เปิดงานวิจัย “หนอนผีเสื้อกลางคืน” ช่วย “ย่อยพลาสติก” ได้!

ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini นักชีววิทยาระดับโมเลกุล แห่ง Spanish National Research Council (CSIC) หรือ “สภาวิจัยแห่งชาติสเปน”

ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย “หนอนผีเสื้อกลางคืน” ช่วย “ย่อยพลาสติก” ซึ่งตีพิมพ์เผยแพร่ผลการศึกษาในวารสาร Nature Communications กล่าวว่า นี่คือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของการย่อยสลายทางชีวภาพของพลาสติกอย่างสิ้นเชิง
ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini
“พลาสติกที่สร้างขึ้นจากโพลีเมอร์ ได้รับการออกแบบให้แตกหักยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีการเติมแต่งสารเพิ่มความทนทาน ซึ่งหมายความว่า พลาสติกจะคงสภาพเดิมได้นานหลายปี หลายสิบปี หรือหลายศตวรรษเลยทีเดียว” ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กระชุ่น
คุณลักษณะดังกล่าว ทำให้พลาสติกเป็นวัสดุที่มีประโยชน์ และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทว่า มันก็กำลังสร้างปัญหาที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของศตวรรษนี้ ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กล่าว และว่า
“เนื่องจากพลาสติกจะคงอยู่ในสิ่งแวดล้อมเป็นเวลานาน โดยในที่สุด มันก็จะแตกตัวเป็นอนุภาคเล็กๆ ซึ่งกลายมาเป็นอนุภาคพลาสติกขนาดเล็ก และขนาดนาโนในที่สุด”
อนุภาคพลาสติกเหล่านี้จึงถูกพบอยู่ทุกหนทุกแห่ง ตั้งแต่ในทวีปแอนตาร์กติกา ไปจนถึงในน้ำฝน และน้ำประปา ซึ่งไม่เพียงแต่จะทำให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น เพราะร้ายที่สุดก็คือ มันยังทำให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพของมนุษย์อีกด้วย ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กล่าว และว่า
โพลิเอทิลีนผลิตขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1933 และได้รับความนิยมไปทั่วโลกตั้งแต่นั้นมา เหตุผลหลักคือราคาไม่แพง ทนทาน และไม่มีผลกระทบต่ออาหาร ทำให้สามารถใช้ใส่กับข้าวได้อย่างสะดวกสบาย
ส่งผลให้ยอดการอุปโภคพลาสติกได้เพิ่มสูงขึ้นทั่วโลกในช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมา โดยอย่างยิ่ง พลาสติกปีละหลายร้อยล้านตันต้องจบลงด้วยการเป็นขยะ และมีพลาสติกน้อยกว่า 10% เท่านั้นที่ได้ถูกนำไปทำการรีไซเคิล ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini สรุป

โดยเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา องค์การสหประชาชาติได้อนุมัติข้อตกลงครั้งสำคัญในการสร้างสนธิสัญญามลพิษพลาสติกระดับโลกฉบับแรก หลังการเจรจาที่กรุงไนโรบี โดยมีเป้าหมายที่จะบรรลุข้อตกลงที่มีผลผูกพันทางกฎหมายให้เสร็จสิ้นภายในปี ค.ศ. 2024
อย่างไรก็ดี มีการค้นพบใหม่ในปี ค.ศ. 2017 ว่า “หนอนผีเสื้อกลางคืน” สามารถ “ย่อยสลายโพลิเอทิลีน” ได้!
โดย “หนอนผีเสื้อกลางคืน” สามารถผลิต “เอนไซม์” ซึ่งเป็นสารที่สิ่งมีชีวิตสร้างขึ้นโดยการกระตุ้นปฏิกิริยาทางชีวเคมี
ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว การย่อยสลายพลาสติกนั้น ต้องอาศัยอ็อกซิเจนให้ซึมผ่านเข้าไปในโพลิเมอร์ หรือโมเลกุลของพลาสติกในขั้นตอนเริ่มต้น ซึ่งเรียกว่า “อ็อกซิเดชัน” หรือ ปฏิกิริยาเคมีที่เกิดจากการวมตัวกันของอ็อกซิเจนกับสารอื่น

การค้นพบ “เอนไซม์” ใน “น้ำลาย” ของ “หนอนผีเสื้อกลางคืน” สามารถ “ย่อยสลายโพลิเอทิลีน” ได้!
โดยแทนที่จะเป็นหลายปี หลายสิบปี หรือหลายศตวรรษ แต่ใน “น้ำลาย” ของ “หนอนผีเสื้อกลางคืน” สามารถ “ย่อยสลายโพลิเอทิลีน” ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง โดยไม่จำเป็นต้องมีการเตรียมการล่วงหน้า หรือใช้เทคโนโลยีใดๆ เข้ามาช่วย ไม่ว่าจะเป็น การใช้ความร้อน หรือการฉายรังสี
ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini ระบุว่า “สาร 2 ชนิด” ที่พบใน ใน “น้ำลาย” ของ “หนอนผีเสื้อกลางคืน” ซึ่งเป็นตัวอ่อนของ “ผีเสื้อกินขี้ผึ้ง” สามารถทำลายพลาสติกประเภททั่วไปได้
ซึ่งเป็นความก้าวหน้าในการต่อสู้กับมลพิษจากพลาสติกที่มีอยู่ทั่วโลกในเวลานี้!

“เอ็นไซม์สองชนิดในน้ำลายของหนอนผีเสื้อสามารถย่อยสลายโพลีเอทิลีนได้อย่างรวดเร็วที่อุณหภูมิห้อง ทั้งนี้ โพลีเอทิลีนเป็นพลาสติกที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในโลก และเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดวิกฤตการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมตั้งแต่จากร่องลึกในมหาสมุทรไปจนถึงยอดภูเขา” ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กล่าว และว่า
“หนอนผีเสื้อกลางคืน” เป็นตัวอ่อนของ “ผีเสื้อกินขี้ผึ้ง” Galleria Mellonella โดยนอกจากจะกินขี้ผึ้งแล้ว พวกมันยังกินเกสรดอกไม้ น้ำผึ้ง และบางครั้งก็กินตัวอ่อนของผึ้งด้วย
“หนอนผีเสื้อกลางคืนจึงถือเป็นศัตรูของอุตสาหกรรมน้ำผึ้ง” เลยทีเดียว ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กล่าว และว่า
การค้นพบนี้นำมาซึ่งแนวคิดที่จะผลิต “เอนไซม์น้ำลายสังเคราะห์” ของ “หนอนผีเสื้อกลางคืน” เพื่อย่อยสลายขยะพลาสติก

“อย่างไรก็ดี การใช้หนอนผีเสื้อกลางคืนหลายพันล้านตัวให้ทำงานนี้ยังมีข้อบกพร่อง เพราะพวกมันสร้างคาร์บอนไดออกไซด์ในขณะเผาผลาญโพลิเอทิลีนมากพอดู” ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini กล่าว และว่า
“เอนไซม์น้ำลายสังเคราะห์” ของ “หนอนผีเสื้อกลางคืน” จะทำให้พลาสติกแตกตัวเป็นโมเลกุลขนาดเล็ก
“กรณีนี้ แสดงให้เห็นทางเลือกในการจัดการกับขยะพลาสติกที่สามารถย่อยสลายได้ในสภาวะที่มีการควบคุม จำกัด หรือกำจัดการปล่อยไมโครพลาสติคได้เป็นอย่างดี” ศาสตราจารย์ ดร. Federica Bertocchini ทิ้งท้าย