มีปัญหาใต้พรมมากมายที่ซ่อนซุกอยู่ในคลื่นการพัฒนา ยุคเปลี่ยนผ่านจากโลกใบเก่าสู่อุตสาหกรรมยุค 4.0 ไม่เว้นกับการพัฒนาบุคลากร ที่ไม่ใช่ต้องการความพอเพียงในกลุ่มช่างหรือวิศวกรรมหลักๆ เท่านั้น แต่บุคลากรที่ต้องการในงานทุกส่วนล้วนมีความสำคัญอย่างยิ่ง ที่จะเป็นตัวเชื่อมต่อในจิ๊กซอว์ที่จะขับเคลื่อนยกระดับการพัฒนาแบบเดิม สู่ศักยภาพใหม่ในโครงสร้างอุตสาหกรรมที่พึ่งพานวัตกรรมเทคโนโลยีในยุค 4.0!!!
ความต้องการกำลังคนโดยรวม 5.6 แสนอัตราใน 12 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ที่ EEC HDC (สำนักพัฒนาบุคลากรและการศึกษา สกพอ.) ได้สำรวจไว้ เป็นกลุ่มบุคลากรหลักในสาขาช่าง วิศวกรรม และภาคบริการ ที่สำรวจจากความต้องการในโครงสร้างงานยุคใหม่ ซึ่งเป็นโครงสร้างงานที่ต่างจากระบบงานแบบเก่าที่พึ่งพาแรงงานเข้มข้น (Incentive Labor)
การพัฒนาบุคลากรบนฐานคิดและโครงสร้างผลิต-บริการยุคใหม่นั้น EEC HDC ได้ออกแบบการพัฒนาบุคลากรและการศึกษาในแบบ EEC model type A เป็นการจัดการศึกษาที่ออกแบบหลักสูตรและจัดการเรียนการสอนร่วมกันระหว่างภาคอุตสาหกรรมกับสถานศึกษา ในสาขาวิชาต่างๆ ในแบบเต็มหลักสูตร เมื่อเรียนจบจะได้รับประกาศนียบัตรในระดับอาชีวะ-และปริญญาตรีในระดับอุดมศึกษา และการศึกษาที่เรียกว่า EEC model type B ซึ่งเป็นการพัฒนายกระดับทักษะบนฐานความร่วมมือจากการออกแบบหลักสูตรการพัฒนาทักษะฝีมือให้กับผู้เข้าฝึกอบรมระยะสั้น ซึ่งสถาบันการศึกษา/สถานฝึกอบรม จะออกแบบหลักสูตรและจัดฝึกอบรมร่วมกัน ผ่านการสนับสนุนจาก EEC HDC ซึ่งมีเป้าหมายในการผลิตบุคลากรกลุ่มนี้ราว 2 หมื่นคน/ปี

ในความเคลื่อนไหวของงานการพัฒนาบุคลากร-การฝึก-และการศึกษาที่กล่าวมานี้ EEC HDC ได้ร่วมมือกับกระทรวงอุดมศึกษาฯ กระทรวงแรงงาน กระทรวงอุตสาหกรรม ซึ่งที่เป็นหน่วยงานหลักให้มีการปรับทิศทางให้สอดคล้องกันตามฐานความต้องการจริงจากภาคอุตสาหกรรมและผู้ประกอบการ โดยเฉพาะกลุ่มวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมชั้นสูง ที่ขับเคลื่อนโดย กระทรวงอุดมศึกษาฯ ที่มีการปรับสร้างระบบการอุดมศึกษาในหลายมิติมาระยะหนึ่งแล้ว ทั้งกฎระเบียบ หลักสูตร การบริหาร และการสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างสถาบันอุดมศึกษากับภาคอุตสาหกรรม ซึ่งการประสานกับกระทรวงหลักของ EEC HDC ที่ผ่านมานี้ จะสร้างผลผลิตด้านบุคลากรปีละ 2 แสนคน ซึ่งเชื่อมเข้าสู่ฐานการงานยุคใหม่ที่ตรงความต้องการในการขับเคลื่อนสร้างอุตสาหกรรมยุคใหม่
ส่วนการจัดการสิ่งแวดล้อมและการเสริมฐานการพัฒนาด้าน Soft skills ในโลกของการทำงานที่เปลี่ยนไปนั้น EEC HDC ได้สนับสนุนผ่านความร่วมมือการทำงานระหว่างภาคอุตสาหกรรมและผู้ประกอบการกับสถาบันการศึกษา เพื่อส่งเสริมตอบโจทย์การปรับตัวทำงานให้มีประสิทธิภาพ

ในส่วนของสาขาขาดแคลนโดยเฉพาะในกลุ่มช่างเชื่อมทุกระดับ EEC HDC ได้สนับสนุนให้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตระยอง (มจพ.ระยอง) จัดตั้ง ศูนย์เทคโนโลยีช่างเชื่อมและอุตสาหกรรมเหล็ก ที่ศูนย์ฝึกอบรมมาบตาพุด มจพ.ระยอง เพื่อเป็นศูนย์การพัฒนาและผลิตบุคลากรสาขาขาดแคลนและดำเนินการผลิตช่างเชื่อมทุกระดับ ไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญช่างเชื่อมและวิศวกรช่างเชื่อม ซึ่งเป็นกลุ่มบุคลากรที่ขาดแคลนในกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็ก พื้นฐานสำคัญของการสร้างอุตสาหกรรมยุคใหม่ที่ต้องการมากของระบบการตั้งโรงงาน อุตสาหกรรมระบบราง อุตสาหกรรมการบิน-อากาศยาน และอุตสาหกรรมพาณิชยนาวี
ปัจจุบันช่างเชื่อมทุกระดับจนถึงวิศวกรรมช่างเชื่อม เป็นสาขาขาดแคลนสูง โดยเฉพาะในประเทศขาดสถาบันการผลิตบุคลากรที่มีมาตรฐานสากล ปัจจุบันบุคลากรส่วนใหญ่นำเข้าจากเกาหลีใต้ อินโดนีเซีย ยุโรป จีน อีกทั้งเรายังขาดสถาบันที่มีฐานความรู้ทักษะในการผลิตกลุ่มบุคลากรกลุ่มนี้ EEC HDC จึงสนับสนุนให้ มจพ.ระยอง ที่มีบุคลากรที่ทำงานร่วมกับศูนย์มาตรฐานช่างเชื่อมสากลและได้รับมาตรฐานจาก International Institute of Welding (IIW) จัดตั้งศูนย์เทคโนโลยีช่างเชื่อมและอุตสาหกรรมเหล็กขึ้น เพื่อผลิตบุคลากรสาขาขาดแคลนนี้ และเป็นแกนในการสร้างเครือข่ายการพัฒนาบุคลากรด้านนี้ร่วมกับมหาวิทยาลัย และวิทยาลัยอาชีวะในพื้นที่ EEC
ปัจจุบันเครือข่ายการผลิตบุคลากรช่างเชื่อมในระดับมหาวิทยาลัยมี มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ส่วนระดับอาชีวะมี วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี วิทยาลัยเทคนิคบางแสน วิทยาลัยเทคนิคพัทยา วิทยาลัยเทคนิคสัตหีบ วิทยาลัยเทคนิคนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด วิทยาลัยเทคนิคระยอง วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย และ วิทยาลัยเทคโนโลยีวิศวกรรมแหลมฉบัง เข้าร่วม โดยนับแต่ปีนี้เป็นต้นไปจนถึงปี 2568 ทางศูนย์จะพัฒนาบุคลากรช่างเชื่อมทุกระดับจนถึงระดับผู้เชี่ยวชาญ และวิศวกรรมช่างเชื่อม ให้กับประเทศอีกราวหนึ่งพันคน เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงเติบโตของการลงทุนและการขยายตัวของอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่อง โดยเฉพาะการจัดตั้งโรงงานมาตรฐานในการลงทุนใหม่ อุตสาหกรรมระบบรางที่ สถาบันระบบราง ต้องขยายระยะทางเพิ่มอีกกว่า 4,000 กิโลเมตร การสร้างท่าอากาศยานและการพัฒนามหานครการบินที่อู่ตะเภา รวมทั้งการพัฒนาท่าเรือทั้ง 3 ท่าเรือที่มาบตาพุด จุกเสม็ด และแหลมฉบังเฟส 3

การเยี่ยมเยือนและประชุมร่วมในการพัฒนาบุคลากรที่ศูนย์เทคโนโลยีช่างเชื่อมและอุตสาหกรรมเหล็ก มจพ.ระยอง ในต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ดร.ณิชากร ทองเปลว ผู้อำนวยการสำนักการพัฒนาบุคลากรและการศึกษา EEC HDC ได้เสนอผู้บริหารศูนย์ฯว่าจะประสานความร่วมมือกับสถาบันระบบราง และกลุ่มเครือข่ายสถาบันการศึกษาที่เกี่ยวข้องทั้งระดับอาชีวะและอุดมศึกษา เพื่อจัดทำแผนการผลิตบุคลากรร่วมกัน และพัฒนาหลักสูตรทั้งระยะสั้นและระยะยาวในแบบโมดูล รวมทั้งวางระบบบริหารจัดการ-แบ่งงานการผลิตบุคลากรโดยรวม เพื่อใช้ศักยภาพและทรัพยากรของศูนย์ฯที่มีการสนับสนุนจาก EEC อย่างเต็มขีดความสามารถในการผลิตบุคลากรของศูนย์ฯ ซึ่งจะทำให้การส่งเสริมสนับสนุนและติดตามผลมีทิศทางชัดเจน
ศาสตราจารย์ ดร.กิตติชัย โศจิพันธุ์ ผู้อำนวยการหลักสูตรศูนย์ฝึกอบรมเทคโนโลยีงานเชื่อมและอุตสาหกรรมเหล็ก และเลขานุการศูนย์ EECNET Welding ตอบรับว่า การลงมาติดตามผลและช่วยประสานสนับสนุนการผลิตบุคลากร เพื่อให้มีการใช้ทรัพยากรให้เต็มขีดความสามารถ เป็นเรื่องที่ดีและทำให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะการที่ EEC HDC จะเชื่อมประสานกับสถาบันรางและหน่วยงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องต่างๆ เข้ามาร่วมมือ จะส่งเสริมให้การพัฒนาสร้างบุคลากรมีความชัดเจนและคืบหน้าต่อเนื่อง ปัจจุบัน มจพ.ระยอง ได้ประสานกับมหาวิทยาลัยเครือข่ายและวิทยาลัยอาชีวะไว้ระดับหนึ่งแล้ว ซึ่งการสร้างแผนงานร่วมกันจะช่วยเสริมความเข้มแข็งต่อเนื่องให้กับงานของศูนย์ฯได้ดีทีเดียว

ทางด้าน ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธานคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC HDC ที่ปรึกษาพิเศษด้านการพัฒนาบุคลากร การศึกษาและพื้นที่ ได้สรุปในที่ประชุมว่าการขับเคลื่อนการพัฒนาบุคลากรในด้านนี้ จะดำเนินการใน 3 ทิศทาง คือ
หนึ่ง การประสานศักยภาพของสถาบันการศึกษาในเครือข่ายที่ร่วมมือกับศูนย์ฯทั้งหมด รวมถึงทรัพยากรที่ศูนย์ฯมีอยู่ผลิตสร้างบุคลากรเพื่อลดปัญหาขาดแคลนบุคลากรด้านนี้ และขจัดขีดจำกัดในการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศ
สอง สร้างร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมที่มีความเชี่ยวชาญชำนาญการรู้ความต้องการจริงในงาน และมีอุปกรณ์ครบครันให้เข้ามาสนับสนุนและถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับศูนย์ฯและเครือข่ายการพัฒนาบุคลากรด้านนี้อย่างเต็มที่
สาม จะดำเนินการจัดปรับคณะกรรมการขับเคลื่อนศูนย์นี้ โดยให้สถาบันระบบรางฯ-กระทรวงคมนาคมเป็นแกนนำ เพราะสถาบันรางฯต้องรับผิดชอบการพัฒนาทั้งระบบรางเพิ่มกว่า 4,000 กิโลเมตร และต้องจัดทำมาตรฐานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบราง รวมถึงพัฒนาการศึกษาวิจัยเพื่อสร้างความก้าวหน้าอย่างยั่งยืน
ทั้งหมดนี้ได้ประสานเบื้องต้นกับประธานสถาบันระบบรางไว้ระดับหนึ่งแล้ว ซึ่งจะช่วยให้การทำงานของศูนย์เทคโนโลยีระบบรางและอุตสาหกรรมเหล็กเคลื่อนไปอย่างมีทิศทางและมีแผนงานที่ชัดเจน เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการสนับสนุนความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมและการลงทุนใน EEC และช่วยเพิ่มมูลค่าเพิ่มและยกระดับมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับประเทศได้มหาศาล
ทีมสาลิกา รายงาน
ภารกิจการพัฒนาบุคลากรที่ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมทุกด้าน
เปิดแผนพัฒนากำลังคนรูปแบบใหม่ ผสมผสานบริบทไทยกับทฤษฎีสากล สร้าง บุคลากรไทย ที่โลกต้องการ
4 มหาวิทยาลัยนำร่องเปิด คลังหน่วยกิตแห่งชาติ ปลดล็อคการศึกษาไทยสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต
สิ่งที่ต้องเรียนรู้และนำมาปรับใช้ เปลี่ยนวิธีทำความเข้าใจ ‘หลักการทางวิศวกรรม’ ตามแบบเยอรมัน














