Senovate AI พัฒนาอัลกอริทึมช่วยให้เกษตรกรรายย่อยบริหารจัดการฟาร์มโคนมได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมตอกย้ำให้วงการปศุสัตว์ไทยยืนหยัดเป็นผู้นำใน CLMV ได้อย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน

อย่างที่ทราบกันดีว่าขณะนี้ประเทศไทยกำลังเดินหน้าขับคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว (BCG in Action) ซึ่งการยกระดับระดับอุตสาหกรรมโคนมไทย หนึ่งในปศุสัตว์ที่สำคัญของประเทศ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่โดดเด่นและได้รับการพัฒนาโดย Senovate AI สตาร์ทอัพสัญชาติไทย ภายใต้ “โครงการการพัฒนาอัลกอริทึมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโคนม” ที่ได้รับทุนสนับสนุนจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) โดย กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม จึงเป็นอีกหนึ่งความหวังอันเรืองรองที่จะทำให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมรายย่อยของบ้านเราที่มีอยู่มากถึง 70-80%

นอกจากจะสามารถบริหารจัดการฟาร์มได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพแล้ว ยังมีรายได้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็เป็นอาวุธสำคัญที่จะนำพาให้วงการปศุสัตว์ไทยโดยเฉพาะอุตสาหกรรมโคนมสามารถยืนหยัดเป็นผู้นำในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะ CLMV ต่อไป ได้อย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน

อุตสาหกรรมโคนมไทย

ส่องสถานการณ์อุตสาหกรรมโคนมไทย ต้องเตรียมพร้อมรับมือกับทั้งความเสี่ยงและโอกาส

สำหรับสถานการณ์ภาพรวมของอุตสาหกรรมโคนมของบ้านเราจากข้อมูลที่สำรวจโดย Global Trade Atlas และรายงานโดยกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ไทยเป็นหนึ่งในประเทศหลักของโลกที่ผลิตน้ำนมดิบ โดยในปี 2564 มีการส่งออกสินค้านมและผลิตภัณฑ์นม 2,123,360 ตันคิดเป็นมูลค่า 1,796.71 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และมีส่วนแบ่งการตลาด 1.78% ของปริมาณการส่งออกสินค้าประเภทนี้ทั้งหมดของโลก โดยแหล่งผลิตโคนมที่สำคัญของไทยอยู่ในจังหวัดสระบุรี นครราชสีมา ลพบุรี ราชบุรี และเชียงใหม่
รศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช อินทร์ชัยศรี
รศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช อินทร์ชัยศรี ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตว์แพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช อินทร์ชัยศรี ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตว์แพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า “ปัจจุบันถือว่าอุตสาหกรรมนี้มีทั้งความเสี่ยงและมีโอกาสในคราวเดียวกัน โดยความเสี่ยงที่น่ากังวลเกี่ยวเนื่องกับการค้าระหว่างประเทศ เพราะในปี 2568 ไทยมีกำหนดเปิดการค้าเสรีสินค้านมและครีม นมผงขาดมันเนย และเครื่องดื่มนมภายใต้ความตกลงการเปิดเสรีทางการค้าไทย-ออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์ (TAFTA – TNZFTA) ทำให้อุตสาหกรรมโคนมมีแนวโน้มที่น่าเป็นห่วงว่าจะมีการนำเข้าสินค้านมเหล่านี้จำนวนมากจากทั้งสองประเทศ อีกทั้งผู้ประกอบการส่วนใหญ่ในอุตสาหกรรมของประเทศไทยกว่า 70-80% เป็นรายเล็ก มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการผลิตต่ำกว่าคู่แข่ง ทั้งยังมีต้นทุนสูงกว่าด้วย”
ส่วนโอกาสที่ชัดเจนคือไทยมีมูลค่าการส่งออกผลิตภัณฑ์นมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโยเกิร์ต ดริงกิ้งโยเกิร์ต และนมยูเอชทีไปยังประเทศเพื่อนบ้านที่มีอัตราภาษีนำเข้าของประเทศสมาชิกอาเซียนอยู่ที่ 0% และประเทศ อื่นๆ ในแถบเอเชีย คิดเป็นมูลค่ามากกว่า 1 หมื่นล้านบาท ทำให้ไทยเป็นศูนย์กลางในการส่งออกผลิตภัณฑ์นมไปยัง เมียนมา ลาว กัมพูชา เวียดนาม สิงคโปร์ และฮ่องกง รวมถึงจีนซึ่งเป็นตลาดใหญ่และมีความต้องการมากขึ้นเรื่อยๆ โดยสินค้านมและผลิตภัณฑ์นมที่ไทยส่งออกมากที่สุดคือเครื่องดื่มนม อาทิ นมพร้อมดื่ม นมเปรี้ยว โยเกิร์ต และนมข้นหวาน เป็นต้น ซึ่งคิดเป็น 84% ของการส่งออกนมและผลิตภัณฑ์ทั้งหมด โดยไทยเป็นผู้ส่งออกเครื่องดื่มนมอันดับที่ 2 ของโลก รองลงมาจากสวิตเซอร์แลนด์

อุตสาหกรรมโคนมไทย

ช่วยเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมรายย่อยของไทยให้โตไกล ไม่สะดุด ด้วยการใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับอาการเป็นสัดของโคนม แก้ไข pain point โดยด่วน

แม้อุตสาหกรรมโคนมไทยยังคงเฉิดฉายอยู่ในระดับโลกและคงความโดดเด่นในภูมิภาคได้ แต่หากต้องการเติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืนต่อไปในอนาคต ต้องพยายามยามอย่างยิ่งยวดในการกำจัดปัจจัยลบในเรื่องของประสิทธิภาพการผลิตน้ำนมดิบที่ยังต่ำอยู่ ซึ่งเป็น pain point ที่ไม่อาจเพิกเฉยได้อีกต่อไป
“ในช่วงที่ผ่านมา ทั่วโลกมีการเติบโตของเทคโนโลยีดิจิทัลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมโคนมค่อนข้างมาก อุตสาหกรรมโคนมในหลายประเทศที่พัฒนาในด้านนี้มากๆ มีการใช้เครื่องจักร รวมถึงหุ่นยนต์ในการเลี้ยง และจ่ายอาหารอัตโนมัติ แต่บ้านเรายังใช้แรงงานคนอยู่ ซึ่งไม่แค่เฉพาะคนไทยแต่ยังรวมถึงแรงงานต่างชาติด้วย ขณะเดียวกันอีกปัญหาที่สำคัญมากและเป็นต้นเหตุให้ผลผลิตน้ำนมดิบของไทยยังต่ำอยู่ ซึ่งเป็น pain point ที่ไเป็นปัญหามาอย่างยาวนาน คือ ปัญหาระบบสืบพันธุ์ในโคนม โดยเฉพาะกลุ่มโคนมที่ไม่สามารถผสมพันธุ์และคลอดลูกได้ตามศักยภาพที่ควรจะเป็น ทำให้ส่งผลกระทบและสร้างความสูญเสียต่อทั้งเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและอุตสาหกรรมโคนมในฟาร์มทุกประเภทและทุกขนาดมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน โดยสาเหตุหลักที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือเกษตรกรตรวจไม่พบโคแสดงอาการเป็นสัด ส่วนหนึ่งสาเหตุมาจากการใช้ทักษะการตรวจโคเป็นสัดโดยใช้แรงงานคนเป็นหลัก ทำให้ขาดความแม่นยำ และเกิดข้อผิดพลาดได้ง่าย” รศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช ให้รายละเอียด
“หากโคนมผสมติดช้าจะทำให้ได้ปริมาณน้ำนมต่อปีน้อย ดังนั้นต้องทำให้โคผสมติดได้เร็วขึ้น แต่ปัญหาคือหาวัวที่เป็นสัดมาผสมได้น้อย เพราะส่วนใหญ่จะแสดงอาการตอนกลางคืน ช่วงที่อากาศเย็นๆ หรือตอนเช้าตรู่มากๆ แต่เจ้าของฟาร์มก็จะมองไม่เห็น เพราะส่วนใหญ่จะเป็นเวลาพักผ่อน เมื่อมองไม่เห็นก็จะทำให้เสียเวลา ถ้าไม่เจอวัวที่เป็นสัด ก็ผสมพันธุ์ไม่ได้ วัวก็ไม่มีลูก และจากการที่บ้านเราอยู่ในสภาพอากาศเขตร้อนชื้นยิ่งสังเกตอาการได้ยาก การแสดงอาการติดสัดก็ไม่ชัดเจน ขณะที่ต่างประเทศมีการใช้เทคโนโลยีเซ็นเซอร์ในการจับอาการติดสัดได้ง่ายขึ้น จากเดิมความแม่นยำอยู่ที่ 40-50% ก็ขยับเป็น 70-90%”

Senovate AI

โอกาสทองของ Senovate AI สตาร์ทอัพน้องใหม่ ที่หวังพลิกโฉมวงการปศุสัตว์ไทยด้วย Deep Tech AI

ด้วย pain point ดังกล่าว จึงทำให้โครงการการพัฒนาอัลกอริทึมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโคนม โดยบริษัท เสโนเวท เอไอ จำกัด (Senovate AI) สตาร์ทอัพที่น่าจับตา ภายใต้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เล็งเห็นถึงโอกาสจากช่องว่างทางการตลาดที่มีอยู่นี้ โดย Senovate AI เป็นการรวมตัวกันของรศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช อินทร์ชัยศรี ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตว์แพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นักวิจัยเชี่ยวชาญด้านการจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลด้านสุขภาพและผลผลิตโคนมมากกว่า 15 ปี ซึ่งเป็นหัวหน้าโครงการนี้ ร่วมกับนายสัตวแพทย์พงศ์นันท์ ขำตา นิสิตปริญญาเอกและสัตวแพทย์ที่มีประสบการณ์ในการจัดการฟาร์มโคนม และการนำดิจิทัลเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดการสุขภาพและจัดการระบบสืบพันธุ์โคนม และ ดร.เดวิด มกรพงศ์ นักพัฒนาธุรกิจเทคโนโลยีที่คร่ำหวอดในอุตสาหกรรมโคนม โดยเล็งเห็นถึงข้อจำกัดของเทคโนโลยีที่นำเข้ามาใช้ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา และเล็งเห็นถึง pain point จากพฤติกรรมของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในประเทศไทย จึงมุ่งมั่นสร้างแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในประเทศไทยและเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะ CLMV ให้สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีที่มีมาตรฐานสูง ต้นทุนต่ำ และนำไปใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Senovate AI ได้รับการลงทุนจากบริษัท RV Connex ผู้พัฒนาและผลิตอากาศยานไร้คนขับแบบจู่โจมทางการทหาร และเป็นผู้นำด้านการพัฒนาระบบความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ของประเทศไทย เพื่อสร้างมาตรฐานทางเทคโนโลยีที่สามารถแข่งขันและสร้างประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้ในระดับโลก มุ่งสู่การเป็นผู้นำด้าน Deep Tech AI และอุปกรณ์ดิจิทัลเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมโคนม

พัฒนาเทคโนโลยี ด้วยแนวคิด Localization ที่ได้มาตรฐานสากล

สาเหตุสำคัญที่ทีมนักวิจัยของ Senovate AI เลือกพัฒนาเซนเซอร์ในการตรวจเช็คอาการเป็นสัดขึ้นมาก่อน เนื่องจากเป็น pain point ที่มีปัญหามากในอุตสาหกรรมโคนมประเทศไทย ขณะที่ต่างประเทศมีเทคโนโลยีเซ็นเซอร์ในการเลี้ยงโคนมเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นเช็คคุณภาพน้ำนม ตรวจเต้านมอักเสบ และเช็คน้ำหนักความอ้วนผอมของวัว แต่สำหรับบ้านเราการผสมพันธุ์ติดช้าเป็นปัญหาหลักที่มานานเกือบ 3 ทศวรรษ ดังนั้นการใช้เทคโนโลยีนี้จึงน่าจะทำให้เกิดการดิสรัปต์ในอุตสาหกรรมโคนมของประเทศไทยได้
นายสัตวแพทย์พงศ์สนันท์ ขำตา
นายสัตวแพทย์พงศ์นันท์ ขำตา สัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีตรวจจับพฤติกรรมการจับสัดและรักษาสัตว์ในโคนม
“ปัจจุบันในไทยก็มีบริษัทใหญ่ๆ ที่นำเซ็นเซอร์นี้มาใช้ในฟาร์มโคนมมากกว่า 100 แห่ง แต่ส่วนใหญ่เป็นฟาร์มขนาดกลางถึงใหญ่จึงจะมีศักยภาพในการใช้ได้เพราะต้นทุนสูง และต้องพึ่งพาการผสมเทียม หลังจากมีการแจ้งเตือนอาการเป็นสัดไปยังเจ้าของวัว แต่กระนั้นก็มีทั้งฟาร์มที่ใช้ได้ดีและฟาร์มที่ใช้แล้วแต่ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะอัลกอริทึมของต่างชาติได้รับการออกแบบและพัฒนาตามสภาพอากาศในต่างประเทศ โดยพัฒนามาจากพฤติกรรมของโคนมที่ถูกเลี้ยงในสภาพอากาศเย็น รวมถึงการจัดการคอก การจัดการให้อาหารในไทยก็มีความแตกต่างจากต่างประเทศอย่างสิ้นเชิง เมื่อบ้านเรานำเข้ามาใช้ก็ต้องมาตั้งคัทออฟใหม่  ปรับอัลกอริทึมและซอฟท์แวร์ต่างๆ ขณะเดียวกันในขณะที่เซ็นเซอร์ประเภทนี้มีราคาสูง แต่การซ่อมบำรุงรักษากลับค่อนข้างลำบาก ต้องรอให้ช่างเทคนิคมาฝึกอบรม ซึ่งเกษตรกรที่อยู่หน้างานอาจจะไม่เข้าใจ เพราะฟังก์ชั่นเป็นภาษาอังกฤษ 100% และมีความซับซ้อนมาก อีกทั้งในบางฟาร์มมีความแม่นยำค่อนข้างต่ำ เพียง 50-60% เท่านั้น ดีกว่าการใช้คนนิดหน่อย เพราะในไทย คนสามารถเช็คอาการติดสัดได้ 30-40%” นายสัตวแพทย์พงศ์นันท์ ขำตา อธิบาย
Senovate AI
อย่างไรก็ตาม การใช้คนอาจเกิด human error ได้สูงมากเช่นกัน เพราะความเหนื่อยล้า และปัจจัยอื่นๆ ซึ่งก็จะทำให้การเช็คและติดตามวัวผิดพลาด ทำให้ผสมโคไม่ติด แต่เทคโนโลยีจะทำงานตลอด 24 ชั่วโมง หากมีความผิดปกติเกิดขึ้นก็จะแจ้งเตือนตลอดเวลา ดังนั้น Senovate AI จึงพัฒนาเทคโนโลยีรวมถึงฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์ให้อยู่ในบนแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อให้ภาคปศุสัตว์และภาคเกษตรของไทยได้ใช้อย่างครบวงจร โดยคำนึงพฤติกรรมของเกษตรกรไทยด้วย ดังนั้นจึงไม่สร้างเซ็นเซอร์เพื่อขายขาดเหมือนต่างประเทศ เพราะอาจทำให้การนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ในไทยต่ำลง แต่จะสร้างแพลตฟอร์มที่ให้บริการแบบครบวงจรได้ ซึ่งจะทำให้เกษตรกรได้รับประโยชน์แบบเต็มเม็ดเต็มหน่วย และคุ้มค่าจริงๆ
“เราพัฒนาอัลกอริทึมให้เหมาะสมกับการเลี้ยงในประเทศไทย เพราะผู้ประกอบการฟาร์มโคนมในไทยเป็นรายเล็กมากถึง 70-80% ดังนั้นต้องอาศัยการบริการอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น การผสมเทียม การรักษาวัวป่วย ฯลฯ ที่โดยปกติแล้วมักมีอยู่ในเฉพาะฟาร์มใหญ่ซึ่งมีเงินทุนในการจ้างสัตวแพทย์และสัตวบาลของตัวเอง” รศ.น.สพ.ดร.ชัยเดช ชี้แจง
นอกจากนี้ เซ็นเซอร์ติดตามพฤติกรรมวัวสัญชาติไทยนี้ทำให้เกษตรกรลงทุนต่ำกว่า เนื่องจากเป็นการลงทุนระดับตัว ด้วยการนำเซ็นเซอร์ไปติดที่บริเวณคอวัว และรายงานผลผ่านแอปพลิเคชันและเว็บไซต์ ทำให้ไม่จำเป็นต้องลงทุนโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ เพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นระบบการจัดการฟาร์ม โรงเรือน และโรงรีดนม ไม่เหมือนเซ็นเซอร์จากต่างประเทศที่ต้องลงทุนเพิ่มเติมอีกมาก
“การพัฒนาเทคโนโลยีของเราจึงมีความสอดคล้องกับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมรายเล็กเป็นอย่างมาก และช่วยทำให้ productivity ของวัวแต่ละตัวเพิ่มมากขึ้น”
ดร.เดวิด มกรพงศ์
ดร.เดวิด มกรพงศ์ นักพัฒนาธุรกิจเทคโนโลยีที่คร่ำหวอดในอุตสาหกรรมโคนม
ด้าน ดร.เดวิด กล่าว “แพลตฟอร์มนี้จะทำให้เกษตรกรเข้าถึงเทคโนโลยีบริหารจัดการปศุสัตว์ได้ภายในแพลตฟอร์มเดียว หากเราเข้าใจพฤติกรรมเกษตรกรและบริบทในประเทศไทย จะทำให้มีอัตราของผู้ใช้ค่อนข้างมากกว่าในรูปแบบของการขายขาด เพราะแพลตฟอร์มนี้เราสามารถทำโมเดลธุรกิจแบบฟรีเมี่ยมได้ โดยให้เกษตรกรติดตั้งฟรีไปก่อน หากเห็นว่ามีประโยชน์ค่อยจ่ายรายเดือนตามรูปแบบการใช้งาน โดยการบริการอัลกอริทึมนี้อาจจะเริ่มต้นจาก 30 บาทต่อตัวต่อเดือน แต่หากต้องการข้อมูลเชิงลึกมากขึ้น เช่น ข้อมูลสภาพอากาศ โรคระบาด หรือต้องการสัตวแพทย์ สัตวบาลในพื้นที่เข้าไปดูแลในฟาร์มโคนมให้ ก็จะมีค่าบริการเพิ่มขึ้นตามลำดับ เป็นต้น และในอนาคตแพลตฟอร์มนี้ก็สามารถที่จะนำไปต่อยอดและพัฒนาให้ดียิ่งขึ้นได้”
นอกจากนี้ ยังอธิบายเพิ่มเติมอีกว่า “นี่คือรูปแบบ Sharing Economy ที่ตอบโจทย์ BCG Model โดยนอกเหนือจากเซ็นเซอร์ดังกล่าวแล้วทาง Senovate AI จะใช้ทรัพยากรที่อยู่ในพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ว่าจะเป็นคน อุปกรณ์และเวชภัณฑ์ต่างๆ มาเชื่อมต่อกับแพลตฟอร์มนี้ ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจท้องถิ่นเข้มแข็งขึ้น ไม่ต้องรวมศูนย์ สามารถสร้างสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์ตลาดที่เปลี่ยนแปลงได้ โดยวางแผนไว้ภายในไตรมาส 4/2566 จะมีมาร์เก็ตเพลตเพื่อจำหน่ายสินค้าจากแต่ละฟาร์ม และวัสดุอุปกรณ์มือสอง คล้ายกับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของโคนม เพื่อซื้อขายสินค้าต่างๆ ในกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมด้วยกัน รวมถึงจะพัฒนาการแมชชิ่ง อุปกรณ์ เครื่องมือ เวชภัณฑ์และข้อมูลในแต่ละพื้นที่ต่อไปในอนาคต ตลอดจนสร้างอีเลิร์นนิ่งภายในแพลตฟอร์มนี้ให้กับเกษตรกร สัตวแพทย์ และสัตวบาลเข้ามาเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ พร้อมกับสร้างมาตรฐานการบริการให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่น่าเชื่อถือในระยะยาวให้กับบริษัทฯ”
Senovate AI

Senovate AI


การสนับสนุนเงินทุนจาก บพข. ช่วยเปลี่ยนผ่านจากผลวิจัยในห้องทดลองลงสู่ฟาร์มโคนมจริง

“โครงการการพัฒนาอัลกอริทึมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการโคนม” พัฒนาขึ้นมาภายใต้โครงการปริญญาเอกของทีมผู้วิจัย จากนั้นจึงเข้ามาขอทุนจาก บพข. เพื่อสานฝันโครงการที่คาดหวังว่าจะดิสรัปต์อุตสาหกรรมโคนมไทยให้กลายเป็นจริง
“เราติดตั้งเซนเซอร์ซื้ออุปกรณ์ต่างๆ และทดลองในสัตว์ทดลอง ที่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (CULAC) เจาะเลือดตรวจฮอร์โมน ดูกล้องวงจรปิดว่าโคนมกำลังแสดงพฤติกรรมอะไร และวิเคราะห์ผลด้วยวิธีมาตรฐานว่ามีความถูกต้องตรงกันมากน้อยแค่ไหน หลังจากนั้นนอกเหนือจากการพัฒนาเซ็นเซอร์เหล่านี้ขึ้นมาในห้องทดลองแล้ว สิ่งที่สำคัญมากคือการนำไปประยุกต์ใช้ในฟาร์มจริงๆ ที่มีสภาพแวดล้อมต่างกัน อาจารย์ชัยเดชจึงขอสนับสนุน บพข. ในเฟสนี้ เพื่อทดสอบประสิทธิภาพ รวมถึงเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างให้มากขึ้น เพราะในไทยมีการจัดการโคนมแตกต่างกันทั้งหมด 3 รูปแบบ คือ 1. เลี้ยงในคอก 2.ปล่อยอิสระเสรีในทุ่งหญ้า แล้วค่อยเรียกกลับมาตอนรีดนม และ 3. แบบผูกยืนโรง วัวทำได้เพียงแค่ยืนขึ้นและนอนลงทั้งวันทั้งคืน ไม่สามารถเดินไปไหนได้ จึงจำเป็นจะต้องใช้โมเดลที่พัฒนาในห้องทดลองนี้มาประยุกต์ใช้ในฟาร์มทั้ง 3 รูปแบบ เพื่อที่จะดูว่าเราต้องปรับอัลกอริทึมให้เหมาะสมกับแต่ละฟาร์มมากน้อยแค่ไหน ทำให้เราได้อัลกอริทึมที่มีความแม่นยำในการตรวจเช็คทั้งในแง่พฤติกรรมของโคนมไม่ว่าจะเป็นการนอน การเดิน การกิน และพฤติกรรมที่บ่งบอกว่าพร้อมจะผสมพันธุ์ จะต้องให้เหมาะสมที่สุดกับฟาร์มแต่ละประเภท เพราะพฤติกรรม และการเคลื่อนไหวของวัวในฟาร์มแต่ละประเภทก็มีความแตกต่างกัน” นายสัตวแพทย์พงศ์นันท์กล่าว

ด้วยเหตุนี้ทุนที่ได้รับจาก บพข. จึงเปรียบเสมือนตัวเชื่อมในการทำวิจัยระดับปริญญาเอกที่สามารถผ่องถ่ายมาใช้ในฟาร์มโคนมจริงๆ ทำให้เห็นศักยภาพและโอกาสที่ชัดเจนในการต่อยอดให้พัฒนามากขึ้น
“ปัจจุบันอัลกอริทึมที่ใช้ในฟาร์มสองประเภทแรก มีประสิทธิภาพค่อนข้างสูง แต่ฟาร์มแบบผูกยืนโรงค่อนข้างต่ำ เพราะด้วยรูปแบบการเลี้ยงทำให้วัวแสดงพฤติกรรมได้จำกัด หลังจากนี้จะมีการติดตั้งเซ็นเซอร์เพิ่มมากขึ้น เพราะต้องการจำนวนตัวอย่างของโคนมในไทยมากขึ้น เพื่อที่จะพัฒนาอัลกอริทึมให้แม่นยำมากขึ้นนั่นอง รวมถึงฟังก์ชั่นต่างๆ ที่จะให้พัฒนาก้าวไปสู่เชิงพาณิชย์มากขึ้นในอนาคต เช่น การตรวจเช็ควัวป่วย การตรวจเช็คเซ็นเซอร์ว่าหลุดออกจากวัวหรือเปล่า รวมถึงการแจ้งเตือนเมื่อวัวกำลังจะใกล้คลอด เหล่านี้ทำให้เทคโนโลยีของเรามีความพร้อมและสมบูรณ์แบบมากขึ้น ซึ่งในอนาคตจะสามารถต่อยอดไปใช้ในการเลี้ยงปศุสัตว์ประเภทอื่นๆ เช่น วัวเนื้อ เป็นต้น รวมถึงขยายตลาดไปยังต่างประเทศ” นายสัตวแพทย์พงศนันท์อธิบายเพิ่มเติม

เพื่อพัฒนาให้อัลกอริทึมติดตามพฤติกรรมโคนมสัญชาติไทย ให้ประโยชน์สูงสุดกับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในแง่ของการเข้าถึงแหล่งเงินทุน Senovate AI จึงเตรียมเจรจากับธนาคารออมสิน และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เพื่อพัฒนาแพลตฟอร์มให้เชื่อมต่อธนาคาร
โดย ดร.เดวิด อธิบายถึงแนวคิดนี้ว่า “เพื่อให้ธนาคารเห็นว่าการเลี้ยงโคนมเป็นทรัพย์สิน บนฐานข้อมูลที่ชัดเจน มีการประกันชีวิตวัว และประกันภัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับฟาร์มโคนาม สามารถที่จะดูข้อมูล ดูประสิทธิภาพและประสิทธิผลการดำเนินงานของฟาร์มโคนมแต่ละแห่งได้ เพื่อพิจารณาการปล่อยเงินกู้และสินเชื่อต่างๆ และผ่อนชำระโดยตรงกับธนาคารส่วนเกษตรกรที่มีรายรับที่น่าเชื่อได้ อาจออกบัตรเครดิตในวงเงินที่เหมาะสมให้ เป็นต้น”

ตั้งเป้าแอคทีฟ ยูสเซอร์ 10,000 ตัว ปั้นรายได้ 80 ล้านบาทต่อปี

เมื่อถามถึงผลประกอบการที่คาดหวังไว้ ดร.เดวิด แจกแจงว่า ภายในสิ้นปี 2567 หรือต้นปี 2568 จะมีวัวที่ติดเซ็นเซอร์ของ Senovate AI ราว 12,000 ตัว และในจำนวนนี้คาดว่าจะมีแอคทีฟ ยูสเซอร์ ประมาณ 10,000 ตัว จึงประเมินว่าจะมีรายได้ขั้นต่ำประมาณ 80 ล้านบาทต่อปี ซึ่งในเบื้องต้นต้องการเปลี่ยนพฤติกรรมของเกษตรกรให้หันมาใช้เทคโนโลยีในการตรวจเช็คอาการติดสัดแทนแรงงานคนก่อน หากข้ามผ่านความท้าทายนี้ไปได้ ก็จะทำให้เกิดการใช้งานในรูปแบบอื่นๆ เพิ่มเติมมากขึ้น
ทั้งนี้ข้อมูลจากกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่า ในปี 2565 คาดว่าจะมีจำนวนโคนมทั้งหมด 765,887 ตัว เพิ่มขึ้นจากในปี 2564 ที่มีอยู่ 745,871 ตัว

สำหรับเป้าหมายในอนาคต ดร.เดวิด มั่นใจว่าอัลกอริทึมนี้ของ Senovate AI จะขึ้นแท่นเป็นผู้นำเทคโนโลยีดิจิทัลในวงการปศุสัตว์โคนมในภูมิภาคเขตร้อนชื้น โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และพร้อมที่จะก้าวไปสู่วงการปศุสัตว์ประเภทอื่นๆ
มูลค่าตลาดเวชภัณฑ์และเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมฟาร์มโคนม ในไทย มีมูลค่าตลาดรวม 5 หมื่นล้านบาทต่อปี อย่างไรก็ตามการใช้เทคโนโลยีเซนเซอร์ติดตามพฤติกรรมโคนม ที่มาจากต่างประเทศนั้น มีการใช้ในประเทศไทย ไม่ถึง 1% เพราะบริบทอุตสาหกรรมโคนมในประเทศไทยมีเอกลักษณ์และข้อจำกัดที่แตกต่างกับต่างประเทศ
บริษัท เสโนเวท เอไอ เป็นผู้นำระบบปัญญาประดิษฐ์ ด้วยการยกระดับมาตรฐานเซนเซอร์ด้วยเทคโนโลยีและองค์ความรู้จากอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ ทำให้เราสามารถรังสรรค์ระบบติดตาม แจ้งเตือน ที่มีความแม่นยำสูงให้กับอุตสาหกรรมฟาร์มโคนมทั้งในประเทศไทยและในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก้าวสู่การเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมนี้ภายในปี 2570 ด้วยมูลค่าตลาดในประเทศกว่า 500 ล้านบาท/ปี จากการนำเทคโนโลยีไปใช้กับฟาร์มโคนมในประเทศไทย 1 แสนตัว คิดเป็น 20% จากจำนวนโคนมในประเทศไทย

และด้วยมูลค่าของทั้งภูมิภาคสามารถสร้างมูลค่าให้กับเทคโนโลยีและบริษัทฯ ได้ถึง 1 หมื่นล้านบาท ภายในปี 2575 ด้วยการสร้างฐานการใช้เทคโนโลยีบางส่วนและไปเติบโตในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สู่การเป็น Unicorn ด้าน AI Technology ในอุตสาหกรรมเกษตร ที่มาจากประเทศไทย และสร้างคุณค่าร่วมกันใน ASEAN และพร้อมที่จะก้าวสู่ อุตสาหกรรมสัตว์เศรษฐกิจอื่นๆ ต่อไป
ปัจจุบันสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เจรจากับทีมผู้วิจัย เพื่อนำเทคโนโลยีนี้ไปประยุกต์ใช้ในการเลี้ยงโคเนื้อในพื้นที่เขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EECi) ซึ่งเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมแห่งใหม่บนพื้นที่อีอีซี มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในวังจันทร์วัลเลย์ จังหวัดระยอง
“เมื่อเราเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างและการใช้งานในระดับหนึ่งแล้ว ก็ตั้งเป้าหมายว่าในอนาคตนอกเหนือจากจะต่อยอดไปยังปศุสัตว์อื่นๆ ภายใต้หลักการเดียวกันคือ ดูความผิดปกติของสัตว์ในวันนี้เทียบกับเมื่อวาน หากมีความผิดปกติก็แจ้งเตือนไปยังเจ้าของหรือผู้เลี้ยงทันที แต่ในรายละเอียดจะมีความแตกต่างกันตามพฤติกรรมและรูปลักษณ์ของสัตว์ จึงต้องเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ตอบโจทย์ pain point ของการเลี้ยงสัตว์แต่ละประเภท โดยสามารถนำไปใช้ในการเลี้ยงโคเนื้อ หมู และไก่ รวมถึงสัตว์เลี้ยงอย่างแมวและสุนัข หรือกระทั่งสัตว์น้ำได้”

Senovate AI

สตาร์ทอัพไทยประสบความสำเร็จได้ไม่ยาก แต่ต้องกล้าเสี่ยง และสร้างนวัตกรรมที่แตกต่างอย่างแท้จริง

ในฐานะที่ ดร.เดวิด มีประสบการณ์ในการทำธุรกิจโรงงานแปรรูปน้ำนมดิบของไทยเดนมาร์กที่โรงงานในจังหวัดขอนแก่นมาก่อน โดยได้รับสัมปทานเมื่อปี 2557 และเป็นหนึ่งในกำลังสำคัญของ Senovate AI มีมุมมองต่อสตาร์ทอัพไทยว่า
“คาแรกเตอร์ของผู้ประกอบการไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่คือการแสวงหาโอกาสใหม่ๆ มีความกล้าเสี่ยง มีภาวะผู้นำ แต่บางครั้งสตาร์ทอัพไทยยังอยู่ในเซฟโซนมากเกินไป ต้องเปิดใจรับสิ่งใหม่ๆ ได้มากขึ้น หากมองเห็นโอกาสอะไร ต้องคิดว่าเป็นไปได้ จากนั้นทดลองให้แน่ใจ ไม่ตั้งคำถามว่าทำแล้วจะคุ้มไหม ทำแล้วจะดีไหม แต่ทั้งหมดนี้ต้องเกิดจากการสะสมชุดความรู้ นำมาวิเคราะห์ และตกผลึกให้ได้ หากเรามีกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ก็จะนำไปสู่การสร้างนวัตกรรมได้ด้วย น่าเสียดายที่สตาร์ทอัพบ้านเรามักจะต่อยอดจากของเดิมเพียงเล็กน้อย ไม่ได้สร้างอะไรที่แปลกใหม่และแตกต่างจริงๆ เพราะถ้าตอบโจทย์ pain point ของอุตสาหกรรมได้ก็จะเกิดการดิสรัป ดังนั้นจุดเริ่มต้นที่จะนำไปสู่ความสำเร็จคือการติดกระดุมเม็ดแรกให้ถูก ถ้าทำธุรกิจในคอมฟอร์ทโซน หรือเซฟโซน ก็จะไม่เกิดแรงกระเพื่อมที่สร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างสิ้นเชิง”

Senovate AI

“ปัจจุบันระบบนิเวศสตาร์ทอัพในไทยในช่วงระยะเริ่มต้นถือว่ามีความเหมาะสม เพราะได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ของภาครัฐเป็นอย่างดี แต่ในระยะยาวยังมีข้อจำกัดอยู่ โดยเฉพาะเมื่อต้องการขยายสู่ระดับสากล เงินทุนสนับสนุนอาจไม่เพียงพอ อีกประการคือหน่วยงานที่ให้ทุนสตาร์ทอัพในบ้านเราค่อนข้างจะซ้ำซ้อน แต่ถ้ามีโรดแม็ปที่ชัดเจน รวมถึงมีพี่เลี้ยงที่เข้าใจในธุรกิจอย่างถ่องแท้ สตาร์ทอัพไทยจะติดปีกและโบยบินไปได้ไกล ขณะเดียวกันก็ลดความสูญเปล่าจากการให้ทุนของหน่วยงานภาครัฐ”

ยังมีนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศอย่างเป็นรูปธรรมมานำเสนอเพิ่มเติม

ฝันให้ไกล แล้วไปให้ถึง ‘กิน-อยู่-ดี แพลตฟอร์ม’ ต้นแบบแบรนด์ธุรกิจนวัตกรรมไทย คิดค้นโดยคนไทย 100%

บพข. หนุนนวัตกรรมแปรรูป “แมลง” เปลี่ยนโฉม “จิ้งหรีด” สู่ Hub ผงโปรตีนคุณภาพสูงระดับโลก

ไม่ยอมจำนนฟ้าดิน! ยกระดับเกษตรกรไทยยุคใหม่ ด้วยนวัตกรรม “Mango AI”