สิ่งที่ต้องเรียนรู้และนำมาปรับใช้ เปลี่ยนวิธีทำความเข้าใจ ‘หลักการทางวิศวกรรม’ ตามแบบเยอรมัน

สมัยที่ไปเรียนต่อวิศวกรรมศาสตร์สาขาไฟฟ้า ที่มหาวิทยาลัย Technical University of Berlin TU Berlin. หลังจากที่จบปริญญาตรีวิศวกรรมศาสตร์จากประเทศไทยแล้ว ผมรับรู้ถึงวิธีที่เพื่อนๆ ชาวเยอรมันใช้ความรู้ทางคณิตศาสตร์ในการทำความเข้าใจหลักการทางวิศวกรรม หรือใช้แก้ปัญหาเมื่อต้องใช้ หลักการทางวิศวกรรม ออกแบบอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อใช้งานจริง

สิ่งที่เด่นชัดคือเขาจะเริ่มจาก
  • ทำความเข้าใจกับโจทย์หรือปัญหาที่เกี่ยวข้อง เปลี่ยนจากปัญหาให้กลายเป็น สมการ และ เงื่อนไข
  • กำหนดแนวทางว่าจะใช้วิธีการใดในการแก้ปัญหานั้น ซึ่งอาจมีได้หลายวิธี เขาจะคิดว่า Methodology ที่ใช้ สอดคล้องกับข้อมูลหรือเงื่อนไขที่ได้หรือไม่    
  • ใช้เครื่องมือช่วยเพื่อให้ ความซับซ้อนของปัญหาลดลงจนหาคำตอบได้ เช่น ใช้วิธีเปลี่ยน Coordination System (เช่น เปลี่ยนจาก Cartesian Coordination เป็น Polar Coordination, เป็น สมการของเวลา เป็น สมการของความถี่ )
  • สังเกตรูปแบบของตัวแปร ว่ามีรูปแบบ Pattern ที่ซ้ำๆ กัน เป็นอนุกรม ต่างๆ หรือไม่ เพื่อจะเลือกใช้ทฤษฎีทางคณิตศาสตร์ที่เรียนมาในการแก้สมการและแก้ปัญหา
  • บางครั้งใช้การปรับมุมมอง หรือ Frame of Reference เพื่อลดตัวแปร หรือ Unknown Factor บางเรื่อง
  • แทบทุกคนจะมีคู่มือ รวบรวม สมการทางคณิตศาสตร์ เพื่อเอาใช้อ้างอิง และค้นมาใช้  
  • ให้ความสำคัญในการวิเคราะห์พฤติกรรมของตัวแปรต้น ตัวแปรตามมากว่ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร มีจุดผกผันอย่างไร แนวทางที่ใช้แก้ปัญหามีขีดจำกัดมีขอบเขตของเงื่อนไขอย่างไร เช่น x ต้องเป็น จำนวนเต็ม หรือ จำนวนบวก หรือ อย่างใด

ในขณะที่เราได้รับการฝึกฝนให้เกิดทักษะการแก้ปัญหาแบบการทำซ้ำๆ ผ่านการตะลุยโจทย์ การทำข้อสอบ ทำให้เร็ว มีเทคนิค Short Cut และหลายเรื่องใช้วิธีจำแนวทางหาคำตอบ ถ้าเห็นโจทย์แบบนั้นเพื่อนๆ ชาวเยอรมันจะใช้วิธีที่ต่างจากเราอย่างมาก ดังที่กล่าวมาแล้ว และใช้เวลากับโจทย์ข้อใดข้อหนึ่งนานกว่าเรามาก เพื่อนๆ ชาวเยอรมันมักชมว่าคนเอเชีย เก่ง ทำแก้ปัญหาได้เร็ว
ผมสงสัยอย่างมากว่า ทำไมแนวทางการคิดจึงต่างกันมาก จึงสืบค้นข้อมูล พบว่า วิธีการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ ที่ผมเห็นจากเพื่อน เป็นระบบการเรียนการสอนระดับมัธยมในโรงเรียนเยอรมัน ซึ่งจะเข้มข้นมาก ถ้าจะเข้าเรียนมหาวิทยาลัย เพราะต้องสอบไล่ Abitur ให้ผ่านเพื่อเอาใบประกาศนียบัตรไปสมัครเรียนมหาวิทยาลัยหรือเอาไปสมัครงานให้ไม่ต้องการเรียนต่อ และเข้าระบบฝึกงานหรือระบบวิชาชีพเลย
เนื่องจากการเรียนในมหาวิทยาลัยในสาขาวิศวกรรมศาสตร์ โดยเฉพาะวิศวกรรมไฟฟ้า จำเป็นต้องใช้ทักษะทางคณิตศาสตร์อย่างมาก ผมจะตั้งใจว่าถ้ามาโอกาสจะขอไปทำความเข้าใจ ขอย้อนไปเรียนคณิตศาสตร์ ในแนวทางของโรงเรียนมัธยมเยอรมันบ้าง แต่ก็ไม่มีเวลาทำเช่นนั้น
จนเวลาผ่านมา 30 ปี ผมมีโอกาสทำงานด้านวิศวกรรม ด้านการเงิน การลงทุน การบริหารสัญญา การจัดการทรัพยากรบุคคล การบริหารโครงการ การจัดการประเด็นสาธารณะ จนไปถึงวางแผนยุทธศาสตร์ ในองค์กรต่าง พบว่าบ่อยครั้ง แนวทางการใช้คณิตศาสตร์ในการแก้ปัญหาของเพื่อนๆชาวเยอรมัน สามารถนำมาใช้ในการทำงานได้เป็นอย่างดี เพราะทำให้มุมประเด็นเป็นระบบ สามารถกำหนดขั้นตอน กำหนดนิยามและเงื่อนไขต่าง ตลอดจนสามารถย่อนประเด็นที่ยากๆ ซับซ้อนๆ ให้เข้าใจง่าย นำมาสื่อสารกับผู้ที่เกี่ยวข้องได้ง่าย

ปัจจุบันเมื่อมี Internet และมีการแชร์ข้อมูลต่างๆ ลงใน Youtube ผมใช้โอกาสนี้ เข้าไปเรียนวิชาคณิตศาสตร์ทั้งในชั้นเรียน ปี 1 ของมหาวิทยาลัย ในหลักสูตรเตรียมสอบไล่มัธยมปลาย หรือ Abitur หรือคณิตศาสตร์สำหรับผู้เรียนวิชาชีพ อาชีวศึกษา โดยพยายามเข้าไปสังเกตวิธีการสอน ที่ทำให้ผู้เรียนใช้วิชาคณิตศาสตร์ต่างจากพวกเรา ซึ่งโชคดีที่หน่วยงานต่างๆ ของเยอรมัน ทั้งภาครัฐและเอกชน ทำหลักสูตรใส่ไว้ใน Youtube โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย และสามารถเลือกเวลาเรียนได้เอง ดูซ้ำๆ ได้ ทำให้สามารถใช้เวลาว่างที่มี ค้นหาสิ่งที่อยากรู้มานานกว่า 30 ปีได้ และตระหนักว่าวิธีการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ในโรงเรียน ของประเทศไทย และประเทศเยอรมันนีนี้ต่างกันอย่างมากครับ

 

 

ปริพัตร บูรณสิน : วันที่ 7 ตุลาคม พศ. 2565


เปลี่ยนแนวคิดในการเรียนรู้ เพื่อปลดล็อคสู่ทักษะใหม่ๆ

ความรู้ที่ควรเรียนจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ ยุคนี้

เปิดแล้ววันนี้ ! หลักสูตร AI Sandbox มิติใหม่การสอน AI ของไทย ต้นแบบความร่วมมือของ 6 สถาบันศึกษา + ภาคอุตสาหกรรม

มหาวิทยาลัยศตวรรษที่ 21 จาก “สร้างคน” สู่ “สร้างเมือง”