เมื่อเรื่อง Digital transformation เป็นเรื่องที่องค์กรต่างๆ ตื่นตัวก็จริง แต่การสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดจริงและเป็นประโยชน์ต่อองค์กรก็ใช่ว่าจะเกิดขึ้นได้ง่ายๆ และปัญหาที่เวลาเริ่มลงมือ มักจะตามมาด้วยคำถามว่า
1) ต้องเริ่มจากตรงไหน?
2) ต้องจับจุดเรื่องอะไรเป็นสำคัญ?
3) แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่ามาถูกทาง?
สิ่งที่องค์กรต่างๆ มักจะพบเจอก็คือ การไม่สามารถนำแนวคิดที่เปี่ยมไปด้วยวิสัยทัศน์สำหรับโลกดิจิทัล มาแปรเปลี่ยนเป็นพันธกิจที่สอดคล้องกับสภาพองค์กรและพร้อมต่อการลงมือทำจริงได้
พจ ธนพงศ์พรรณ ธัญญรัตตกุล สรุปใน Digital Transformation Compass (2564) ไว้ว่า จุดตั้งต้นต้องรู้ว่า ตอนนี้เราอยู่ที่จุดไหน และแนะนำว่าเส้นทางในการทำ Digital transformation องค์กรควรประเมิน “ระดับวุฒิภาวะทางดิจิทัล หรือ Digital Maturity Level” ก่อนเพื่อให้ทราบถึง “ความพร้อมทางดิจิทัล หรือ Digital Readiness” เพื่อช่วยให้องค์กรตระหนักถึง “ความสามารถทางดิจิทัล หรือ Digital Capabilities” ที่สำคัญที่เป็นจุดได้เปรียบ หรือ เป็นจุดอ่อนที่ต้องเร่งพัฒนาให้สามารถสู้กับคู่แข่งได้

โดยสรุปแล้ว Digital maturity level จะช่วยให้เห็นสภาพของตน เพื่อนำไปสู่
- การสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน (Drive competitive strategy) ได้หรือไม่?
- การสร้างประสบการณ์อันยอดเยี่ยมให้กับลูกค้า (Enable excellent customer experiences) ได้หรือไม่?
- การสร้างความพลิ้วไหวในการดำเนินงาน (Create operational agility) ได้หรือไม่?
ระดับของ Digital maturity แบ่งออกเป็น 4 ระดับได้แก่
- ระดับ 0 : Outsider
- ระดับ 1 : Dreamers
- ระดับ 2 : Adopters
- ระดับ 3 : Harmonizers
- ระดับ 4 : Differentiators
ระดับ 0 : Outsiders
องค์กรในขั้นนี้ เรียกว่า องค์กรดั้งเดิม (Business as usual) มักจะไม่ทำการเปลี่ยนแปลงใดๆ มักจะมีการดำเนินงานในรูปแบบเดิม โดยเชื่อว่าของเดิมยังสามารถใช้ได้อยู่
ระดับ 1 : Dreamers
อาจเรียกว่าเป็น องค์กรช่างฝัน เต็มไปด้วยพลังและความเต็มใจที่อยากจะเปลี่ยนแปลง องค์กรในขั้นนี้ เริ่มพิจารณา วิเคราะห์ทรัพยากรที่มีอยู่ เริ่มทำความเข้าใจกับธุรกิจในยุคอุตสาหกรรม 4.0 และเริ่มคิดถึงจุดที่อยากจะไปให้ถึง มักมีการใช้ผู้เชี่ยวชาญภายนอกและพันธมิตรต่างๆ ทางเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง มาช่วยกันนำเสนอถึงผลที่อาจเกิดขึ้น ความเป็นไปได้ และ Best practices ต่างๆ เพื่อช่วยสนับสนุนการสร้างวิสัยทัศน์ขององค์กรให้ชัดเจน

ระดับ 2 : Adopters
เป็นองค์กรหัวก้าวหน้า เริ่มมีการดำเนินการที่ชัดเจน (Formalized) โดยจะเริ่มขวนขวาย ลงทุนลงแรง หาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับโลกดิจิทัลเพิ่มเติมให้กับสมาชิกในองค์กร เริ่มมีการปรับปรุง ยกเครื่อง โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) ขององค์กรใหม่ เพื่อให้รองรับกับสิ่งที่ฝันไว้ มีการให้ความรู้ในแขนงที่จะทำให้ Digital transformation เกิดขึ้นในงานขององค์กร
ระดับ 3 : Harmonizers
ถูกเรียกว่า องค์กรรวมพลัง ผ่าน Kerwords “Strategic & Converged” ในขั้นนี้จะเริ่มสามารถกำหนดสิ่งที่องค์กรต้องการได้ สามารถทราบถึงเทคโนโลยีที่จำเป็นสำหรับการทำงานให้บรรลุเป้าหมาย และพังทลาย Traditional silos แบบเดิมอย่างราบคาบได้ ภายในองค์กรเองสามารถวางแผนเชิงกลยุทธ์และสร้างความสอดคล้องในกระบวนการ สามารถใช้ดิจิทัลมาสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันได้
ระดับ 4 : Differentiators
เมื่อมาถึงขั้นนี้ได้ จะถูกเรียกว่า “องค์กรผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง” มีภาพของ “Innovative & Adaptive” จะมีการสร้างเสริมให้ทั่วทั้งองค์กรมีคุณสมบัติรอบด้านที่เพียงพอเหมาะสม สามารถประเมินความเสี่ยงและเตรียมความพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นได้ มีโครงการที่ชัดเจนที่สามารถทำในยุคอุตสาหกรรม 4.0 ได้ มีข้อมูลที่นำมาใช้เพื่อลูกค้าต้องลุ่มหลง (Customer obsession) โดยสรุปองค์กรในขั้นนี้มีความสามารถผสมผสานโลกดิจิทัลและโลกแห่งความเป็นจริงเข้าด้วยกันได้อย่างลงตัว

เรื่อง : รศ.(พิเศษ) ดร.กฤษฎา เสกตระกูล คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ที่มา : Digital Transformation Compass โดย พจ ธนพงศ์พรรณ ธัญญรัตตกุล, 2564














