ความท้าทายครั้งใหญ่ของอุตสาหกรรม EV เมื่อ “ลิเทียม” หัวใจสำคัญของแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าจ่อขาดแคลน

“รถยนต์ไฟฟ้า” อาจเป็นวิธีการขนส่งที่สะอาดกว่ายานพาหนะอื่นที่ใช้น้ำมันเบนซินและดีเซล แต่การผลิตยังคงต้องใช้ทรัพยากรอื่นๆ ของโลกเป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น “ลิเทียม” เป็นโลหะที่จำเป็นต่อการผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า จากการสำรวจทางธรณีวิทยาของสหรัฐอเมริกาพบว่าเหมืองลิเธียมทั่วโลกผลิตได้ประมาณ 100,000 ตันในปี 2564 ซึ่งถือเป็นจุดสูงสุดในการผลิตแล้ว ขณะที่ความต้องการในรถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง


ด้วยการผลิต EV ที่เติบโตในอัตราที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ การเตรียมความพร้อมในการเพิ่มกำลังการผลิตของลิเทียมจึงถือเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ เพราะ โดยเฉลี่ยในรถยนต์ไฟฟ้าจะมีลิเทียมคาร์บอเนต 8 กิโลกรัม ด้วยเหตุนี้ลิเทียมจึงเป็นส่วนประกอบหลักและเป็นวัตดุดิบที่ชี้เป็นชี้ตายของอุตสาหกรรมนี้
ความต้องการลิเทียมคาร์บอเนต ในปี 2564 อยู่ที่ประมาณ 465,000 เมตริกตัน แต่เมื่อมองไปข้างหน้าถึงปี 2573 คาดว่าความต้องการแร่ธาตุสำคัญนี้จะแตะ 2.1 ล้านตัน เนื่องจากรถยนต์เบนซินและดีเซลจะหยุดผลิตในตลาดสำคัญๆ หลายแห่งทั่วโลก นั่นหมายความว่าคาดว่า EV จะเป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลักของความต้องการลิเทียม

EV
EV เป็นเหตุ ดันอุปทานลิเทียมพุ่ง
ทั้งนี้ คาดว่าภายในปี 2570 มูลค่าตลาดแบตเตอรี่ทั่วโลกจะสูงถึงเกือบ 18,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยนอกจากลิเทียมแล้ว ก็มีแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าประเภทอื่นๆ เช่น นิกเกิล โคบอลต์ กราไฟต์ แมงกานีส อลูมินา ดีบุก แทนทาลัม วานาเดียม แมกนีเซียม และแร่ธาตุหายากอื่น ซึ่งขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของแบตเตอร์รี่นั้น แต่แบตเตอรี่ลิเทียมก็เป็นที่ต้องการมากที่สุด ด้วยเหตุผลง่ายๆ คือ มันมีประสิทธิภาพมากที่สุด ด้วยคุณสมบัติทางเคมีและทางกายภาพของลิเทียมที่สามารถเก็บพลังงานจำนวนมากตามขนาดของลิเทียม และมีความสามารถในการชาร์จใหม่โดยไม่สูญเสียความจุ
ด้วยคุณสมบัติซึ่งเป็นที่ต้องการทั้งสองประการนี้ ทำให้มั่นใจได้ว่าลิเทียมจะยังโชนแสงในฐานะตัวเลือกอันดับหนึ่งของระบบจัดเก็บพลังงานนี้ไว้ได้อย่างมั่นคง
สำหรับพัฒนาการของแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนในปัจจุบันมีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในแง่ของความจุและความสามารถในการขับเคลื่อนด้วยระยะทางที่ไกลขึ้นต่อการชาร์จหนึ่งครั้งของ EV ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนระยะเวลาในการชาร์จโดยรวมที่สั้นลง ซึ่งเพิ่มความน่าสนใจและสร้างแรงดึงดูดให้กับทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค

แบตเตอรี่ลิเทียมไอออน

ด้านการวิจัยเกี่ยวกับประเภทแบตเตอรี่ทางเลือกยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น และด้วยการลงทุนขยายโครงสร้างพื้นฐานลิเทียม ห่วงโซ่อุปทาน และการรีไซเคิล ทำให้คาดการณ์ว่าแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนจะมีบทบาทสำคัญกว่าแบตเตอรี่ที่ทำจากแร่ธาตุชนิดอื่นๆ ในการบรรลุเป้าหมายคาร์บอนต่ำทั่วโลกอย่างแน่นอน แต่คำถามคือการสำรวจแหล่งแร่ลิเทียมจะดำเนินการได้สอดคล้องและตอบสนองทันต่ออุปทานที่เติบโตอย่างรวดเร็วหรือไม่ เพราะขณะนี้อุปสงค์ของแร่แบตเตอรี่มีความตึงเครียดมากขึ้น เกิดการขาดแคลนแร่ธาตุแบตเตอรี่ทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งลิเทียม ซึ่งประเมินว่า ภายในปี 2571 คาดว่าความต้องการแบตเตอรี่ลิเทียมจะเพิ่มขึ้นถึง 575%
ทั้งนี้ ไม่เพียงแต่การเติบโตของ EV ที่ส่งผลกระทบต่อการขาดแคลนลิเทียมเท่านั้น แต่การขยายตัวของอุตสาหกรรมอื่นๆ อย่างอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ก็เป็นปัจจัยที่เร่งเร้าให้ความต้องการลิเทียมพุ่งสูงขึ้นเช่นกัน เพราะปัจจุบันแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนนิยมใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบพกพาต่างๆ เช่น โทรศัพท์มือถือและแล็ปท็อป เนื่องจากมีพลังงานสูงต่อหน่วยมวลเมื่อเทียบกับระบบจัดเก็บพลังงานไฟฟ้าอื่นๆ
แล้วประเทศไหนบ้างที่ถือครองลิเทียมมากเป็นลำดับต้นๆ ของโลก ในปี 2564 คาดว่า “ชิลี” มีปริมาณลิเทียมสำรองมากที่สุดในโลกอยู่ที่ 9.2 ล้านตัน ออสเตรเลียตามมาเป็นอันดับสอง โดยมีปริมาณสำรองราว 5.7 ล้านตัน อาร์เจนตินารั้งอันดับสาม ด้วยปริมาณสำรองราว 2.2 ล้านตัน จีนอยู่ในอันดับสี่ มีปริมาณสำรองกว่า 1.5 ล้านตัน ขณะที่สหรัฐอเมริกาอยู่ในอันดับห้ามีปริมาณสำรองลิเทียมรวมประมาณ 750,000 ตัน

เหมืองลิเทียม

ในแง่ผู้ผลิต ในปี 2564 CATL ของจีนและ LG Chem ของเกาหลีเป็นผู้ผลิตลิเทียมชั้นนำ และผลิตเซลล์แบตเตอรี่รวมกันแล้วมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของตลาดโลก
สำหรับประเทศไทย กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) กระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยว่าคณะกรรมการแร่ที่ตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2560 ชุดแรก ได้เริ่มพิจารณาและอนุมัติคำขอทำเหมืองแร่ตั้งแต่เดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยให้ความเห็นชอบคำขออาชญาบัตรพิเศษในการสำรวจแหล่งแร่ลิเทียมที่ยังไม่มีการผลิตในประเทศไทย บนพื้นที่แปลงสำรวจในจังหวัดพังงา 10,000 ไร่ ใกล้กับแหล่งแร่ดีบุกเดิมที่คาดว่าจะมีแร่ลิเทียม โดยมีระยะเวลาสำรวจ 5 ปี นับจากนี้ไป

ที่มา :