ข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์และทิศทางสินค้าอาหารที่กำลังมาแรง พบว่าสินค้าตอบสนองความต้องการของกลุ่มผู้บริโภคมังสวิรัติหรือกลุ่มที่ไม่บริโภคเนื้อสัตว์ (กลุ่มวีแกน) และสินค้าที่ใช้โปรตีนจากพืชมาทดแทนโปรตีนจากเนื้อสัตว์ กำลังมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ภายในปี 2050 หรืออีกไม่ถึง 30 ปี ต่อจากนี้ หน้าตาของอาหารจะเปลี่ยนไปตามสภาพการณ์ของโลกที่เปลี่ยนแปลง คนมากขึ้น ความต้องการบริโภคมากขึ้น แต่พื้นที่ผลิตอาหารกลับน้อยลง ในอนาคต ฟาร์มหมู ฟาร์มวัว หรือ ฟาร์มไก่ จะหายไปจำนวนมาก เนื่องจากพื้นที่มีปริมาณจำกัด และมลภาวะในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากฟาร์มเหล่านี้ที่ส่งผลต่อโลกร้อน ทำให้มนุษย์ลดการบริโภคเนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อไก่ โดยหันไปบริโภคโปรตีนทดแทน (Plant Based Food) ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแทน ตามความนิยมบริโภคเพื่อรักษาสุขภาพ ลด ความเสี่ยงของโรคที่เกิดจากการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์
ในงาน “NSTDA Deep Tech Acceleration Cohort #2 Demo Day” การผลักดันผลงานวิจัยสู่เชิงพาณิชย์ด้วยกระบวนการเร่งรัดพัฒนางานวิจัยเชิงลึก (Deep Tech Accelerator) ซึ่งคัดเลือกงานวิจัยและสตาร์ทอัพ 22 กลุ่ม (Food Technology-Healthcare Technology-loTs) ณ เกสรทาวเวอร์ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2565 นำเสนอผลงาน แผนการทำงาน รวมถึงแนวทางในการพัฒนา เพื่อให้ผู้ลงทุนที่สนใจเข้ามาร่วมลงทุน ทำให้ได้เห็นไอเดียและงานวิจัยด้านอาหารของไทยที่พัฒนาก้าวไกลอย่างน่าประหลาดใจ
ยกตัวอย่างเช่น “นมที่ไม่ใช่นม” เป็นการผลิตจุลินทรีย์ที่มีคุณภาพเหมือนนมวัว มีรสชาติคล้ายคลึงกับนมวัว แต่ไม่มีฮอร์โมนหรือยาปฏิชีวนะตกค้าง ปราศจากคอเลสเตอรอล ดีต่อใจ เพราะไม่ต้องทรมานสัตว์ ส่งผลดีต่อโลก เนื่องจากลดการใช้น้ำ ลดการใช้พื้นที่ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือตอบสนองคนชอบดื่มนมวัว โดยแทบไม่ต้องเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างใดเลย
หรือสตาร์ทอัพที่ผลิตกาแฟดำพรีเมี่ยม เก็บรสชาติของเบอร์รีไว้ได้เป็นรายแรกๆ ของโลก แม้มนุษย์จะดื่มกาแฟมานานถึง 700 ปี แต่เพิ่งรู้ว่ากาแฟคือเบอร์รีเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งเบอร์รีมีเซลล์สร้างรสชาติมากกว่าพันชนิด แม้มนุษย์จะแข่งขันกันว่าทำอย่างไรจะนำรสชาติพันกว่าชนิดมาสู่ผู้บริโภค แต่ยังไม่มีผู้ประกอบการรายใดเก็บรสชาติพันกว่าชนิดจากคุณสมบัติของเบอร์รีในกาแฟได้สำเร็จ สตาร์ทอัพกลุ่มนี้จึงพัฒนากาแฟดำพรีเมียมเก็บรสชาติของเบอร์รีสำเร็จเป็นรายแรกๆ ของโลก บรรจุในขวดคล้ายไวน์ เก็บไว้ได้นานเป็นเดือน ขายในราคา 500-1000 บาท ซึ่งขายดีมาก
อีกหนึ่งอาหารยุคใหม่ที่น่าสนใจคือ “ผงไข่เจียว” ที่มีรสชาติไข่เจียว แต่ไม่ได้ทำจากไข่ไก่ เป็นการนำรำข้าวมาพัฒนากระทั่งได้คุณสมบัติเทียบเท่าไข่ไก่ สามารถฉีกซองเทใส่ถ้วยผสมน้ำ ใส่กระทะทอดเป็นไข่เจียวได้เลย นอกจากจะเป็นอาหารที่ไม่ต้องเบียดเบียนสัตว์แล้ว ยังเป็นการเพิ่มมูลค่ารำข้าวที่ได้มาจากกระบวนการสีข้าว ซึ่งมีคุณค่าทางอาหารประกอบด้วย โปรตีน ไขมัน ใยอาหาร เถ้า วิตามิน และเกลือแร่ต่างๆ มาสร้างสรรค์ให้มีมูลค่าสูงขึ้น เพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร เป็นทางเลือกให้กับผู้บริโภคยุคใหม่
โครงการดังกล่าว อยู่ภายใต้การส่งเสริมของ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยการสนับสนุนของพันธมิตรหลายฝ่าย หนึ่งในนั้นคือ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ หรือ บพข.
รศ.ดร.ชาลีดา บรมพิชัยชาติกุล รอง ผอ.บพข. กล่าวถึงการสนับสนุนดังกล่าวว่า บพข. อยากเห็นการเกิดอุตสาหกรรม sector ใหม่ การใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มมูลค่าสูงให้กับผลิตภัณฑ์ การร่วมมือกันระหว่างภาครัฐกับเอกชน นำงานวิจัยมาสร้างสรรค์ ต่อยอด หลุดพ้นจากกับดัก OEM การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่า รักษาสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมขับเคลื่อนงานวิจัยนวัตกรรมและเทคโนโลยีเชิงลึก (Deep Science and Technology) ให้เกิดการลงทุนในภาคอุตสาหกรรม สร้างผลิตภัณฑ์และบริการมูลค่าสูงออกสู่เชิงพาณิชย์ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยทุกระดับ
“ผลงานที่ได้รับการคัดเลือกมานำเสนอทั้ง 22 กลุ่ม หากนักลงทุนสนใจจะเข้ามาร่วมพัฒนาหรือต่อยอดในเชิงพาณิชย์ การเชื่อมโยงสู่ตลาดต่างประเทศ บพข.พร้อมสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการนำงานวิจัยเชิงลึกออกไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม เกิดธุรกิจใหม่ที่เป็นธุรกิจแห่งอนาคต และขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้เติบโต” รศ. ดร.ชาลีดา กล่าว
 และสินค้าที่ใช้โปรตีนจากพืชมาทดแทนโปรตีนจากเนื้อสัตว์ กำลังมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง){kind=link}