระวัง
  • Leadership
ผู้นำในยุคนี้ต้องขับเคลื่อนด้วยวัตถุประสงค์ ขับเคลื่อนด้วย Why and Where องค์กรข้างหน้าสามารถเชื่อมต่อระหว่างคนกับองค์กรด้วย Empower ได้แล้ว คือเรียนรู้ และปรับตัว

ในตอนท้ายของการบรรยายในงานประชุมวิชาการและนิทรรศการเนคเทค ประจำปี 2564 ผู้บริหารของ บางกอกอินดัสเทรียลแก๊ส ได้ให้มุมมองน่าสนใจส่งท้ายว่า
“กำไรของภาคอุตสาหกรรมไม่ใช่ goal แต่กำไรของภาคอุตสาหกรรมเป็นผลลัพธ์ที่ได้จากความเป็นเลิศของผู้คน ไปสร้างความเป็นเลิศทางธุรกิจกับพาร์ทเนอร์ เพราะว่าวันนี้ทุกๆ ธุรกิจในอนาคตเชื่อว่าต้องอยู่กับ Ecosystem แล้วจะมาทำคนเดียวไม่ได้ ต้องมี People Excellence ไปสร้าง Business Excellence กับพาร์ทเนอร์ ทั้งหมดนี้ถูกขับเคลื่อนด้วย Purpose แล้วเมื่อมีความเป็นเลิศทั้ง 3 เรื่อง ดังนั้น Profit จะไม่ใช่เป้าหมายอีกต่อไปแต่จะเป็นผลของความเป็นเลิศทั้ง 3 เรื่อง”

ที่มา : บทความเรื่อง “กุญแจสู่การสร้างกำลังคนยุค 4.0 (Key Factors for Industry 4.0 Human Capital Development)” จากเว็บไซต์ NECTEC เรียบเรียงโดย ภาวิณี อุปถานา


ยังมีบทความแชร์ประสบการณ์ดีๆจากผู้บริหารคนไทยที่นำไปปรับใช้สร้างอค์กรอย่างมีประสิทธิภาพได้จริง

‘ดร.วุธรวี จารุวัฒนะ’ กับเรื่องราวการสร้างองค์กร Virgin Active ต่อยอด ‘ความหลากหลายทางเพศ’ ให้กลายเป็นโอกาส ต้อนรับเดือน Pride Month

‘กัลยาณี คงสมจิตร’ ผู้นำหญิงแกร่งแห่ง อุตฯหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติไทย กับบทบาทขับเคลื่อนองค์กร เป็นลมใต้ปีกขับเคลื่อนการศึกษาไทย

‘ธนพงษ์ อิทธิสกุลชัย’ กับวิสัยทัศน์ 2022 รัน AIS Business & เศรษฐกิจไทย ด้วยโครงข่าย 5G ที่สมบูรณ์แบบกว่านี้ได้อีก