Global de-dollarization ตอนที่ 3

นับตั้งแต่ถูกคว่ำบาตร ทำให้รัสเซียไม่สามารถทำธุรกรรมระหว่างประเทศผ่าน SWIFT ได้ ซึ่งใช้เวลาประมาณเกือบ 1 ปีในการดำเนินการค้าระหว่างประเทศโดยเงินสกุลที่ไม่ใช่ดอลลาร์ ไม่ว่าจะเป็นเงินหยวน เงินรูเบิล ทำให้ยอดการค้าระหว่างประเทศตั้งแต่ต้นปี 2023 เพิ่มขึ้นหลายเท่าทั้งปริมาณและคุณภาพ


ไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจ นักเศรษฐศาสตร์ นักวิเคราะห์ และทุกๆ คนที่เกี่ยวข้องกับการค้าโลก พูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ทุกอย่างกำลังเคลื่อนไหวไปในทิศทางนี้อย่างยิ่งยวด โดยเฉพาะตะวันออกกลางและละตินอเมริกา ที่ได้เสนอให้ละทิ้งเงินดอลลาร์บางส่วนในประเทศต่างๆ ในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา
ประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดาซิลวา ของบราซิล เรียกร้องให้ประเทศกำลังพัฒนาใช้เงินสกุลอื่นๆ แทนที่ดอลลาร์ในทุนสำรองระหว่างประเทศและความสัมพันธ์ทางการค้า จากการกล่าวสุนทรพจน์ที่ธนาคารเพื่อการพัฒนาในเซี่ยงไฮ้ ว่า “ทำไมเราไม่สามารถแลกเปลี่ยนสกุลเงินของประเทศตัวเองได้? ใครเป็นคนตัดสินใจว่าเงินดอลลาร์ควรเป็นสกุลเงินหลักของโลก หลังจากการยกเลิกมาตรฐานทองคำ”
คำเหล่านี้ถูกเปล่งออกมาในประเทศจีน ด้วยเหตุผลที่ว่าการค้าระหว่างบราซิลและจีนเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ในกรณีนี้ ณ สิ้นเดือนมีนาคม บราซิลและจีนตกลงที่จะใช้สกุลเงินประจำชาติในการค้า เพื่อความเป็นธรรม เป็นข้อตกลงซึ่งครอบคลุมมูลค่าการค้า 150,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี ในขณะที่กรอบการทำงานและขั้นตอนเฉพาะสำหรับการเปลี่ยนแปลงยังไม่ชัดเจนทั้งหมด ปริมาณของสัญญาที่จะใช้เงินหยวนและเรียลยังไม่เปิดเผยออกมา แต่ที่แน่ๆ จะไม่มีการใช้เงินดอลลาร์อย่างแน่นอน

อ่าวเปอร์เซีย

เป็นที่ทราบกันดีว่า ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าของจีนได้ตกลงความร่วมมือและข้อตกลงเงินกู้ครั้งแรกกับธนาคารแห่งชาติของซาอุดีอาระเบีย วัตถุประสงค์คือเพื่อประกันการชำระธุรกรรมในอนาคตระหว่างบริษัทของประเทศในสกุลเงินของประเทศ ซาอุดีอาระเบียเริ่มคิดที่จะเปลี่ยนไปซื้อขายเงินหยวนตั้งแต่เดือนมีนาคมปีที่แล้ว และยังมีแผนการลงทุนโรงกลั่นน้ำมันขนาดใหญ่ในจีนแทนที่จะซื้อพันธบัตรสหรัฐ ซึ่งตรงนี้ทำให้สหรัฐไม่สามารถควบคุมตลาดน้ำมันได้อีกต่อไป และเป็นที่ทราบกันดีว่า ก่อนหน้านี้การใช้เงินหยวนระหว่างสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และจีนสำหรับการจัดหาแก๊สธรรมชาติเหลว ซึ่งดำเนินการโดย TotalEnergies ของฝรั่งเศสนั้นเกิดขึ้นผ่านตัวแทนของบริษัทน้ำมันและแก๊สของจีน CNOOC
ในเดือนกุมภาพันธ์ ธนาคารกลางแห่งอิรักได้ประกาศว่าจะอนุญาตให้มีการชำระเงินสำหรับสินค้านำเข้าจากจีนโดยตรงในสกุลเงินหยวน แบกแดดทำตามขั้นตอนนี้เนื่องจากการขาดแคลนเงินดอลลาร์ในตลาด ซึ่งนำไปสู่การลดค่าของสกุลเงินของประเทศ จึงกลายเป็นเรื่องของเวลาที่จะต้องแทนที่เงินดอลลาร์ด้วยเงินหยวนในสถานการณ์เช่นนี้

อินเดีย

แม้ว่าอินเดียจะไม่ใช้เงินหยวน แต่เป็นที่ทราบกันดีว่าประเทศต่างๆ ที่ทำการค้ากับอินเดียนั้นใช้เงินรูปี ในบรรดารัฐเหล่านี้ไม่เพียงแต่เป็นเพื่อนบ้านอย่างมัลดีฟส์ เมียนมาร์ หรือประเทศที่อยู่ภายใต้การคว่ำบาตร อย่างรัสเซียเท่านั้น แต่คาดว่าสหราชอาณาจักร เยอรมนี และนิวซีแลนด์จะใช้เงินรูปีด้วย การเปิดบัญชีดังกล่าวแต่ละบัญชีจะต้องได้รับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลของอินเดีย ยอดคงเหลือในบัญชีสะสมสามารถลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลในอินเดียได้เท่านั้น เห็นได้ชัดว่าโครงการดังกล่าวได้รับการทดสอบแล้วในบางกรณีของการค้าระหว่างรัสเซีย-อินเดีย และอาจเป็นไปได้แม้กระทั่งการค้าระหว่างอิหร่าน-อินเดีย
ถึงตอนนี้สหรัฐเกลี่ยกล่อมให้รัสเซียใช้ SWIFT เช่นเดิมเพื่อรักษาความเชื่อมั่นต่อเงินดอลลาร์ ที่กลายเป็นอาวุธในข้อพิพาทระดับโลกสำหรับประเทศต่างๆ ที่ต้องการหลักประกันการค้าและการปลดแอกจากเศรษฐกิจอาณานิยมที่ฉาบด้วยการค้าเสรี เศรษฐกิจเสรีนิยมใหม่นั้นเป็นภาระให้แก่ประเทศต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นอัตราเงินเฟ้อ ความถดถอยทางเศรษฐกิจ ดังนั้นบางประเทศจึงตั้งใจที่จะมองหาทางเลือกอื่นที่ไม่ได้มาจากการพิจารณาทางการเมือง แต่เป็นการพิจารณาทางเศรษฐกิจล้วนๆ และเมื่อประสบการณ์ในการใช้สกุลเงินทางเลือกเติบโตขึ้น และมีโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่ทำงานได้ การเลือกใช้สกุลเงินอื่นแทนเงินดอลลาร์จะถูกผลักดันมากขึ้นเรื่อยๆ จนอาจทำให้สหรัฐและกลุ่มชาติตะวันตกไม่สามารถนำนโยบายทางการเมืองและการค้าระหว่างประเทศมาชี้นำได้อีกต่อไป

 

 

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย