ว้าวไหม? ถ้าโฉมหน้า “สนามบิน” ในอนาคตจะถูกออกแบบให้ผู้โดยสารขึ้นเครื่องได้เร็วขึ้น

ข้อเสนอในการออกแบบสนามบินแห่งอนาคตอันชาญฉลาดนี้ มาจากไอเดียสุดล้ำของ HOK บริษัทออกแบบระดับโลกจากสหรัฐอเมริกา ที่แทนที่อาคารเทียบเครื่องบินขนาดยาวด้วยรถรับส่งอัตโนมัติที่คล่องแคล่ว


บ่อยครั้งที่การเดินทางหมายถึงการผจญภัยในสนามบิน โดยเฉพาะสนามบินขนาดใหญ่ที่มีสารพันสิ่งให้ต้องตรวจตราและต้องใช้เวลานานก่อนจะขึ้นเครื่องได้ และด้วยจำนวนผู้โดยสารทางอากาศที่ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องหลังการแพร่ระบาดใหญ่ของโควิด-19 ที่ทำให้การเดินทางทางอากาศต้องหยุดชะงักไปนานกว่า 2 ปี เป็นเหตุให้สนามบินนานาชาติหลายแห่งทั่วโลกกำลังเร่งลงทุนเพื่อขยายสนามบินให้สอดคล้องกับจำนวนผู้โดยสารดังกล่าว แต่คำถามที่น่าสนใจคือแล้วสนามบินสนามบินที่มีขนาดใหญ่ขึ้น ต้องหมายถึงการที่ผู้โดยสารจะต้องออกกำลังกายมากขึ้นด้วยหรือเปล่า?

HOK บริษัทออกแบบระดับโลกซึ่งมีสำนักงานใหญ่ที่รัฐมิสซูรี ประเทศสหรัฐอเมริกา เพิ่งยกเครื่องท่าอากาศยานลาการ์เดีย (LGA) นครนิวยอร์ก โดยเพิ่มขนาดเกือบสองเท่า ด้วยการคิดนอกกรอบผ่านการออกแบบรูปแบบสนามบินใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่เราคุ้นเคยกันอย่างสิ้นเชิง โดยพัฒนาร่วมกับ Airbiz บริษัทที่ปรึกษาด้านการบินที่มีประสบการณ์ยาวนานกว่า 30 ปี
สนามบินลาการ์เดีย นิวยอร์ก

สนามบินแห่งอนาคตนี้มีคุณสมบัติที่น่าสนใจหลายอย่าง เช่น ห้องโถงขนาดใหญ่ที่รวมผู้โดยสารขาเข้าและขาออกไว้ภายใต้หลังคาเดียวกัน และห้องรับรองประสิทธิภาพสูงที่สามารถเปลี่ยนเที่ยวบินได้ในเวลาเพียง 15 นาที เท่านั้น จากค่าเฉลี่ยในปัจุบันที่ใช้เวลานานถึง 45 นาที โดยสาระสำคัญของการพลิกโฉมนี้คือต้องทำให้เกิด Group Rapid Transit
ปัจจุบัน สนามบินหลายแห่งทั่วโลกใช้รูปแบบการขนส่งภายในเพื่อย้ายผู้โดยสารจากอาคารผู้โดยสารหนึ่งไปยังอีกอาคารหนึ่ง แต่ HOK กำลังเสนอการอัปเกรดประสิทธิภาพให้กับระบบนั้นด้วยรถรับส่งอัตโนมัติที่สามารถส่งคนลงที่หน้าประตูได้โดยตรง โดย HOK จินตนาการถึงเลย์เอาต์ที่ผู้คนสามารถเช็คอินและผ่านระบบการรักษาความปลอดภัยได้ตามปกติ แต่แทนที่จะเดินไปที่อาคารเทียบเครื่องบินอีกแห่งเพื่อไปที่ประตูขึ้นเครื่อง นักท่องเที่ยวจะจับจ่ายซื้อของต่างๆ ตลอดจนรับประทานอาหาร และเที่ยวเตร่ในอาคารที่พวกเขาเช็คอินครั้งแรก เมื่อถึงเวลาขึ้นเครื่อง ผู้โดยสารจะขึ้นรถรับส่งอัตโนมัติแบบ Group Rapid Transit ดิ่งไปขึ้นเครื่องได้ภายในกี่นาที

เมื่อถึงประตูผู้โดยสารขาออก ผู้โดยสารสามารถเดินขึ้นเครื่องบินได้โดยตรงแบบไม่ต้องเสียเหงื่อ แม้ขณะนี้ยังเร็วเกินไปในกระบวนการที่จะบอกว่าประตูเหล่านี้จะมีลักษณะอย่างไร แต่ HOK มองว่าประตูเหล่านี้จะเป็นห้องที่ใช้ประโยชน์ได้ เป็นห้องชั่วคราวที่เน้นที่ประสิทธิภาพในการขนย้ายผู้โดยสาร โดย Matt Needham ผู้อำนวยการฝ่ายการบินและการขนส่งของ HOK กล่าวว่า “ทุกอย่างเกี่ยวกับประสบการณ์ของนักเดินทาง จะ ไม่มีเขาวงกต และไม่มีทางเดินที่ยาวเหยียดที่ทำให้ผู้โดยสารต้องเดินจนน่องโป่งอีกต่อไป”
ที่สำคัญ ข้อเสนอของ HOK จะเรียกร้องให้มีการยกเครื่องวิธีการทำงานของสนามบินในปัจจุบันทั้งหมด ซึ่งนับเป็นวิสัยทัศน์ที่น่าสนใจด้วยเหตุผลบางประการ ประการแรก จะช่วยลดเวลาในการเดิน ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อผู้สูงอายุและผู้พิการที่ต้องใช้เวลาในอาคารผู้โดยสารที่ซับซ้อน ครั้นจะหวังพึ่งพาความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่สนามบินที่อาจไม่ทั่วถึงและคลาดเคลื่อนได้
Matt Needham
Matt Needham ผู้อำนวยการฝ่ายการบินและการขนส่งของ HOK

ขณะเดียวกันยังช่วยลดความจำเป็นในการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ที่ซ้ำกัน เช่น ร้านอาหาร ร้านค้า และแม้แต่ห้องน้ำ หากผู้โดยสารใช้เวลาทั้งหมดในอาคารเดียวและขึ้นรถรับส่งตรงไปยังประตูเมื่อถึงเวลาขึ้นเครื่อง สิ่งที่ผู้โดยสารต้องการก็มีเพียงแค่สิ่งอำนวยความสะดวกเพียงชุดเดียวเท่านั้นในอาคารหลัก ซึ่งทำให้ สามารถลดปริมาณการก่อสร้างระดับพื้นผิวลงได้มากถึงประมาณ 75% เลยทีเดียว ลองนึกถึงจำนวนอาคารเทียบเครื่องบินที่แยกออกจากอาคารสนามบินในปัจจุบัน ที่เพิ่มระยะทางทางเดินที่เชื่อมต่อกับอาคารผู้โดยสารหลัก ย่อมหมายถึงค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างมหาศาล และพื้นที่ปิดทั้งหมดเหล่านี้ต้องมีแสงสว่างและมีอุณหภูมิที่เหมาะสม ไหนจะต้องมีระบบประปาและระบบอื่นๆ ที่สร้างสภาพแวดล้อมที่สะดวกสบายเพื่อให้ผู้โดยสารสามารถเดินไปยังปลายทางอีกด้านของสนามบินได้
Needham กล่าวว่าอาคารผู้โดยสารหลังเดียวที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกแบบรวมและมาพร้อมกับห้อง “กึ่งปรับอากาศ” ที่มีขนาดเล็กลงซึ่งรักษาอุณหภูมิไว้ที่ 20 องศาเซลเซียส ตลอดทั้งปี สามารถช่วยลดค่าพลังงานและค่าดำเนินการ รวมถึงลดคาร์บอนในตัว และด้วยการเปลี่ยนฟังก์ชันของห้องรอขึ้นเครื่องกลายเป็นชานชาลาขึ้นเครื่องแทน อาจทำให้เวลาขึ้นเครื่องเร็วขึ้นถึงสามเท่า และสนามบินสามารถเปลี่ยนเที่ยวบินได้มากขึ้นสามเท่าในประตูเดียว ซึ่งนั่นหมายถึงโอกาสในการรองรับผู้โดยสารและเที่ยวบินมากขึ้น ด้วยการลงทุนที่ต่ำลง
แนวคิดนี้อาศัยระบบขนส่งมวลชนที่แข็งแกร่ง เชื่อถือได้ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงานเคลื่อนย้ายผู้โดยสารให้ดีที่สุด แต่หากเจ้าหน้าที่สนามบินต้องการลองใช้งานจริงในวันนี้ ก็สามารถทำได้เพราะมีเทคโนโลยีอยู่แล้ว
อันที่จริง HOK ได้เกิดแนวคิดสำหรับ Group Rapid Transit ในเขตการบินเมื่อสองปีที่แล้ว ในขณะที่สร้าง ไรอาเทีย (RFP) สนามบินแห่งใหม่ในฟิลิปปินส์ แต่ข้อเสนอของบริษัทฯ ไม่ได้รับเลือก และ Needham กล่าวว่าโปรเจกต์จบลงด้วยความล้มเหลว แต่เขาไม่ละทิ้งแนวคิด Group Rapid Transit เพราะมันมีอยู่จริงในเนเธอร์แลนด์มากว่าทศวรรษแล้ว โดยรถรับส่งนี้สามารถขับเคลื่อนโดยอิสระอย่างเต็มที่
“เรานำมาต่อยอดเป็นวิธีคิดใหม่ว่าผู้โดยสารจะไปถึงประตูขึ้นเครื่องบินด้วยวิธีไหนที่จะลดระยะทางในการเดินลงได้”
รถอัตโนมัติที่ใช้งานในสนามบินที่เนเธอร์แลนด์
สำหรับแนวคิดนี้ HOK จินตนาการถึงการร่วมมือกับ 2GetThere ผู้ผลิตรถมินิบัสอัตโนมัติจากเนเธอร์แลนด์ ที่พาหนะนี้สามารถรองรับผู้โดยสารได้สูงสุด 22 คน (นั่ง 8 คน ยืน 14 คน)
Needham กล่าวว่า HOK กำลังเจรจากับสนามบินหลักในสหรัฐอเมริกาเกี่ยวกับการสร้างอาคารผู้โดยสารแบบสแตนด์อโลนตามแนวคิดนี้ เพราะหากนำไปใช้กับการสร้างสนามบินใหม่เลยน่าจะเข้าท่าที่สุด แต่เขาก็ยังเห็นว่าบางส่วนของแนวคิดนี้สามารถรวมเข้ากับสนามบินที่มีอยู่ได้อย่างง่ายดาย และน่าจะเป็นไปได้มากที่สุดระหว่างที่มีการขยายอาคารเทียบเครื่องบิน
“วิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการขยายสนามบินเพื่อให้ได้ประตูเพิ่มขึ้น คือทำให้อาคารเทียบเครื่องบินยาวขึ้นถ้าคุณทำได้ แต่ถ้าคุณเคยไปสนามบินที่มีอาคารเทียบเครื่องบินยาว ระยะทางเดินนั้นมันช่างยาวเหลือเชื่อมาก ต้นทุนต่อตารางเมตรจะสูงขึ้น มีมูลค่ามากกว่า 1,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ” เขากล่าว
แต่ด้วยแนวคิดนี้อาจทำให้สนามบินเชื่อมต่อส่วนท้ายของอาคารเทียบเครื่องบินที่มีอยู่กับอาคารเทียบเครื่องบินใหม่ผ่านระบบ Group Rapid Transit ขนาดเล็ก และสร้างห้องเก็บเครื่องบินในอาคารเทียบเครื่องบินใหม่โดยใช้โครงสร้างแบบโมดูลาร์ โดยส่วนประกอบต่างๆ จะถูกสร้างนอกสถานที่และยึดเข้ากันเหมือนเลโก้
กระนั้น อาจใช้เวลานานกว่าหนึ่งทศวรรษก่อนที่สนามบินแห่งอนาคตนี้จะเกิดขึ้นจริง แต่เมื่อถึงเวลานั้น HOK อาจใช้สิ่งที่เรียนรู้นี้ด้วยการนำไปใช้กับสนามบินลาการ์เดียอีกครั้ง ซึ่งประตูที่อยู่ไกลที่สุดของอาคารผู้โดยสาร C แห่งใหม่ อยู่ห่างจากทางเข้าอาคารฯ มาก และต้องใช้เวลาเดินนานถึง 30 นาที

ที่มา : The airport of the future might look like this