“เทคโนโลยีการจดจำใบหน้า” (Facial Recognition) ช่วยป้องกันการสูญพันธุ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเลได้อย่างไร

เทคโนโลยีการจดจำใบหน้า หรือ Facial Recognition ส่วนใหญ่มักจะเกี่ยวข้องกับการใช้งานด้านความปลอดภัย เช่น การเฝ้าระวังและการยืนยันตัวตนของใบหน้ามนุษย์ แต่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าพวกเขาได้พบการใช้งานใหม่ของเทคโนโลยีนี้แล้ว นั่นคือการช่วยชีวิตสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเล (แมวน้ำและสิงโตทะเล) ไม่ให้สูญพันธุ์


นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคอลเกต ในนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้พัฒนา ‘SealNet’ ซึ่งเป็นฐานข้อมูลใบหน้าของแมวน้ำท่าเรือ 400 ตัวที่อาศัยอยู่ที่อ่าวคาสโกในรัฐเมน โดยมีจุดมุ่งหมายในการติดตามแมวน้ำและตรวจสอบระบบนิเวศของพวกมันอย่างใกล้ชิดด้วยวิธีการที่ไม่รุกรานหรือคุกคาม ทั้งยังไม่ต้องใช้ค่าใช้จ่ายสูง และใช้เวลานานเหมือนวิธีการที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

เทคโนโลยีการจดจำใบหน้า

การค้นพบนี้ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Ecology and Evolution โดยมีรายละเอียดว่า SealNet สามารถระบุแมวน้ำได้ด้วยความแม่นยำเกือบ 100% จากการประมวลภาพมากกว่า 1,700 ภาพของแมวน้ำมากกว่า 400 ตัว ดังกล่าว
SealNet สามารถแยกแยะลักษณะใบหน้าของแมวน้ำในภาพถ่าย จากนั้นสังเกตเครื่องหมายที่มีลักษณะเฉพาะของแมวน้ำแต่ละตัว เช่น รูปตาและจมูก โดยก่อนหน้านี้นักชีววิทยาใช้ระบบที่คล้ายกันสำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เรียกว่า ‘PrimNet’ กับแมวน้ำ แต่ SealNet เป็นนวัตกรรมที่ใหม่กว่า มีความเชี่ยวชาญกว่า และมีประสิทธิภาพมากกว่า
Krista Ingram ศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาแห่งมหาวิทยาลัยคอลเกตและหนึ่งในนักวิจัยของ SealNet กล่าวว่าการเก็บภาพใบหน้าของแมวน้ำและควบคุมการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อติดตามสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจรูปแบบวิถีชีวิตของพวกมันได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เนื่องจากสิ่งมีชีวิตที่เคลื่อนที่ได้นั้นยากที่ตามติดได้ในน่านน้ำเปิด ความหวังคือการคิดค้นวิธีการปกป้องสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเล ซึ่งรวมถึงแมวน้ำและสิงโตทะเล

เทคโนโลยีการจดจำใบหน้า

กระนั้น แม้จะมีความแม่นยำ แต่เครื่องมือนี้ก็ยังมีข้อผิดพลาดในบางครั้ง โดยมีบางกรณีที่ SealNet ตรวจจับใบหน้าของแมวน้ำไม่ถูกต้อง โดยตรวจจับในส่วนต่างๆ ของร่างกาย พืช และหิน แทนที่จะเป็นใบหน้าของแมวน้ำ แม้แต่นักวิจัยที่เชี่ยวชาญก็ยังเห็นพ้องต้องกันว่ารอยบนหินบางส่วนดูเหมือนใบหน้าของแมวน้ำ และพวกเขาต้องทำการตรวจสอบถึงสองครั้ง ซึ่งหมายความว่าผลลัพธ์ของซอฟต์แวร์นี้อาจยังต้องมีการประเมินโดยมนุษย์ในภายหลังเพื่อความถูกต้องและแม่นยำมากขึ้น
ทั้งนี้ แมวน้ำฮาร์เบอร์ หรือแมวน้ำธรรมดา พบได้ตามแนวชายฝั่งทะเลเขตอบอุ่นและอาร์กติกในซีกโลกเหนือ สายพันธุ์ที่แพร่กระจายอย่างกว้างขวางที่สุดพบได้ในน่านน้ำชายฝั่งของมหาสมุทรแอตแลนติกตอนเหนือ, มหาสมุทรแปซิฟิก, ทะเลบอลติก และทะเลเหนือ

แมวน้ำ

ปัจจุบันแมวน้ำฮาร์เบอร์มีอยู่ค่อนข้างมากในน่านน้ำนิวอิงแลนด์ ที่ซึ่งพวกมันชอบขึ้นมานอนทอดกายบนโขดหินและตามชายหาด อย่างไรก็ตาม แมวน้ำสายพันธุ์อื่นๆ ยังคงตกอยู่ในอันตราย โดยเฉพาะ Mediterranean monk seals ถือเป็นแมวน้ำที่ใกล้สูญพันธุ์ที่สุดในโลก โดยมีเหลืออยู่เพียงไม่กี่ร้อยตัวเท่านั้น
ขณะนี้ ทีมนักวิจัยกำลังมองหาการปรับแต่งระบบอัตโนมัติอย่างละเอียดสำหรับ SealNet เพื่อเปิดการใช้งานทรัพยากรที่มีคุณค่านี้ให้กับชุมชนที่กว้างขึ้น เพื่อให้ในที่สุดแล้วนักวิทยาศาสตร์พลเมืองที่รักสภาพอากาศและรักสัตว์โลกก็สามารถที่จะช่วยเหลือและบันทึกใบหน้าของแมวน้ำตัวใหม่ได้เช่นกัน
ในอนาคตครื่องมือค้นหาและจดจำใบหน้าของแมวน้ำอาจไม่เพียงขยายไปถึงการสังเกตแมวน้ำสายพันธุ์ Mediterranean monk seals เท่านั้น แต่ยังรวมถึงแมวน้ำสายพันธุ์อื่นๆ ที่หายาก เช่น แมวน้ำมังค์ฮาวาย (พบมากในหมู่เกาะฮาวาย ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน รวมทั้งในเขตร้อนของมหาสมุทรแอตแลนติกตะวันตก ที่มีฉลามเป็นศัตรูตัวฉกาจ) หรือแม้แต่วาฬและโลมา
ทั้งนี้ ในอดีตที่ผ่านมานักชีววิทยาได้ติดตามรอยเท้าหรือครีบของแมวน้ำและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลชนิดอื่นๆ มาเป็นเวลานานโดยใช้เทคโนโลยีดาวเทียม ขณะที่ปัญญาประดิษฐ์ขับเคลื่อนการศึกษาเหล่านี้ไปสู่อนาคต

แมวน้ำ

ล่าสุด Jason Holmberg ผู้อำนวยการบริหารของ Wild Me บริษัทวิจัยด้านการอนุรักษ์การเรียนรู้ด้วยแมชชีนเลิร์นนิงกล่าวกับ Associated Press ว่า บริษัทของเขากำลังเจรจากับผู้สร้างของ SealNet เพื่อทำงานร่วมกัน เช่นเดียวกับที่นักวิจัยของมหาวิทยาลัยคอลเกตได้ทำงานร่วมกับ FruitPunch ซึ่งเป็นบริษัทปัญญาประดิษฐ์ของเนเธอร์แลนด์ เพื่อปรับปรุง SealNet ให้สามารถสนับสนุนการใช้งานที่กว้างขึ้นได้
“ถ้าจดจำแมวน้ำได้ และจดจำได้ปีแล้วปีเล่า นั่นจะทำให้เรามีข้อมูลมากมายเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของพวกมันว่าย้ายจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งมากน้อยเพียงใด”
สำหรับความสำคัญของแมวน้ำในฐานะที่เป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่เป็นสายพันธุ์หลักในระบบนิเวศทางทะเลก็คือ แมวน้ำช่วยรักษาสมดุลในสายใยอาหาร เพราะแมวน้ำกินปลา ปลาหมึก และกุ้ง ขณะเดียวกันแมวน้ำก็ยังเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญสำหรับนักล่าขนาดใหญ่ เช่น วาฬเพชรฆาต หมีขั้วโลก และฉลาม เป็นต้น

ที่มา : Facial recognition can help conserve seals, scientists say